Στήνουν ψεύτικες «συναντήσεις» Ζελένσκι–Έπσταϊν με AI – Το νέο κύμα παραπληροφόρησης

Ψευδείς εικόνες που δημιουργήθηκαν με τεχνητή νοημοσύνη και παρουσιάζουν τον Ουκρανό Πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι να συναντά τον καταδικασμένο για σεξουαλικά εγκλήματα Τζέφρι Έπσταϊν, διαδίδονται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Πρόκειται για το πιο πρόσφατο κύμα παραπληροφόρησης που στοχεύει δυτικούς ηγέτες, έπειτα από τη δημοσιοποίηση εκατομμυρίων σελίδων εγγράφων του Υπουργείου Δικαιοσύνης των ΗΠΑ στις αρχές του 2025.

Οι fact-checkers διαψεύδουν τους ισχυρισμούς

Η ομάδα επαλήθευσης ειδήσεων του Euronews, The Cube, διέψευσε τις εικόνες που φέρονται να δείχνουν πλάνα από κάμερα ασφαλείας με τον Ζελένσκι και τον Έπσταϊν. Εργαλεία ανίχνευσης τεχνητής νοημοσύνης της Google εντόπισαν ψηφιακά υδατογραφήματα, επιβεβαιώνοντας ότι οι εικόνες είναι προϊόντα AI. Επιπλέον, το χρονολόγιο που εμφανίζεται δεν συνάδει με τα πραγματικά γεγονότα, καθώς ο Έπσταϊν πέθανε τον Αύγουστο του 2019 στο Μανχάταν, ενώ τελούσε υπό κράτηση εν αναμονή δίκης.

Σύμφωνα με τα στοιχεία, δεν υπάρχει καμία αξιόπιστη απόδειξη ότι οι δύο άνδρες συναντήθηκαν ποτέ. Το όνομα του Ζελένσκι εμφανίζεται στα αρχεία Έπσταϊν μόνο σε αποκόμματα εφημερίδων και αναφορές τρίτων, χωρίς καμία ένδειξη προσωπικής σύνδεσης. Έρευνα του NewsGuard διαπίστωσε ότι κορυφαίες γεννήτριες εικόνων, όπως το Grok Imagine της xAI του Ίλον Μασκ και το εργαλείο Gemini της Google, μπορούν να παράγουν μέσα σε δευτερόλεπτα ρεαλιστικές αλλά ψεύτικες φωτογραφίες που απεικονίζουν τον Έπσταϊν με παγκόσμιους ηγέτες, ανάμεσά τους και τον Ζελένσκι.

Μια ευρύτερη εκστρατεία παραπληροφόρησης

Οι ψεύτικες εικόνες του Ζελένσκι εντάσσονται σε ένα ευρύτερο δίκτυο παραπληροφόρησης που αξιοποιεί την τεχνητή νοημοσύνη και εντάθηκε μετά τη δημοσιοποίηση των αρχείων Έπσταϊν. Αντίστοιχα ψευδή περιεχόμενα έχουν στοχοποιήσει και άλλους ηγέτες, όπως τον Γάλλο Πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν και τον επικεφαλής του βρετανικού κόμματος Reform, Νάιτζελ Φάρατζ.

Το Ουκρανικό Κέντρο Αντιμετώπισης Παραπληροφόρησης εντόπισε το δίκτυο ρωσόφιλων bots με την ονομασία «Matryoshka», το οποίο διαδίδει αλλοιωμένα εξώφυλλα γαλλικών εφημερίδων με ψευδείς ισχυρισμούς ότι ο Μακρόν επισκέφθηκε το ιδιωτικό νησί του Έπσταϊν 18 φορές. Σύμφωνα με το Reuters, η Γαλλία αποκάλυψε τον Φεβρουάριο φιλορωσική καμπάνια παραπληροφόρησης με τακτικές παρόμοιες με αυτές της ομάδας Storm-1516, που έχει συνδεθεί με ρωσικές υπηρεσίες πληροφοριών. Ένας ιστότοπος που προωθούσε τους ψευδείς ισχυρισμούς έκλεισε μετά από καταγγελία, ωστόσο σχετικό περιεχόμενο παραμένει αναρτημένο στην πλατφόρμα X.

Στόχος η Ουκρανία και η ευρωπαϊκή ενότητα

Ερευνητές επισημαίνουν ότι πρόκειται για μια συντονισμένη προσπάθεια αποδυνάμωσης της διεθνούς στήριξης προς το Κίεβο και διάσπασης της ευρωπαϊκής ενότητας. Το δίκτυο Matryoshka έχει δημιουργήσει επίσης βίντεο deepfake διασημοτήτων με το hashtag #HollywoodagainstZelenskyy, στα οποία παραποιημένα κλιπ παρουσιάζουν γνωστούς ηθοποιούς να καλούν ευρωπαίους ηγέτες να πιέσουν την Ουκρανία να αποδεχθεί ειρηνευτική συμφωνία με ρωσικούς όρους.

Ο Ζελένσκι αποτελεί σταθερό στόχο τέτοιων επιχειρήσεων παραπληροφόρησης ήδη από τις πρώτες ημέρες της ρωσικής εισβολής. Ήδη τον Μάρτιο του 2022 είχε κυκλοφορήσει ένα αδέξιο βίντεο deepfake που τον εμφάνιζε ψευδώς να καλεί τους Ουκρανούς στρατιώτες να παραδοθούν.

Όπως ανέφερε το NewsGuard, «τα ευρήματα καταδεικνύουν πόσο εύκολα κακόβουλοι παράγοντες μπορούν να χρησιμοποιήσουν εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης για τη δημιουργία ψευδών εικόνων με ρεαλιστική όψη, οι οποίες γίνονται viral και θολώνουν τα όρια ανάμεσα στην αλήθεια και τη χειραγώγηση».