Το μεγάλο στοίχημα

«Ισως χρειαστεί να δώσεις μια μάχη περισσότερες από μια φορά για να την κερδίσεις», έλεγε η Μάργκαρετ Θάτσερ – και, παρότι ιδεολογικοί αντίπαλοι, στην ελληνική Κεντροαριστερά ξέρουν πως η διαφύλαξη της προοδευτικής παράταξης είναι μια από αυτές τις μάχες διαρκείας. Η αλήθεια είναι πως, εκ πρώτης όψεως, τα πράγματα δεν μοιάζουν ιδιαίτερα εύκολα: Το Κίνημα Αλλαγής είχε την πρώτη του πραγματική βουλευτική αποσκίρτηση, που συνδυάστηκε με την αποχώρηση της ΔΗΜΑΡ από τον φορέα, ενώ το Ποτάμι βρέθηκε χωρίς Κοινοβουλευτική Ομάδα, πληρώνοντας τις διαφορετικές απόψεις ανάμεσα στους βουλευτές του. Την επομένη της Συμφωνίας, ο χώρος βρίσκεται για άλλη μια φορά τα τελευταία χρόνια μπροστά σε μια μεγάλη πρόκληση – να αντέξει την πίεση που του ασκείται από τον ΣΥΡΙΖΑ, ο οποίος εργαλειοποίησε το ονοματολογικό προς όφελός του. Κι αυτό γιατί, όπως εξηγούν έμπειρα κεντροαριστερά στελέχη, στο Μέγαρο Μαξίμου σκοπός δεν είναι μόνο ο αφανισμός της δημοκρατικής παράταξης. Είναι η αντικατάστασή της από μια νέα «σοσιαλδημοκρατική» δύναμη, με κορμό την ίδια την κυβέρνηση. Εντελώς συνειδητά, η «επίθεση φιλίας» περιέχει μια απειλή: όποιος δεν είναι μαζί μας είναι εναντίον μας.
Η Συμφωνία των Πρεσπών έπαιξε καταλυτικό ρόλο. Η εκδήλωση στο Μέγαρο Μουσικής ήταν μόνο η αρχή, μια πρώτη προσπάθεια απομόνωσης του Κινήματος Αλλαγής από τη βάση του. Η σύνθεση του ακροατηρίου δεν βοήθησε πολύ, όμως, σημειολογικά, ο Αλέξης Τσίπρας είχε κάνει το πρώτο επίσημο άνοιγμα. Ακολούθησε μια καλοστημένη, «κατά τύχη» χειραψία με τη Φώφη Γεννηματά στη γιορτή του Αντώνη Λιβάνη – ενός από τους πιο στενούς συνεργάτες του Ανδρέα Παπανδρέου. Συνεχίστηκε το βράδυ της Πέμπτης στην αίθουσα του Κοινοβουλίου, όταν ο Πρωθυπουργός τα έβαλε με την επικεφαλής του Κινήματος  Αλλαγής για τη διαγραφή του Θανάση Θεοχαρόπουλου. Και αυτή είναι μόνο η αρχή – η διεκδίκηση του χώρου πότε θα έχει πιο σημειολογική μορφή, όπως η προγραμματισμένη εκδήλωση της Βουλής για τα 100 χρόνια από τη γέννηση του ιδρυτή του ΠΑΣΟΚ, και πότε πιο πολιτική, καθώς θεωρείται πλέον πολύ πιθανή η συμμετοχή στελεχών με κεντροαριστερή προέλευση στον επερχόμενο ανασχηματισμό. Μέσα στο Κίνημα Αλλαγής εξετάζουν όλα τα σενάρια, ανάμεσά τους και την απάντησή τους στο προσκλητήριο Τσίπρα, καθώς θεωρούν πολύ πιθανό αυτό να πάρει πιο επίσημη μορφή και να έχει αποδέκτη, ευθέως πλέον, το Κίνημα Αλλαγής.

Επιχείρηση ενότητα.Το σχέδιο του Μεγάρου Μαξίμου επενδύει στο μεγαλύτερο πρόβλημα της Κεντροαριστεράς – τον κατακερματισμό της. «Με μας δεν θα ξεμπλέξετε τόσο εύκολα», είπε χθες η Γεννηματά στη Βουλή. Στη Χαριλάου Τρικούπη βασίζονται στα αντανακλαστικά του χώρου, τα οποία δεν τους έχουν διαψεύσει ποτέ, ακόμα και στις πιο δύσκολες στιγμές του ΠΑΣΟΚ. Και ποντάρουν στο «πραγματικό πρόσωπο του ΣΥΡΙΖΑ», που δεν θα αργήσει να φανεί και που, όπως τονίζουν, «ελάχιστα κοινά έχει με τη σοσιαλδημοκρατία». Η στήριξη στο καθεστώς Μαδούρο στη Βενεζουέλα, για παράδειγμα, αλλά και οι «καθεστωτικές λογικές» που αναδεικνύονται καθημερινά «δείχνουν τον τρόπο με τον οποίο ασκεί πολιτική ο ΣΥΡΙΖΑ».

