Η χρήση μη επανδρωμένων αεροσκαφών στον πόλεμο του Σουδάν έχει προσθέσει μια νέα, ιδιαίτερα επικίνδυνη διάσταση στη σύγκρουση που μαίνεται εδώ και σχεδόν τρία χρόνια, επιδεινώνοντας δραματικά μια ήδη από τις μεγαλύτερες ανθρωπιστικές κρίσεις στον κόσμο. Οι συνεχείς επιθέσεις με drones έχουν μετατρέψει πολλές περιοχές της χώρας σε απρόβλεπτες ζώνες θανάτου, καθιστώντας σχεδόν αδύνατη την παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας και την ασφαλή μετακίνηση των αμάχων.
Στη νοτιοανατολική πλευρά της χώρας, εργαζόμενοι ανθρωπιστικών οργανώσεων αναφέρουν ότι η παρουσία drones στον ουρανό έχει παραλύσει κάθε δραστηριότητα. Όπως περιγράφουν άνθρωποι που εργάζονται στην περιοχή, οι επιθέσεις έχουν αυξηθεί τόσο πολύ ώστε οι περισσότερες υπηρεσίες βοήθειας έχουν αναστείλει τις επιχειρήσεις τους. Γραφεία οργανώσεων κλείνουν το ένα μετά το άλλο, ενώ προσωπικό διεθνών φορέων εγκαταλείπει τις περιοχές φοβούμενο επικείμενα πλήγματα.
Ο πόλεμος διεξάγεται κυρίως ανάμεσα στις δυνάμεις του σουδανικού στρατού και στην παραστρατιωτική οργάνωση Rapid Support Forces, η οποία τα τελευταία χρόνια έχει εξελιχθεί σε έναν από τους ισχυρότερους ένοπλους σχηματισμούς της χώρας. Η σύγκρουση αυτή έχει οδηγήσει σε μάχες για τον έλεγχο εδαφών σε ολόκληρη τη χώρα, με τις δύο πλευρές να χρησιμοποιούν όλο και περισσότερο drones για επιθέσεις μεγάλης ακρίβειας.
Σύμφωνα με στοιχεία του διεθνούς οργανισμού παρακολούθησης συγκρούσεων Armed Conflict Location & Event Data Project, μόνο τους δύο πρώτους μήνες του 2026 καταγράφηκαν τουλάχιστον 198 επιθέσεις με drones σε ολόκληρο το Σουδάν από τις αντιμαχόμενες πλευρές. Από αυτές, τουλάχιστον 52 προκάλεσαν απώλειες αμάχων, με αποτέλεσμα τον θάνατο 478 ανθρώπων.
Για τους κατοίκους των περιοχών που πλήττονται, η καθημερινότητα έχει μετατραπεί σε αγώνα επιβίωσης. Ο ήχος ενός drone στον ουρανό αρκεί για να σπείρει πανικό. Οι κάτοικοι τρέχουν να κρυφτούν σε αυτοσχέδια καταφύγια, σε όχθες ποταμών ή σε περιοχές χωρίς κτίρια, όπου θεωρούν ότι μειώνεται ο κίνδυνος στοχοποίησης.
Οι επιθέσεις δεν περιορίζονται σε στρατιωτικούς στόχους. Σχολεία, αγορές, πανεπιστήμια και καταφύγια αμάχων έχουν βρεθεί στο στόχαστρο. Σε μία από τις πιο τραγικές επιθέσεις των τελευταίων ημερών, drone έπληξε σχολείο και χώρο φιλοξενίας εκτοπισμένων στην πολιτεία του Λευκού Νείλου, προκαλώντας τον θάνατο τουλάχιστον 17 ανθρώπων, στην πλειονότητά τους μαθήτριες, και τραυματίζοντας ακόμη δέκα.
Ανάλογες τραγωδίες έχουν καταγραφεί και σε άλλες περιοχές. Σε επίθεση σε αγορά στην πολιτεία του Νότιου Κορντοφάν σκοτώθηκαν 13 άνθρωποι, ενώ νωρίτερα τριπλό πλήγμα με drones σε νηπιαγωγείο και νοσοκομείο είχε στοιχίσει τη ζωή σε 114 ανθρώπους, ανάμεσά τους δεκάδες παιδιά.
