Γιατροί και ασθενείς

Αναφορά πρώτη. Μέσα από τη ζωή. Πριν από λίγα χρόνια, καλοκαίρι, στο νοσοκομείο της Σύρου. Ο νεαρός γιατρός προθυμοποιείται να πάει ο ίδιος να πάρει αίμα και να κάνει κάποιες εξετάσεις σε υπερήλικη που πολύ δύσκολα μετακινείται. Ο γιος της, ευγνώμων, προσπαθεί να του εξηγήσει πού ακριβώς είναι το σπίτι μέσα στα στενοσόκακα της Ανω Σύρας. «Το καλύτερο είναι να τη βγάλω τη μάνα μου σε μια πολυθρόνα έξω από το σπίτι ώστε, άμα τη δείτε, να καταλάβετε ότι αυτό είναι» καταλήγει. «Μην την ταλαιπωρήσετε» του λέει ο γιατρός, «θα βρω το σπίτι. Πείτε της ότι θα πάω γύρω στις εννιά το πρωί». «Εγώ πάντως, θα την έχω έξω από το σπίτι από τις εφτά. Εσείς να μην ταλαιπωρηθείτε γιατρέ μου».

Αναφορά δεύτερη. Μέσα από μυθιστόρημα. «Το 10» του Μ. Καραγάτση. Η Μαρίνα είναι μια γλωσσοκοπάνα φτωχομέγαιρα. Πάει στον γιατρό για μια εξέταση και όταν τον ρωτάει πόσα του χρωστάει, εκείνος, που ξέρει τη φτώχεια της, της απαντά: «Τίποτα!». Τότε εκείνη, του πετάει ένα κατοστάρικο στη μούρη, βρίζοντάς τον. Θεωρεί ότι την έχει προσβάλει, αφού όπως του λέει, να κάνεις τράκα στον μανάβη και τον μπακάλη δεν πειράζει, αλλά να κάνεις τράκα στον γιατρό είναι μεγάλη ξεφτίλα.

Για την ανθρώπινη συνείδηση, ο γιατρός είναι πρόσωπο ιερό, κάτι σαν ο «μεσάζων» με τον, όποιο, Θεό. Ο «μάγος του χωριού» ή ο σαμάνος για άλλους πολιτισμούς. Γι’ αυτό η κάθε διαταραχή και εμπλοκή στη σχέση ασθενούς και γιατρού, είτε αφορά μεμονωμένες συμπεριφορές είτε το σύστημα Υγείας, μοιάζει με ιεροσυλία. Από την άλλη, η ποιότητα της περίθαλψης και η πρόσβαση στη δημόσια υγεία είναι στοιχειώδης πολιτισμός αλλά και δημοκρατικό δικαίωμα. Οι πρώτες φωτογραφίες από τα υπολειτουργούντα νοσοκομεία στη Βενεζουέλα ήταν, αν θυμάστε, αυτές που αφύπνισαν τη διεθνή κοινή γνώμη. Γι’ αυτό και τα φακελάκια των γιατρών, τα υπό κατάρρευση νοσοκομεία, οι ανεπάρκειες ως προς τη θεραπεία των καρκινοπαθών, αλλά και ο αναπληρωτής υπουργός Υγείας που τσαμπουκαλεύεται όταν οι δημοσιογράφοι τον ρωτούν για τον θάνατο παιδιών δεν είναι περιστατικά μόνο αντιδημοκρατικά, αλλά και ανίερα.