«Μωροθάμαχτοι και αμαθείς»*

Να θυμηθώ να κρατήσω ως συμπέρασμα από την περασμένη εβδομάδα ότι ο ΣΥΡΙΖΑ παράγει περισσότερη κουλτούρα απ’ όση μπορούμε να καταναλώσουμε. Κι έτσι, αυτό που ξεκίνησε με άσματα επινίκια για τον Ανδρέα που είναι «δικός μας» και όχι «δικός τους» ολοκληρώθηκε με απαγγελία Καβάφη από τον πρωθυπουργό.

1. Στην προκρούστεια εργαλειοποίηση θεσμών και συμβόλων, ο Ανδρέας μπορεί να χάσει κάτι από τον βολονταριστικό ποπουλισμό του και να κερδίσει το «πολιτισμικό πορτρέτο» που του επιφύλαξε η Μυρσίνη Ζορμπά. Μόνο που κάτω από την επιφάνεια δεν κρύβεται βάθος απροσμέτρητο – αλλά η κριτική για τον πολιτικό που θέλει να οικειοποιηθεί ο όλος ΣΥΡΙΖΑ: «Είναι αξιοπερίεργο το γεγονός πώς κάποιος σαν τον Ανδρέα, που πέρασε δύο δεκαετίες της ζωής του σε μια ξένη χώρα συμμετέχοντας σε δύο κουλτούρες και κερδίζοντας πολλά από αυτή τη δημιουργική αλληλεπίδραση, στενεύει τον ορίζοντά του στα εθνικά σύνορα, εκφράζεται ξενοφοβικά και εχθρικά προς την ξένη κουλτούρα και αναζητά καταφύγιο στις ρίζες και την παράδοση, όπως θα έκανε κάποιος με ακραίες συντηρητικές απόψεις» (ένα μόνο ενδεικτικό απόσπασμα). Ολα αυτά σε dolby surround ανάλυση με Χριστόφορο Βερναρδάκη και Μαριλίζα Ξενογιαννακοπούλου. Είναι σαν να προσκαλείς τον Καζαντζίδη να αναλύσει τον Καζαντζάκη.

2. Κι ύστερα ήρθαν οι ζεϊμπεκιές του Πολάκη και το χειροκρότημα σε κονσέρβα του Κραουνάκη. Κάπου μεταξύ προσωπικών φαντασιώσεων, ρετσίνας και λαϊκού τσα – τσα, ο συριζαϊκός πολιτισμός απευθύνθηκε στα νάιλον ντέρτια ενός λαού που μπήκε στο πάρτι το 2004, ξύπνησε με χανγκόβερ το 2009 και εμφανίζει μεταχρονολογημένα συμπτώματα στερητικού συνδρόμου το 2019. Απέναντι στους μετανοημένους καλλιτέχνες που «απογοητεύτηκαν από τον ΣΥΡΙΖΑ», ο Κραουνάκης επιλέγει το ρεύμα του «αριστερού μπρουταλισμού».

3. Πάλι καλά που ο Πρωθυπουργός δεν ρώτησε αν δακρύζουν οι αγιογραφίες μέσα στην Αγία Σοφία, για να ισοφαρίσει κάτι από τη χασούρα του Μακεδονικού. Με φόντο βυζαντινό περιέφερε τη χαρά του και τις ευχαριστίες προς τον Οικουμενικό Πατριάρχη, τον οποίο πριν από λίγες εβδομάδες το σύστημα ΣΥΡΙΖΑ ενέπλεξε σε μικροπολιτικό μπρα-ντε-φερ με την Αρχιεπισκοπή Αθηνών. Επιτρέψτε μας ολίγη από αργκό του ΑΠΕ: σε ένα περίσσευμα πολιτισμικής ευφορίας, ενδιαφέρθηκε για τα «καλυμμένα ψηφιδωτά», την αυτοκράτειρα Ζωή και τον Ρωμανό Αργυρό, ενώ ρώτησε πόσοι Ρωμιοί ζουν στην Κωνσταντινούπολη. Ηταν μια πρόοδος. Σαν να στέλνεις τριήμερη για ταχύρρυθμα τουρισμού έναν πρώην καταληψία.

4. Το επιμύθιο ήρθε με τη μορφή σλόγκαν. Μπηχτές ο Καμμένος; Καβάφη ο πρωθυπουργός και μάλιστα με τέμπο ελεγχόμενο που προδίδει βαθύ στοχασμό, θυμίζει ελαφρώς την παπανδρεϊκή μίμηση και κλείνει το μάτι στην επικράτεια της αριστερόστροφης κουλτούρας. Μόνο που κι εδώ η επιλογή ήταν περισσότερη επιτηδευμένη – σαν να σου περνά ο διπλανός σου στιχάκια για να κάνεις λεζάντα – παρά ψαγμένη. Ο στίχος «η πόλις θα σε ακολουθεί» έχει αρνητικό φορτίο στο πρωτότυπο και όχι το θετικό που πίστωσε ο πρώην εταίρος. Αν πάντως έψαχνε παραπάνω ο πρωθυπουργός στα «Αναγνωρισμένα», μπορεί και να αντίκριζε τον Καμμένο μέσα του:

«Aγόραζε βιβλία ελληνικά,
ιδίως ιστορικά και φιλοσοφικά.
Προ πάντων δε άνθρωπος λιγομίλητος.
Θάταν βαθύς στες σκέψεις, διεδίδετο,
κ’ οι τέτοιοι τόχουν φυσικό να μη μιλούν πολλά.

Μήτε βαθύς στες σκέψεις ήταν, μήτε τίποτε.
Ενας τυχαίος, αστείος άνθρωπος.
Πήρε όνομα ελληνικό, ντύθηκε σαν τους Ελληνας,
έμαθ’ επάνω, κάτω σαν τους Ελληνας να φέρεται_
κ’ έτρεμεν η ψυχή του μη τυχόν
χαλάσει την καλούτσικην εντύπωσι
μιλώντας με βαρβαρισμούς δεινούς τα ελληνικά…».

* «Νεόπλουτοι, μωροθάμαχτοι και αμαθείς»: η περιγραφή της σπουδαίας αρχαιολόγου Σέμνης Καρούζου από τους «Περιπάτους στην Ιταλία» για τη μικροαστική προσέγγιση των νεοελλήνων προς την αρχαία κληρονομιά