Πώς το ενδοθήλιο προφυλάσσει από το έμφραγμα

Το ενδοθήλιο είναι ένας χιτώνας από κύτταρα που καλύπτει το εσωτερικό τοίχωμα των αρτηριών. Είναι ο χιτώνας που προφυλάσσει ουσιαστικά την αρτηρία με το να παράγει άνω των 30 ουσιών που αποτρέπουν τη δημιουργία θρόμβου στο εσωτερικό της αρτηρίας που εμποδίζουν τον σπασμό (απότομο κλείσιμο της αρτηρίας) και που προστατεύουν το τοίχωμα της αρτηρίας από τη φλεγμονή. Ετσι, όταν η λειτουργία του ενδοθηλίου διαταραχθεί αρχίζουν οι κίνδυνοι για τη δημιουργία εμφραγμάτων ή εγκεφαλικών επεισοδίων.

Αυτό συμβαίνει όταν η χοληστερίνη και το σάκχαρο αίματος είναι υψηλά, όταν η αρτηριακή πίεση ανεβαίνει και γενικότερα όταν ο τρόπος ζωής του ατόμου δεν είναι φυσιολογικός (δηλαδή όταν καπνίζει, όταν διατρέφεται με λιπαρά, όταν είναι υπέρβαρο, όταν δεν ασκείται και δεν περπατά).

Ετσι εξηγείται γιατί υπάρχουν εμφράγματα με φυσιολογικές στεφανιαίες αρτηρίες χωρίς αθηρωματικές στενώσεις. Είναι κυρίως τα εμφράγματα των νεαρών ηλικιών κάτω των 45 ετών. Ετσι εξηγείται γιατί οι μικρές στενώσεις είναι περισσότερο επικίνδυνες από τις μεγάλες στενώσεις και τούτο γιατί το μέγεθος της στένωσης δεν είναι ο καθοριστικός παράγοντας της δημιουργίας του εμφράγματος στην καρδιά. Ετσι εξηγείται γιατί η θεραπεία και η πρόληψη είναι υπέρτερα των επεμβατικών θεραπειών όταν ο άνθρωπος είναι τελείως ασυμπτωματικός, χωρίς δηλαδή να παραπονείται για οποιοδήποτε ενόχλημα στο στήθος.

Δυστυχώς, για πολλά χρόνια στην καρδιολογία επικράτησαν λάθος απόψεις όπως ότι οι ορατές βλάβες στη στεφανιογραφία, τα περίφημα «βουλώματα», όπως τα αποκαλεί ο κόσμος, είναι η αιτία του εμφράγματος. Ομως όλες οι μεγάλες πολυκεντρικές μελέτες απέδειξαν ακριβώς το αντίθετο. Ετσι τα μυστικά που κρύβει το ενδοθήλιο αποτέλεσαν τον στόχο των μεγαλύτερων ερευνητικών κέντρων και οι διεθνώς αποδεκτές κατευθυντήριες οδηγίες προσανατολίσθηκαν προς τη σωστή κατεύθυνση.

Απλοποιημένες οι κατευθυντήριες οδηγίες προτρέπουν στην αντιμετώπιση των προδιαθεσικών παραγόντων που ονομάζονται και παράγοντες κινδύνου, όταν οι απεικονιστικές μέθοδοι (ηχωκαρδιογράφημα, αξονική τομογραφία) αναδείξουν πάχυνση του ενδοθηλίου ή παρουσία αθηρωματικών πλακών στο εσωτερικό της αρτηρίας τότε θα πρέπει να αρχίζει η ενδεδειγμένη θεραπεία, προτού εμφανισθεί οποιοδήποτε σύμπτωμα.