Με το βλέμμα στο αμερικανικό έδαφος

Με τη «σημαία» της αξιοπιστίας και με «ανοίγματα» σε περιοχές αλλά και πρόσωπα που, κατά την ελληνική πλευρά, μοιράζονται ίδιες αξίες, έχουν κοινή οπτική και μπορούν να λειτουργήσουν ως σημαντικοί παίκτες σε περίοδο γεωπολιτικών εξελίξεων εντείνει την κινητικότητά της η ελληνική διπλωματία ενόσω ο Πρωθυπουργός ρίχνει το βάρος (και) στο… αμερικανικό έδαφος, επιδιώκοντας όλο και πιο ισχυρά σήματα προς κάθε κατεύθυνση για τον στρατηγικό χαρακτήρα της σχέσης Ελλάδας – ΗΠΑ. Ο αμερικανικός παράγοντας αντιμετωπίζεται άλλωστε ως ξεχωριστός κρίκος στην αλυσίδα της διπλωματίας, καθώς σε άμεσο ορίζοντα εξαμήνου αναμένεται σειρά εξελίξεων για το στάτους των ελληνοαμερικανικών σχέσεων: η μετάβαση του Πρωθυπουργού στη Νέα Υόρκη το τελευταίο δεκαήμερο του Σεπτεμβρίου, οι εξελίξεις με το νομοσχέδιο των γερουσιαστών Μενέντεζ και Ρούμπιο για την αμυντική και διακοινοβουλευτική συνεργασία Ελλάδας – ΗΠΑ, η ανανέωση της Συμφωνίας Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας (MDCA), η οποία εκτιμάται ότι θα γίνει εντός Οκτωβρίου με προγραμματισμένη τη μετάβαση του υπουργού Εξωτερικών Νίκου Δένδια στην Ουάσιγκτον, και, στο βάθος, η επίσκεψη του Κυριάκου Μητσοτάκη στην αμερικανική πρωτεύουσα για ένα καλά προετοιμασμένο θεσμικό ραντεβού με τον Τζο Μπάιντεν στον Λευκό Οίκο.  

Για τη συνάντηση Μητσοτάκη και Μπάιντεν είναι ανοιχτές οι διεργασίες προκειμένου να κλειδώσει, κατά τις τελευταίες πληροφορίες, έως το τέλος του Μαρτίου 2022. Η Αθήνα δεν επιθυμεί βιαστικές κινήσεις και αξιόπιστες πηγές δεν αποκλείουν χρονική «μετάθεση» του πρωθυπουργικού ταξιδιού για το 2022. Ταυτόχρονα, για άλλους δεν έχουν κλείσει οριστικά τα πιθανά «παράθυρα» μέχρι το τέλος του έτους, ανάμεσά τους αυτό του Νοεμβρίου με αφορμή τα θυρανοίξια του ιερού ναού του Αγίου Νικολάου. Ηδη πάντως έχει προγραμματιστεί να βρίσκεται στις ΗΠΑ (23 Οκτωβρίου – 3 Νοεμβρίου) ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος με υποδοχή του στην Ουάσιγκτον με τις ανώτατες διπλωματικές και εκκλησιαστικές τιμές.  

Ανοιχτοί δίαυλοι. Σε κάθε περίπτωση οι πρωθυπουργικές κινήσεις δείχνουν τη σημασία που αποδίδει το Μαξίμου στους ανοιχτούς διαύλους με σημαντικά πρόσωπα, όπως έλεγαν έμπειροι παρατηρητές για την πρόσφατη συζήτησή του στο Μαξίμου για πρώτη φορά με αμερικανούς γερουσιαστές. Ανάμεσά τους ο Κρις Μέρφι, ο οποίος συμμετέχει σε δύο επιτροπές (Εξωτερικών Υποθέσεων και Κατανομής Πόρων), μερικές ημέρες μετά την παρουσία στην Αθήνα του προέδρου της Επιτροπής Εξωτερικών Σχέσεων της Γερουσίας Μπομπ Μενέντεζ. «Ηρθαν για να ακούσουν» σχολίαζαν αξιόπιστες πηγές και διάβαζαν την παρουσία των Μέρφι και Τζον Οσοφ στην Ελλάδα ως ένδειξη της σημασίας που δίνουν οι ΗΠΑ στην ευρύτερη περιοχή. Εξού και ο Μητσοτάκης ανάμεσα σε άλλα επιχείρησε να αναδείξει τον ρόλο της Ελλάδας στην Ανατολική Μεσόγειο ως πυλώνα σταθερότητας μέσω και των σχημάτων συνεργασίας (Κύπρος, Ισραήλ, Αίγυπτος κ.λπ.).  

Στη Νέα Υόρκη. Δύο εβδομάδες πλέον πριν από τη μετάβαση του Μητσοτάκη στη Νέα Υόρκη, στις 22 Σεπτεμβρίου, παραμένει ανοιχτή η ατζέντα των συναντήσεών του με αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων στο περιθώριο της 76ης Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ. Προς το παρόν δεν υπάρχει στον ορίζοντα – όχι ως «κλειδωμένο» – ένα τετ α τετ του Πρωθυπουργού με τον τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, όπως είχε γίνει στον ίδιο χώρο πριν από δύο χρόνια, όμως σαφέστερη εικόνα για τις κλειστές συζητήσεις που θα επιδιώξει ο Πρωθυπουργός αναμένεται προς το τέλος της επόμενης εβδομάδας. Μπορεί η «υβριδική» διοργάνωση στη σκιά της πανδημίας να μην προσφέρει στην ελληνική πλευρά την άνεση κινήσεων που θα επιθυμούσε, καθώς άλλοι αναμένονται με φυσική παρουσία και άλλοι διαδικτυακά, ωστόσο θα πρέπει να θεωρείται βέβαιο ότι ο Μητσοτάκης θα επιδιώξει να δώσει στο ταξίδι τριπλή διάσταση: γεωπολιτική, επιχειρηματική και ομογενειακή. Σε ό,τι αφορά τα δύο τελευταία, προδιαγράφονται πρωθυπουργικές συναντήσεις αφενός με εκπροσώπους επιχειρηματικών ομίλων και διαχειριστές κεφαλαίων, αφετέρου με εκπροσώπους της ελληνικής Ομογένειας, καθώς η κυβέρνηση πυκνώνει τις δραστηριότητές της για την προσέλκυση επενδύσεων και την περαιτέρω σύσφιγξη των δεσμών με την Ομογένεια.

Και ενώ είναι ειλημμένη η απόφαση του Μητσοτάκη να βρίσκεται στη Νέα Υόρκη τη μεθεπόμενη εβδομάδα, δεν θα πρέπει να θεωρείται δεδομένο ότι επιχειρείται συνδυασμός της επίσκεψης και με κατ’ ιδίαν συνάντηση του Πρωθυπουργού με τον αμερικανό πρόεδρο. Το αντίθετο, όπως σχολιάζουν οι γνωρίζοντες, αφού η ελληνική πλευρά εξακολουθεί να επιθυμεί την οργάνωση κυβερνητικής αποστολής στην Ουάσιγκτον πιθανώς σε ημερομηνία που θα μπορούσε να ενισχύσει τη σημειολογία του ταξιδιού.