Η Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων (ΡΑΣ) καλεί σε εξηγήσεις, μέσω διαδικασίας ακρόασης, τη Hellenic Train για παραβάσεις της σιδηροδρομικής νομοθεσίας, που αφορούν την πυραντοχή των καθισμάτων των τρένων, μετά το πόρισμα που εξέδωσε. Στην έκθεση αναφέρεται πως η εταιρεία δεν κατάφερε να προσκομίσει αποδείξεις, όπως πιστοποιητικά προμηθευτών και κατασκευαστών υλικών, που να δείχνουν ότι υλικά, τα οποία χρησιμοποιούνται στο πλαίσιο εργασιών συντήρησης, συμμορφώνονται με τα πρότυπα πυρασφάλειας.
Η διαδικασία ακρόασης αναμένεται να πραγματοποιηθεί αύριο (21/05), αν και δεν αναφέρεται η ακριβής ημερομηνία στην απόφαση της ΡΑΣ, της 15ης συνεδρίασης της Ολομέλειας στις 3 Απριλίου 2026, η οποία δημοσιεύθηκε μόλις χθες στη Διαύγεια και έχει στην διάθεσή του το tanea.gr.
Υπενθυμίζεται πως σύμφωνα με το τελευταίο πόρισμα του ΕΟΔΑΣΑΑΜ, στις αρχές Φεβρουαρίου του 2026, για το σιδηροδρομικό δυστύχημα στα Τέμπη, είχαν βρεθεί στο επίκεντρο τα καθίσματα της επιβατικής αμαξοστοιχίας Intercity 62, τα οποία, σύμφωνα με το συμπέρασμα της έκθεσης, δεν πληρούσαν τις προβλεπόμενες προδιαγραφές πυραντοχής. Παράλληλα, οι συγγενείς των θυμάτων, είχαν προχωρήσει σε σχετική εξώδικη διαμαρτυρία.
Σύμφωνα με το πόρισμα της ΡΑΣ, η Hellenic Train καλείται να δώσει εξηγήσεις, καθώς διαπιστώθηκαν σχετικές παραβάσεις, με την πιο σημαντική να θεωρείται το γεγονός ότι δεν βρέθηκαν πιστοποιητικά για τα υλικά των καθισμάτων.
Συγκεκριμένα αναφέρεται: «Δεν διασφαλίζεται, και δεν αποδεικνύεται ότι τα υλικά των καθισμάτων Ε/Α, τα οποία αντικαθίστανται στο πλαίσιο πραγματοποίησης εργασιών συντήρησης του ΥΣΦ HELLENIC TRAIN, ακολουθούν και συμμορφώνονται διαχρονικά με το τεχνικό φυλλάδιο UIC 564-2, το οποίο αποτελεί τον εν ισχύ εθνικό κανόνα, καταχωρισμένο στη βάση δεδομένων Reference Document Database (RDD) του ERA, για τη βασική παράμετρο “πυροπροστασία του τροχαίου υλικού και εκκένωση”». Στην συνέχεια επισημαίνεται πως δεν βρέθηκαν, παρότι ζητήθηκαν, αντικειμενικές αποδείξεις, π.χ. προμηθευτών και κατασκευαστών υλικών, τα οποία οφείλουν να συνοδεύουν τα υλικά επένδυσης των καθισμάτων Ε/Α, κατά την παράδοσή τους από τους υπεργολάβους.
Παράλληλα, στην σχετική απόφαση της ΡΑΣ, τονίζεται ακόμη ότι, σε περιπτώσεις δραστηριοτήτων συντήρησης που ανατίθεται υπεργολαβικά από τον ΥΣΦ HT, «δεν ακολουθείται δομημένη προσέγγιση που εξασφαλίζει τη δέουσα διαχείριση των δραστηριοτήτων αυτών, ώστε να επιτυγχάνονται οι στόχοι του φορέα. Ειδικότερα:
Οι συμβάσεις της Hellenic Train με τους υπεργολάβους συντήρησης, δεν αναφέρουν ρητά ότι τα υλικά των καθισμάτων θα έχουν επένδυση από φλογοεπιβραδυντικό υλικό σύμφωνα με UIC 564-2, όπως προβλέπεται σχετικά στις αρχικές συμβάσεις κατασκευής τους, με αποτέλεσμα να μη δημιουργείται μια σαφή και ισχυρή απαίτηση στους υπεργολάβους. Αντιθέτως, περιλαμβάνουν τον γενικόλογο όρο ότι “…το ύφασμα θα είναι της ίδιας ποιότητας και του ίδιου χρώματος με το αρχικό…”, ο οποίος ερμηνεύεται από τον ΥΣΦ για την επίτευξη της πυροπροστασίας, ότι τα υλικά για τις επισκευές καθισμάτων απαιτείτο να είναι συμμορφούμενα σύμφωνα προς το πρότυπο UIC 564-2, και να αποδεικνύεται η πιστοποίησή τους γι’ αυτό.