Η επιλογή για προσφυγή σε έκτακτο πολιτικό και καταστατικό συνέδριο ήταν, εξηγούν στελέχη του Κινήματος Αλλαγής, επιβεβλημένη – καθώς συνέβαινε συχνά μια κεντρική απόφαση να τίθεται υπό την αίρεση των συνιστωσών του. Σ’ αυτήν, η Γεννηματά είχε τη σύμφωνη γνώμη της Κοινοβουλευτικής της Ομάδας, αλλά και ενός διευρυμένου δικτύου στελεχών, από όλους τους σχηματισμούς, που απαρτίζουν το Κίνημα Αλλαγής. Η εκλογή οργάνων θα έχει στόχο τη συσπείρωση του ευρύτερου χώρου, ενώ και η ίδια η Γεννηματά έχει ήδη αρχίσει να «κλείνει» τις εκκρεμότητες με τα πιο προβεβλημένα στελέχη της, έτσι ώστε το Κίνημα Αλλαγής να προχωρήσει συντεταγμένα. Βρίσκει, μάλιστα, συμμάχους εκεί που ίσως δεν τους περίμενε. Το σχίσμα που συνέβη τις προηγούμενες μέρες στη ΔΗΜΑΡ, με πολλά στελέχη του κόμματος να αρνούνται να αποχωρήσουν μαζί με τον Θεοχαρόπουλο, κατέστησε σαφές στους επιτελείς της Χαριλάου Τρικούπη πως ο ΣΥΡΙΖΑ δεν έχει πετύχει τη διείσδυση που θα ήθελε στους πρώην συντρόφους του. «Κύριε Τσίπρα, από το βήμα της Βουλής ασχοληθήκατε με τη διαγραφή βουλευτή του Κινήματος Αλλαγής. Προσέξτε, με αυτό το ενδιαφέρον εκτίθεστε ο ίδιος και εκθέτετε ανθρώπους. Οφείλετε να είστε πιο προσεκτικός», ανέφερε η Γεννηματά, ενδεικτικό της εξήγησης που δίνουν στο Κίνημα Αλλαγής για τον λόγο που ο Θεοχαρόπουλος επέλεξε να υπερψηφίσει τη Συμφωνία των Πρεσπών.

Το δεύτερο σημείο συζήτησης έχει να κάνει με τη στάση του Γιώργου Παπανδρέου. Ο Παπανδρέου, που έχει τοποθετηθεί θετικά για τη Συμφωνία, χρησιμοποιήθηκε κατά κόρον από το κυβερνητικό στρατόπεδο το προηγούμενο διάστημα, με σκοπό να μεγεθύνει τις διαφορετικές απόψεις που υπήρχαν μέσα στο Κίνημα Αλλαγής επί του θέματος. Ηταν όμως σαφής ως προς τη στάση του απέναντι στον ΣΥΡΙΖΑ – με όσους τον γνωρίζουν να ξεκαθαρίζουν πως δεν έχει ξεχάσει τον τρόπο αντιπολίτευσης του κυβερνώντος κόμματος κατά την κυβερνητική του θητεία. Στο θέμα του συνεδρίου, στο ΚΙΔΗΣΟ κρατούν στάση αναμονής, περιμένοντας τις διευκρινίσεις για το modus vivendi του φορέα και των υφιστάμενων σχημάτων που τον απαρτίζουν μετά το συνέδριο. Αυτό, εν μέρει, θα αποτελέσει και το αντικείμενο της συζήτησης στην Εκτελεστική Γραμματεία και την Κεντρική Επιτροπή του Κινήματος Αλλαγής, που αναμένεται να λάβουν χώρα στο τέλος της ερχόμενης εβδομάδας.

Οπως ΚΚΕ εσωτερικού. Στην όχθη του Ποταμιού, τα πράγματα είναι οριακά. Κι αυτό γιατί μετά τη διάλυση της Κοινοβουλευτικής Ομάδας, το κόμμα έχει να διαχειριστεί τόσο διοικητικά όσο και πολιτικά προβλήματα. Τα πνεύματα είναι οξυμένα, όπως έγινε σαφές τόσο από το επεισόδιο του Γρηγόρη Ψαριανού με τον Σταύρο Θεοδωράκη στο περιστύλιο της Βουλής, όσο και από την ομιλία του επικεφαλής του Ποταμιού, που προανήγγειλε την αποκάλυψη του τρόπου με τον οποίο «σκοτώθηκε» το Ποτάμι.

Οι φωνές που κάνουν λόγο για ένα αξιοπρεπές τέλος αυξάνονται. Οι δημοσκοπήσεις θέλουν το κόμμα εκτός Βουλής, γι’ αυτό και ο ορίζοντας για τη Σεβαστουπόλεως είναι πλέον οι ευρωεκλογές. Το μοντέλο θυμίζει την εκλογική ήττα του ΚΚΕ εσωτερικού το 1981. Τότε το κόμμα, παρότι δεν κατάφερε να μπει στο Κοινοβούλιο, στις ευρωεκλογές που διεξήχθησαν την ίδια μέρα εξέλεξε ευρωβουλευτή τον Λεωνίδα Κύρκο. Με αυτόν τον τρόπο, το ΚΚΕ εσωτερικού έμεινε ζωντανό έως το 1985, κερδίζοντας εκ νέου μια θέση στην ελληνική Βουλή. Τα δεδομένα, βέβαια, είναι διαφορετικά – δεν είναι όμως λίγοι εκείνοι που στο μοντέλο αυτό βλέπουν τον μόνο τρόπο επιβίωσης του Ποταμιού.