Ποιον συνέφερε τελικά η Συμφωνία

Για να ψηφιστεί έστω και οριακά η Συμφωνία των Πρεσπών, διαλύθηκαν οι κοινοβουλευτικές ομάδες δύο κομμάτων (Ποτάμι, ΑΝΕΛ) και διασπάστηκε άλλο ένα (ΚΙΝΑΛ). Επλήγη το κύρος της Βουλής με μεθοδεύσεις που θύμισαν τα Ιουλιανά του 1965. Αγνοήθηκε η πάνδημη αντίδραση του ελληνικού λαού, όπως εκφράστηκε στα πρωτοφανώς ογκώδη συλλαλητήρια. Λοιδορήθηκε από την κυβέρνηση, και μάλιστα από τον ίδιο τον Πρωθυπουργό, η πλειοψηφία του ελληνικού λαού ως «ακροδεξιά». Στην κοινωνία εμπεδώθηκε διχαστικό κλίμα και εκτοξεύτηκαν εκατέρωθεν βαρύτατοι χαρακτηρισμοί.

Διερωτάται κανείς εάν άξιζε η χώρα μας να μπει σε αυτήν την περιπέτεια, προκειμένου να ενταχθεί βεβιασμένα στό ΝΑΤΟ και στην ΕΕ ένα κρατίδιο με αμφίβολη γεωπολιτική αξία.

Το επιχείρημα «να μην καταστούν τα Σκόπια υποχείριο της Τουρκίας» ήδη καταρρίπτεται μετά την επίσκεψη Ντιμιτρόφ στην Αγκυρα, όπου διευκρινίστηκε ότι η τουρκοσκοπιανή φιλία παραμένει ακλόνητη παρά τη γεωπολιτική μετατόπιση των Σκοπίων προς τα δυτικά.

Το άλλο επιχείρημα «να μην καταστούν τα Σκόπια υποχείριο της Ρωσίας» έχει βραχυπρόθεσμη αξία, εάν η Βουλγαρία θέσει αρνησικυρία στην ένταξη των Σκοπίων στο ΝΑΤΟ. Ή εάν η φιλορωσική μερίδα στα Σκόπια ανακτήσει τον έλεγχο των εξελίξεων και μεταβάλει την ένταξη της χώρας αυτής στο ΝΑΤΟ σε μοχλό ρωσικής παρέμβασης στην Ατλαντική Συμμαχία.

Το χειρότερο όμως είναι ότι, πριν καν στεγνώσει το μελάνι της Συμφωνίας, από πλευράς Σκοπίων και από επίσημα χείλη ετέθησαν θέματα που παραπέμπουν στον γνωστό σκοπιανό αλυτρωτισμό, όπως για «Αιγαιάτες Μακεδόνες», διδασκαλία της «μακεδονικής γλώσσας» κ.λπ. Αυτό επιβεβαιώνει την πρόβλεψη έμπειρων διπλωματών και αναλυτών, ότι τα Σκόπια όχι μόνον δεν θα απαλείψουν τις αλυτρωτικές τους αναφορές, αλλά τουναντίον θα τις επαναφέρουν δριμύτερες και ενισχυμένες με την αναγνώριση «μακεδονικής ταυτότητας» από ελληνικής πλευράς. Και μάλιστα από θέσεως ισχύος, μετά την ένταξη των Σκοπίων σε ΝΑΤΟ και ΕΕ.

Τελικώς η Συμφωνία των Πρεσπών συνέφερε μόνον τον Ζάεφ και την κυβέρνησή του. Για λόγους που δεν έχουν εξηγηθεί επαρκώς, η κυβέρνηση Τσίπρα παρέδωσε στα Σκόπια ό,τι επιθυμούσαν χωρίς πραγματικό αντάλλαγμα.

Τώρα που οι εκλογές πλησιάζουν, τα κόμματα που διεκδικούν την εξουσία θα πρέπει να εκπονήσουν ένα σχέδιο «ελέγχου ζημίας» (damage control). Στο οποίο προτεραιότητα θα έχει η αντιμετώπιση του γνωστού βαλκανικού ψυχοπαθολογικού εθνικισμού και ψευδοαλυτρωτισμού, που πριν από τρεις δεκαετίες διέλυσε μία μεγάλη και ισχυρή χώρα, τη Γιουγκοσλαβία.

Ο Μελέτης Η. Μελετόπουλος είναι διδάκτωρ Οικονομικών και Κοινωνικών Επιστημών Πανεπιστημίου Γενεύης