Επιπλέον, οι συμβάσεις 2021153/21-12-2021 και 2022249/30-12-2022 δεν περιλαμβάνουν αντίστοιχο όρο προσκόμισης πιστοποιητικών υλικών, σύμφωνα με τον οποίο “…Κατά την παράδοσή τους τα είδη, εφόσον ο προμηθευτής δεν είναι ο κατασκευαστής τους, θα συνοδεύονται από όλα τα πιστοποιητικά εγγύησης και γνησιότητας του κατασκευαστή τους”».
Την ίδια ώρα, από την ίδια την απόφαση της ΡΑΣ προκύπτει και μία σειρά διαδικασιών της εταιρείας, που θα έπρεπε να λειτουργούν ως μηχανισμοί ασφαλείας και εσωτερικής εποπτείας, αλλά στην πράξη απέτυχαν να εντοπίσουν κρίσιμα ζητήματα συμμόρφωσης. Συγκεκριμένα, η Αρχή κατέγραψε προβλήματα: 1) Στη μεθοδολογία έκδοσης κανόνων ασφαλείας για τη συντήρηση τροχαίου υλικού, 2) στη διαδικασία αξιολόγησης προμηθευτών, 3) στη διαχείριση τεχνικών φακέλων συντήρησης, 4) καθώς και στη διαδικασία διερεύνησης περιστατικών ασφαλείας.
ΠΡΟΑΣΤΙΑΚΟΣ HeLLenic Train (ΚΟΝΤΑΡΙΝΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ EUROKINISSI)
Συστάσεις σε υπουργείο Μεταφορών, ΟΣΕ και Hellenic Train
Επίσης, σε δεύτερη απόφαση της ΡΑΣ που δημοσιεύθηκε στη Διάυγεια, καταγράφεται η έλλειψη ενός οργανωμένου πλαισίου διαχείρισης θυμάτων και συγγενών, σε περίπτωση πολύνεκρου δυστυχήματος, ενώ επισημαίνονται αναλυτικά οι συστάσεις προς το υπουργείο Μεταφορών, τον ΟΣΕ και την Hellenic Train.
Συγκεκριμένα, προς την Hellenic Train, τονίζεται η σύνταξη πληροφοριακού φυλλαδίου που θα ενημερώνει για τα δικαιώματα των θυμάτων και των οικογενειών τους, την ευθύνη των εταιρειών σε περίπτωση ατυχήματος, τις χρηματικές προκαταβολές, και τις προθεσμίες άσκησης αγωγών ευθύνης, ενώ εισηγείται την απαλοιφή του όρου εξαίρεσης της ασφαλιστικής κάλυψης της ΣΕ και των προστηθέντων αυτής από δόλο ή βαριά αμέλια, στο συμβόλαιο αστικής ευθύνης που συνοδεύτει την άδεια ΣΕ στην Ελλάδα, ώστε να συμβαδίζει, ως προς τις εξαιρέσεις, με το ομιλικό ασφαλιστήριο συμβόλιο, για την ποφυγή ενδεχόμενων αμφισβητήσεων.
Σε ό,τι αφορά τον ΟΣΕ, η Αρχή αν και αναγνωρίζει ότι δεν είχε υποχρέωση ασφαλιστικής κάλυψης, δεδομένου ότι διαχειρίζεται κρίσιμες υποδομές μεταφοράς, συστήνει την υποχρέωση σύναψης ασφαλιστήριου συμβολαίου κάλυψης αστικής ευθύνης ατυχημάτων.
Σχετικά με το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, η ΡΑΣ εισηγείται την «θεσμοθέτηση μέτρων – νομοθέτηση με πρόβλεψη παροχής βοήθειας από τις εμπλεκόμενες σιδηροδρομικές επιχειρήσεις και τον διαχειριστή της υποδομής, σε περίπτωση σιδηροδρομικού ατυχήματος με θάνατο ή και τραυματισμό (όχι ad hoc όπως συνέβη με τα Τέμπη), όπως Σχέδιο βοήθειας προς τα θύματα και τις οικογένειές τους – Υποχρεώσεις των σιδηροδρομικών επιχειρήσεων και των διαχειριστών υποδομών, με αντικείμενο. Ενδεικτικά:
- Οι σιδηροδρομικές επιχειρήσεις που παρέχουν υπηρεσίες μεταφοράς επιβατών να υποχρεούνται να διαθέτουν, κατά την έναρξη των δραστηριοτήτων τους, σχέδιο για την υποστήριξη των θυμάτων σιδηροδρομικών ατυχημάτων και των οικογενειών τους. Το σχέδιο αυτό μπορεί να αποτελεί μέρος άλλου σχεδίου που έχει ήδη καταρτιστεί από την επιχείρηση για παρόμοιους σκοπούς (όπως τα σχέδια έκτακτης ανάγκης).
