Οι σεισμοί… φτιάχνουν χρυσό; Νέα θεωρία ίσως αλλάξει τον εντοπισμό κοιτασμάτων

Οι σεισμοί ενδέχεται να παίζουν καθοριστικό ρόλο στη δημιουργία χρυσού, ενεργοποιώντας ηλεκτρικές ιδιότητες σε κρυστάλλους χαλαζία του γήινου φλοιού, σύμφωνα με νέα επιστημονική μελέτη.

Η έρευνα, που πραγματοποιήθηκε από επιστήμονες του Πανεπιστημίου Monash στην Αυστραλία και δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature Geoscience, επιχειρεί να εξηγήσει τον τρόπο σχηματισμού μεγάλων συγκεντρώσεων χρυσού. Το φαινόμενο αυτό δεν είχε μέχρι σήμερα αποσαφηνιστεί πλήρως από τα παραδοσιακά γεωλογικά μοντέλα.

Ο ρόλος του χαλαζία στη δημιουργία χρυσού

Σύμφωνα με τους ερευνητές, η έντονη πίεση που αναπτύσσεται κατά τη διάρκεια σεισμών μπορεί να προκαλέσει στους κρυστάλλους χαλαζία το φαινόμενο του πιεζοηλεκτρισμού. Πρόκειται για τη δημιουργία ηλεκτρικού φορτίου όταν ορισμένα ορυκτά παραμορφώνονται μηχανικά.

Το ηλεκτρικό αυτό δυναμικό μπορεί να ενεργοποιήσει ηλεκτροχημικές αντιδράσεις στα γεωλογικά ρευστά που περιέχουν διαλυμένο χρυσό, οδηγώντας στη μετατροπή του από διαλυμένη μορφή σε στερεά σωματίδια. Έτσι, οι σεισμοί ενδέχεται να λειτουργούν όχι μόνο ως μηχανισμός θραύσης των πετρωμάτων, αλλά και ως καταλύτης χημικών διεργασιών που παράγουν χρυσό.

Πειραματική επιβεβαίωση της θεωρίας

Σε εργαστηριακά πειράματα, οι επιστήμονες παραμόρφωσαν κρυστάλλους χαλαζία βυθισμένους σε διαλύματα που περιείχαν χρυσό. Διαπίστωσαν ότι η ηλεκτρική ενέργεια από τον πιεζοηλεκτρισμό επαρκεί για να ευνοήσει τη δημιουργία νανοσωματιδίων, τα οποία λειτουργούν ως πυρήνες γύρω από τους οποίους συνεχίζεται η συσσώρευση υλικού.

Παράλληλα, οι ερευνητές παρατήρησαν ότι τα ήδη υπάρχοντα κομμάτια χρυσού, λόγω της υψηλής ηλεκτρικής τους αγωγιμότητας, διευκολύνουν την προσκόλληση νέων στρωμάτων μετάλλου. Με την πάροδο του χρόνου και ύστερα από επαναλαμβανόμενους σεισμούς, μικρές συγκεντρώσεις μπορούν να εξελιχθούν σε μεγαλύτερα ψήγματα.

Πρακτικές εφαρμογές και προοπτικές

Η νέα θεωρία εξηγεί τη συχνή παρουσία χρυσού σε φλέβες χαλαζία, ιδίως σε περιοχές με έντονη τεκτονική δραστηριότητα. Οι συνεχείς κύκλοι πίεσης που προκαλούνται από σεισμούς, σε χρονικά διαστήματα χιλιάδων ή εκατομμυρίων ετών, ενδέχεται να οδηγούν στη σταδιακή συγκέντρωση του μετάλλου σε συγκεκριμένες ζώνες του φλοιού.

Πέρα από τη σημασία της για την κατανόηση της γεωλογικής εξέλιξης των μεταλλευμάτων, η ανακάλυψη μπορεί να έχει και πρακτική αξία. Η κατανόηση του μηχανισμού αυτού θα μπορούσε να συμβάλει στον εντοπισμό νέων κοιτασμάτων χρυσού, βελτιώνοντας τις μεθόδους γεωλογικής έρευνας και εξόρυξης.