Το έξτρα παρθένο ελαιόλαδο αποτελεί εδώ και καιρό τον ακρογωνιαίο λίθο της μεσογειακής διατροφής, γνωστό για την προστασία που προσφέρει στην καρδιά και τον μεταβολισμό. Πλέον, μια νέα έρευνα υποδηλώνει ότι μπορεί επίσης να προστατεύει τον εγκέφαλο. Οι επιστήμονες ανακάλυψαν ότι τα οφέλη του επεκτείνονται πέρα από το σώμα και στο πνεύμα, δρώντας μέσω του μικροβιώματος του εντέρου για την υποστήριξη της γνωστικής λειτουργίας.
Μια μελέτη με επικεφαλής ερευνητές από ισπανικά επιστημονικά ιδρύματα —συγκεκριμένα τη Μονάδα Ανθρώπινης Διατροφής του Πανεπιστημίου Rovira i Virgili, το Ινστιτούτο Έρευνας Υγείας Pere Virgili και το Εθνικό Δίκτυο Βιοϊατρικής Έρευνας για την Παχυσαρκία και τη Διατροφή (CIBERobn)— αναδεικνύει μια ουσιαστική σύνδεση μεταξύ του έξτρα παρθένου ελαιολάδου, των βακτηρίων του εντέρου και της εγκεφαλικής υγείας.
Η πρώτη προοπτική μελέτη σε ανθρώπους
«Πρόκειται για την πρώτη προοπτική μελέτη σε ανθρώπους που αναλύει ειδικά τον ρόλο του ελαιολάδου στην αλληλεπίδραση μεταξύ της μικροχλωρίδας του εντέρου και της γνωστικής λειτουργίας», εξηγεί η Jiaqi Ni, πρώτη συγγραφέας του άρθρου και ερευνήτρια στο Τμήμα Βιοχημείας και Βιοτεχνολογίας του Πανεπιστημίου Rovira i Virgili.
Η έρευνα παρακολούθησε 656 ενήλικες ηλικίας 55 έως 75 ετών, οι οποίοι ήταν υπέρβαροι ή παχύσαρκοι και έπασχαν από μεταβολικό σύνδρομο — ένα σύνολο παραγόντων κινδύνου που αυξάνουν την πιθανότητα εμφάνισης καρδιαγγειακών νοσημάτων. Σε διάστημα δύο ετών, στο πλαίσιο του προγράμματος PREDIMED-Plus, οι επιστήμονες παρακολούθησαν τη διατροφή των συμμετεχόντων, συμπεριλαμβανομένης της πρόσληψης παρθένου και επεξεργασμένου ελαιολάδου, πραγματοποιώντας λεπτομερείς αναλύσεις του μικροβιώματός τους και παρακολουθώντας τις αλλαγές στις γνωστικές τους επιδόσεις.
Παρθένο vs Επεξεργασμένο ελαιόλαδο
Τα ευρήματα έδειξαν σαφείς διαφορές ανάλογα με τον τύπο του ελαιολάδου που καταναλώθηκε. Οι συμμετέχοντες που χρησιμοποιούσαν τακτικά παρθένο ελαιόλαδο παρουσίασαν βελτίωση στις γνωστικές λειτουργίες και είχαν μεγαλύτερη ποικιλομορφία στο μικροβίωμα του εντέρου, στοιχείο που θεωρείται δείκτης καλύτερης εντερικής και μεταβολικής υγείας. Αντίθετα, όσοι κατανάλωναν επεξεργασμένο ελαιόλαδο εμφάνισαν τάση μείωσης της ποικιλομορφίας της μικροχλωρίδας με την πάροδο του χρόνου.
Οι ερευνητές εντόπισαν επίσης μια συγκεκριμένη ομάδα βακτηρίων του εντέρου, γνωστή ως Adlercreutzia, η οποία φαίνεται να συνδέεται με αυτά τα οφέλη. Η παρουσία της θα μπορούσε να χρησιμεύσει ως δείκτης της θετικής σχέσης μεταξύ της κατανάλωσης παρθένου ελαιολάδου και της διατήρησης της οξύτητας του εγκεφάλου.
Γιατί η ποιότητα κάνει τη διαφορά
Η διαφορά μεταξύ του έξτρα παρθένου και του επεξεργασμένου ελαιολάδου έγκειται κυρίως στον τρόπο παραγωγής. Το έξτρα παρθένο ελαιόλαδο λαμβάνεται με μηχανικές μεθόδους, διατηρώντας τις φυσικές του ενώσεις. Το επεξεργασμένο ελαιόλαδο, από την άλλη πλευρά, υφίσταται βιομηχανική επεξεργασία για την αφαίρεση ακαθαρσιών. Αν και αυτή η διαδικασία βελτιώνει τη διάρκεια ζωής, μειώνει δραστικά τα ευεργετικά συστατικά, όπως τα αντιοξειδωτικά, τις πολυφαινόλες και άλλες βιοδραστικές ουσίες.
Σύμφωνα με την Jiaqi Ni, δεν έχουν όλα τα ελαιόλαδα οφέλη για τη γνωστική λειτουργία, γεγονός που καθιστά την επιλογή παρθένων ποικιλιών καθοριστική. Ο Jordi Salas-Salvadó, επικεφαλής ερευνητής της μελέτης, ενισχύει αυτή την άποψη τονίζοντας ότι η ποιότητα του λίπους που καταναλώνουμε είναι εξίσου σημαντική με την ποσότητα. Το έξτρα παρθένο ελαιόλαδο όχι μόνο προστατεύει την καρδιά, αλλά μπορεί να βοηθήσει και στη διατήρηση της εγκεφαλικής υγείας κατά τη γήρανση.
Μια απλή στρατηγική κατά της άνοιας
Οι συνδιευθύντριες της έρευνας, Nancy Babio και Stephanie Nishi, επισημαίνουν τις ευρύτερες επιπτώσεις των ευρημάτων σε μια κοινωνία που γερνάει. Σε μια εποχή όπου τα κρούσματα γνωστικής εξασθένησης και άνοιας αυξάνονται, η προτεραιοποίηση του έξτρα παρθένου ελαιολάδου έναντι των επεξεργασμένων εκδοχών αναδεικνύεται ως μια αποτελεσματική, απλή και προσιτή στρατηγική για την προστασία του εγκεφάλου.
