Η χαμένη μάχη ενός ζεν πρωθυπουργού

Μοιάζει να έχει σε όλα δίκιο. Στον πολύτιμο χρόνο που, όπως είπε, χάθηκε στην αντιμετώπιση της οικονομικής κρίσης, στα τιμωρητικά μέτρα που επιβλήθηκαν στην Ελλάδα, στους στερεοτυπικούς και λανθασμένους χαρακτηρισμούς για την εργατικότητα των Ελλήνων. Δίκιο έχει και στην υπόδειξη της λύσης. «Η λύση σε παγκόσμιο επίπεδο – είπε ο Γιώργος Παπανδρέου σε συνέντευξή του στο CNBC – θα ήταν να υπάρξει ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο, με δίκαιο καταμερισμό του πλούτου και καταπολέμηση της φοροδιαφυγής».

Εχει δίκιο, αλλά παρ’ όλα αυτά η ανάλυση πάσχει. Πάσχει κατ’ αρχάς από την πλήρη απουσία αυτοκριτικής διάθεσης. Στον πολύτιμο χρόνο που χάθηκε, για παράδειγμα, ο πρώην πρωθυπουργός θα έπρεπε να καδράρει τον εαυτό του. Ο Παπανδρέου καθυστέρησε υπερβολικά να πάρει μέτρα που στη συνέχεια υποχρεώθηκε να λάβει σε πολλαπλάσιο βαθμό ως ο πρώτος μνημονιακός πρωθυπουργός. Και καθυστέρησε, μολονότι ήταν η δική του κυβέρνηση που μέτρησε το έλλειμμα όχι με τη μέθοδο της χαρτοπετσέτας αλλά της Eurostat.

Η άνιση μάχη που έδωσε τότε ο Παπανδρέου δεν ήταν απέναντι στους πανικόβλητους εταίρους του, ήταν απέναντι στον ζεν βολονταρισμό του. Στην πεποίθησή του πως μια χώρα θα μπορούσε να έχει χρεοκοπήσει και να ζήσει την χρεοκοπία της τόσο αφασικά όσο αφασικά και χαλαρά θα ζούσε τη σχέση του με την ύλη ένα παιδί των λουλουδιών.

Φυσικά έχασε τη μάχη. Οπως δεν κατάφερε να μην καβαλήσει το κύμα του λαϊκισμού για να κατακτήσει τη ζεν εξουσία του. Πριν γίνει πρωθυπουργός, ο Παπανδρέου ήταν ο αρχηγός της αντιπολίτευσης που υποσχόταν ότι θα διώξει από τον Πειραιά την Cosco, ήταν ο αρχηγός της αντιπολίτευσης που και πάλι στον Πειραιά εισέπνεε δακρυγόνα μαζί με τους αγρότες. Από αυτήν την άποψη, δεν έγινε τυχαία ο πρωθυπουργός του «λεφτά υπάρχουν», εκείνης της διαβεβαίωσης που θα τον κυνηγούσε σαν φάντασμα από το Καστελόριζο και μετά. Αλλά ούτε και ο πρώην πρωθυπουργός που μολονότι έχει δίκιο στα πάντα είναι αδύνατον να βρει το δίκιο του.