- Χειρισμός ερωτημάτων. Σε περιπτώσεις θανάτων ή σοβαρών τραυματισμών, οι σιδηροδρομικές επιχειρήσεις οφείλουν να παρέχουν επαρκείς τηλεφωνικές γραμμές για την παροχή βασικών πληροφοριών, τη συλλογή στοιχείων επικοινωνίας για τα μέλη της οικογένειας και την αντιμετώπιση ερωτημάτων σχετικά με τους επιβάτες που επλήγησαν από το ατύχημα. Αυτές οι γραμμές, οι οποίες θα είναι δωρεάν για εγχώριες κλήσεις, πρέπει να στελεχώνονται από εξειδικευμένο προσωπικό και να παραμένουν ανοιχτές για όσο διάστημα είναι απαραίτητο, ανάλογα με την πρόοδο των επιχειρήσεων διάσωσης και ταυτοποίησης. Η ύπαρξη αυτών των τηλεφωνικών γραμμών θα τύχει της κατάλληλης δημοσιότητας, λαμβάνοντας υπόψη την εθνικότητα και την καταγωγή των ταξιδιωτών που είναι θύματα του ατυχήματος. Στην περίπτωση θυμάτων ή μελών της οικογένειάς τους με αναπηρίες, οι πληροφορίες αυτές θα παρέχονται με τις απαραίτητες προσαρμογές επικοινωνίας και, όπου είναι απαραίτητο, με τη βοήθεια εξειδικευμένου προσωπικού.
- Παροχή εγκαταστάσεων. Σε περίπτωση θανάτων ή σοβαρών τραυματισμών, οι σιδηροδρομικές επιχειρήσεις και ο διαχειριστής υποδομής, παρέχουν στους συγγενείς των θυμάτων ένα κατάλληλο μέρος για να λάβουν βοήθεια και πληροφορίες, το οποίο να παρέχει επαρκή ιδιωτικότητα, τόσο στους τόπους προέλευσης και προορισμού του ταξιδιού, όσο και στον τόπο του ατυχήματος, ανάλογα με την ανάγκη και την έκταση του ατυχήματος. Οι χώροι να είναι προσβάσιμοι σε άτομα με αναπηρίες, να εξασφαλίζεται η διατροφή και θα διευκολύνεται η πρόσβαση στις υπηρεσίες επικοινωνίας που είναι απαραίτητες για την επικοινωνία με μέλη της οικογένειας που δεν είναι παρόντα.
- Μεταφορά και στέγαση μελών οικογένειας και θυμάτων.
- Ψυχολογική βοήθεια.
- Πληροφορίες σχετικά με την οικονομική βοήθεια. Η σιδηροδρομική επιχείρηση θα παρέχει πληροφορίες σχετικά με την άμεση οικονομική βοήθεια που παρέχει στα θύματα και τις οικογένειές τους, καθώς και σχετικά με τα οικονομικά τους δικαιώματα σε σχέση με το ατύχημα, συμπεριλαμβανομένων λεπτομερειών για τα ασφαλιστήρια συμβόλαια που έχουν συναφθεί και τυχόν προκαταβολές που οφείλονται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/782 για τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των επιβατών σιδηροδρομικών γραμμών.
- Προσωπικά είδη. Η σιδηροδρομική επιχείρηση είναι υπεύθυνη, όπου εφαρμόζεται, για την κατάθεση, τον καθαρισμό και την επιστροφή των προσωπικών αντικειμένων που βρίσκονται επί του τρένου στους ιδιοκτήτες τους ή στους συγγενείς τους, εκτός εάν αυτά διατηρούνται για τους σκοπούς της διερεύνησης ασφαλείας του ατυχήματος ή της δικαστικής έρευνας ή έχουν συλλεχθεί και φυλαχθεί βάσει των διατάξεων (Ιατροδικαστική, Αστυνομικής Δράσης).
- Εκπαίδευση προσωπικού, ενημερώσεις σχεδίων και ασκήσεις: Η σιδηροδρομική επιχείρηση και ο διαχειριστής της υποδομής να διασφαλίσουν την εκπαίδευση του προσωπικού που εμπλέκεται στην εφαρμογή του σχεδίου, καθορίζοντας σε αυτό τα ειδικά σχέδια εκπαίδευσης που προορίζονται για το προσωπικό τους και, όπου ενδείκνυται, τα μέτρα που θα λάβει για να διασφαλίσει ότι το εξωτερικό προσωπικό που προορίζεται για την εφαρμογή του σχεδίου διαθέτει επαρκή εκπαίδευση.
- Η δημιουργία ενός ιδιωτικού χώρου όπου τα μέλη της οικογένειας μπορούν να θρηνήσουν ιδιωτικά. Η προστασία της ιδιωτικής ζωής και της αξιοπρέπειας των θυμάτων και των οικογενειών τους από ανεπιθύμητη πρόσβαση ή επικοινωνίες από άτομα που δεν εμπλέκονται στην αντιμετώπιση έκτακτης ανάγκης.
- Η παροχή ιδιωτικών χώρων για τη συνεργασία με Αρχές (Αστυνομία, Πυροσβεστική, Σώματα Ασφαλείας κλπ) για τη λήψη φυσικών περιγραφών και την ταυτοποίηση των θυμάτων.
- Ενημέρωση των πρεσβειών άλλων κρατών για την ύπαρξη θυμάτων της αντίστοιχης χώρας, καθώς και συντονισμός, όπου κρίνεται σκόπιμο, στην παροχή βοήθειας στους συγγενείς τους.
