«Λαέ βασανισμένε, μην ξεχνάς τον φασισμό»: Το ιστορικό βίντεο από την 1η επέτειο του Πολυτεχνείου με Ξυλούρη, Φαραντούρη και Καλογιάννη

«Και εσύ λαέ βασανισμένε μην ξεχνάς τον φασισμό». Με αυτούς τους στίχους ένωσαν τις φωνές τους ο Νίκος Ξυλούρης, η Μαρία Φαραντούρη και ο Αντώνης Καλογιάννης κατά τον εορτασμό της πρώτης επετείου από την εξέγερση του Πολυτεχνείου, στις 17 Νοεμβρίου 1974.

Μια ιστορική καταγραφή

Τριακόσιες εξήντα πέντε ημέρες μετά τα γεγονότα, οι τρεις εμβληματικοί καλλιτέχνες βρέθηκαν στα σκαλιά του ιδρύματος πλαισιωμένοι από χιλιάδες πολίτες και φοιτητές. Εναλλάσσοντας το μικρόφωνο, απέδωσαν το έργο «Μην ξεχνάς τον Ωρωπό», το οποίο είχε συνθέσει ο Μίκης Θεοδωράκης κατά τη διάρκεια του εγκλεισμού του στις φυλακές.

Το ιστορικό ασπρόμαυρο ντοκουμέντο δημοσιοποιήθηκε την Παρασκευή 15 Νοεμβρίου 2026 από τη Σχολή Αρχιτεκτόνων. Στα εννέα λεπτά της διάρκειάς του, το υλικό αποτυπώνει τους νεαρούς τότε καλλιτέχνες να απευθύνουν το δικό τους κάλεσμα ενάντια στη χούντα και τον φασισμό. Το βίντεο ανακαλεί την ατμόσφαιρα μιας άλλης εποχής, όπου πλήθος κόσμου κάθε ηλικίας είχε συγκεντρωθεί για να αποτίσει φόρο τιμής στους νεκρούς και στον αγώνα για τη δημοκρατία.

Από τα υπόγεια της οδού Τοσίτσα

Καθώς οι ερμηνευτές καταθέτουν την ψυχή τους, η «λαοθάλασσα» που έχει κατακλύσει τον χώρο έξω από το Πολυτεχνείο παρακολουθεί με κατάνυξη τα τραγούδια που υμνούν τη δημοκρατική ιδέα. Όπως γνωστοποίησε η Σχολή μέσω των κοινωνικών δικτύων, το υλικό εντοπίστηκε σε μπομπίνες στο υπόγειο του κτιρίου της οδού Τοσίτσα, ενώ η επεξεργασία του ολοκληρώθηκε στα εργαστήρια της Σχολής και της ΕΡΤ. «Δώρο από την Ιστορία προς την Ιστορία για τη φετινή επέτειο», σημειώνεται χαρακτηριστικά στην ανακοίνωση.