Οι επιθέσεις αυτές έχουν ουσιαστικά παραλύσει την παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας. Σε πολλές περιοχές οι κάτοικοι έχουν μείνει χωρίς τρόφιμα, ιατρική περίθαλψη και βασικές υπηρεσίες υγιεινής. Οι οργανώσεις βοήθειας δηλώνουν ότι δεν μπορούν να εγγυηθούν την ασφάλεια των εργαζομένων τους, με αποτέλεσμα η διανομή τροφίμων και φαρμάκων να έχει σταματήσει σε ορισμένες από τις πιο ευάλωτες κοινότητες.
Η κρίση επιδεινώνεται ακόμη περισσότερο από το κλείσιμο των συνόρων. Οι γειτονικές χώρες, ανησυχώντας για την εξάπλωση της σύγκρουσης και τις επιθέσεις κοντά στα σύνορα, περιορίζουν την είσοδο προσφύγων. Το Τσαντ έκλεισε πρόσφατα τα σύνορά του με το Σουδάν μετά από επιθέσεις που επεκτάθηκαν στο έδαφός του, ενώ χώρες όπως το Νότιο Σουδάν, η Αιθιοπία και η Λιβύη αντιμετωπίζουν τις δικές τους εσωτερικές κρίσεις και αδυνατούν να δεχθούν μεγάλους αριθμούς εκτοπισμένων.
Η Αιγυπτος, που αποτελούσε μέχρι πρόσφατα έναν από τους βασικούς προορισμούς για τους πρόσφυγες, έχει επίσης εντείνει τα μέτρα απέλασης. Εκατοντάδες Σουδανοί έχουν απελαθεί τους τελευταίους μήνες, ενώ πολλοί άλλοι κρατούνται σε κέντρα κράτησης. Ορισμένοι από τους κρατούμενους καταγγέλλουν υπερπληθυσμό, βία και απάνθρωπες συνθήκες κράτησης.
Σύμφωνα με οικογένειες προσφύγων, αρκετές φορές οι αρχές αγνοούν ακόμη και το καθεστώς αιτούντος άσυλο που έχουν λάβει οι κρατούμενοι από την United Nations High Commissioner for Refugees. Σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης κυκλοφορούν δεκάδες αναρτήσεις για αγνοούμενους, καθώς συγγενείς προσπαθούν να εντοπίσουν ανθρώπους που συνελήφθησαν ή απελάθηκαν.
Η κατάσταση είναι ιδιαίτερα δραματική στο Νταρφούρ, όπου δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι έχουν εγκαταλείψει την πρωτεύουσα της περιοχής, την πόλη Αλ Φασίρ, μετά από σφοδρές μάχες. Πρόσφυγες ζουν σε πρόχειρους καταυλισμούς, μέσα σε σκηνές ή αυτοσχέδια καταλύματα, χωρίς επαρκή πρόσβαση σε νερό, τρόφιμα και ιατρική βοήθεια.
Παράλληλα, οι συνέπειες του πολέμου επεκτείνονται ακόμη και στην Ευρώπη. Στο Ηνωμένο Βασίλειο η κυβέρνηση ανακοίνωσε έκτακτους περιορισμούς στη χορήγηση φοιτητικών θεωρήσεων εισόδου για πολίτες από χώρες που πλήττονται από συγκρούσεις, συμπεριλαμβανομένου του Σουδάν. Η απόφαση αυτή επηρεάζει εκατοντάδες Σουδανούς φοιτητές που είχαν γίνει δεκτοί σε βρετανικά πανεπιστήμια ή είχαν εξασφαλίσει υποτροφίες, μεταξύ αυτών και στο University of Oxford.
Πολλοί από τους νέους αυτούς δηλώνουν ότι αισθάνονται διπλά εγκλωβισμένοι: από τη μία πλευρά ο πόλεμος καταστρέφει τη χώρα τους και από την άλλη κλείνουν οι πόρτες που θα μπορούσαν να τους επιτρέψουν να συνεχίσουν τις σπουδές και τη ζωή τους στο εξωτερικό.
Σήμερα περισσότεροι από 14 εκατομμύρια Σουδανοί έχουν εκτοπιστεί από τις εστίες τους, αριθμός που καθιστά τη σύγκρουση μία από τις μεγαλύτερες κρίσεις εκτοπισμού στον κόσμο. Καθώς τα σύνορα κλείνουν και τα drones συνεχίζουν να κυριαρχούν στον ουρανό, εκατομμύρια άμαχοι βρίσκονται παγιδευμένοι σε έναν πόλεμο όπου ακόμη και η αναζήτηση ασφάλειας γίνεται ολοένα και πιο επικίνδυνη.
