Λίγα ακόμα για την «Ευνοούμενη»

Η ταινία αυτή, όπως οι περισσότερες δημιουργίες με αξιώσεις, ιστορεί πρώτα τον ίδιο τον δημιουργό της. Από την οικογενειακή δυστοπία του «Κυνόδοντα» και τις φαντασιώσεις του «Αστακού» ώς την εκτός τόπου και χρόνου αυλή της Βασίλισσας Αννας της Αγγλίας (1702-1714), ο Λάνθιμος ίσως μας αποκαλύπτει πλευρές του εαυτού του.

Οσο για τις αρχές του βρετανικού 18ου αιώνα, οποιαδήποτε ομοιότητα με τους πρωταγωνιστές του είναι απολύτως συμπτωματική στο έργο αυτό. Το βέβαιο είναι πάντως ότι δεν συμπαθεί την Αννα. Η καημένη η ασήμαντη αυτή μονάρχης, παρά τις ενδείξεις αφοσίωσης στο έργο της και τον βασιλικό της σύζυγο, όπως προκύπτει από τις 17 άτυχες εγκυμοσύνες της, παρουσιάζεται σαν έρμαιο της λαγνείας. Ο σκηνοθέτης μάλλον εζήλωσε τον ρόλο του αναθεωρητικού ιστορικού της εποχής. Ο κλειστός κόσμος των ανακτόρων όπως τον φαντάζεται ο Λάνθιμος, διαμορφώνεται από απωθητικά όντα, τις δυσάρεστες ερωμένες της Αννας, τον βλαμμένο πρωθυπουργό της που διασκεδάζει σπρώχνοντας κυρίες σε χαντάκια και τους αυλικούς που χτυπούν με πορτοκάλια ένα τροφαντό γυμνό ακόλουθο. Δεν έχει ακούσει ο Λάνθιμος για τον υποκριτικό έστω, πουριτανισμό της βρετανικής αυλής;

Ο σκηνοθέτης παρουσιάζει δύο αδίστακτες ανταγωνίστριες για την εύνοια της βασίλισσας, έτοιμες να φτάσουν ώς το έγκλημα για να πετύχουν τον στόχο τους. Ο θεατής θα υποθέσει ότι πρόκειται για αυλή βλαμμένων, συμπεριλαμβανομένου του συζύγου μιας εκ των διαγωνιζομένων, του δούκα του Μάλμπορο, μια στρατιωτική ιδιοφυΐα της βρετανικής ιστορίας. Μπορεί αυτός και η φιλόδοξη κυρία του να επωφελήθηκαν από την εγγύτητά τους στο δημόσιο ταμείο για να κατασκευάσουν τα ανάκτορα του Μπλέναμ, όμως ασφαλώς ανόητοι, όπως τους θέλει ο δημιουργός της ταινίας, δεν μπορεί να ήταν.

Επειδή ο Γιώργος Λάνθιμος έχει μπροστά του ευρύ και  πλούσιο στάδιο δημιουργίας, καλό θα ήταν να καταλάβει ότι με ωραίες περιηγήσεις σε εσωτερικούς χώρους του παλατιού της Αννας μόνο, δεν γίνεται σπουδαία ταινία. Ο κινηματογράφος, όπως κάθε τέχνη που συνδυάζει λόγο, θέαμα και ίσως μουσική, πρέπει να παρέχει τροφή και για τις νοητικές λειτουργίες του θεατή. Αλλιώς αυτός κινδυνεύει να πλήξει θανάσιμα.

Ο Θάνος Μ. Βερέμης είναι ομότιμος καθηγητής του ΕΚΠΑ