Ανακάλυψη νέου είδους δεινοσαύρου ηλικίας 95 εκατομμυρίων ετών έχει προκαλέσει ενθουσιασμό στην επιστημονική κοινότητα, καθώς πολλοί θεωρούν ότι πρόκειται για το πρώτο πραγματικό «δράκο» της Γης.
Το απολίθωμα, που εντοπίστηκε στην έρημο Σαχάρα της Αφρικής, περιλαμβάνει ένα κρανίο μεγέθους ενήλικου ανθρώπου με μακριά γνάθο, γεμάτη αιχμηρά δόντια μεγέθους ανθρώπινου χεριού, και ρύγχος που θυμίζει έντονα κροκόδειλο.
Εντυπωσιακό είναι το μεγάλο κυρτό κέρατο πάνω από τα μάτια, καθώς και οι αιχμές στο πίσω μέρος του κεφαλιού, χαρακτηριστικά που κάνουν το ζώο να μοιάζει με τα ιπτάμενα πλάσματα των αρχαίων μύθων.
Η ανακάλυψη έγινε από ομάδα του Πανεπιστημίου του Σικάγο, η οποία ονόμασε το νέο είδος Spinosaurus mirabilis, δηλαδή «εκπληκτική σαύρα με αγκάθια».
Ένα αρπακτικό της Κρητιδικής περιόδου
Το τεράστιο αυτό σαρκοφάγο έζησε πριν από περίπου 95 εκατομμύρια χρόνια, σε μια εποχή που η σημερινή Σαχάρα ήταν κατάφυτη και διασχίζονταν από ποτάμια και εσωτερικά υδάτινα δίκτυα, μακριά από τους ωκεανούς.
Το Spinosaurus mirabilis, γνωστό και ως «hell heron», εκτιμάται ότι είχε μήκος περίπου 12 μέτρα και βάρος έως 6,5 τόνους. Οι ερευνητές πιστεύουν ότι μπορούσε να σταθεί σε νερό βάθους δύο μέτρων για να ψαρεύει την τροφή του.
Το είδος ανήκει στην οικογένεια των σπεινοσαυρίδων (Spinosaurids), δεινοσαύρων με χαρακτηριστικά που θυμίζουν κροκόδειλο, μεγάλο ιστίο στη ράχη και δυνατότητα βάδισης σε δύο πίσω άκρα με μικρότερα μπροστινά.
«Δράκος» της προϊστορίας
Το συγκεκριμένο είδος ξεχωρίζει για το οστέινο εξόγκωμα ύψους περίπου 50 εκατοστών ανάμεσα στα μάτια, που οι επιστήμονες παρομοίασαν με καμπυλωτό ξίφος τύπου σμιθάρι. Η ανακατασκευή του κρανίου, με τα αλληλοσυνδεόμενα δόντια και το κυρτό οστέινο λοφίο, θυμίζει εντυπωσιακά τους μυθικούς δράκους των παραδόσεων.
«Αυτό είναι σίγουρα κεφάλι δράκου», σχολίασε χρήστης στο διαδίκτυο, ενώ άλλος πρόσθεσε: «Απλώς πείτε το δράκο».
Οι επιστήμονες ωστόσο επισημαίνουν ότι τα φτερωτά πλάσματα των θρύλων, όπως εκείνα που εμφανίζονται σε σειρές τύπου Game of Thrones, δεν έχουν επιβεβαιωθεί ποτέ επιστημονικά. Όπως αναφέρει το Παιδικό Μουσείο της Ινδιανάπολης, «δεν υπάρχει καμία ένδειξη στη φύση ή στο απολιθωμένο αρχείο που να το αποδεικνύει».
Η έρευνα του Πανεπιστημίου του Σικάγο
Ο παλαιοντολόγος του Πανεπιστημίου του Σικάγο, Paul Sereno, και η ομάδα του θεωρούν ότι το πλάσμα ανήκει στην οικογένεια των σπεινοσαυρίδων, μεγάλων σαρκοφάγων δεινοσαύρων που έζησαν πριν από 95 έως 130 εκατομμύρια χρόνια.
Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Science, εκτιμά ότι υπήρχαν 10 έως 17 διαφορετικά είδη αυτών των προϊστορικών αρπακτικών, με το νέο απολίθωμα να αποτελεί το πιο πρόσφατο εύρημα.
«Η ανακάλυψη ήταν τόσο ξαφνική και συγκλονιστική, που μας συγκίνησε όλους», δήλωσε ο Sereno. «Θα θυμάμαι για πάντα τη στιγμή που κοιτάξαμε για πρώτη φορά το νέο είδος στην οθόνη του υπολογιστή στο στρατόπεδο».
Αποκάλυψη σε ξεχασμένη περιοχή
Το εύρημα διαφέρει από άλλα μεγάλα σαρκοφάγα, όπως ο Tyrannosaurus Rex ή ο Allosaurus, λόγω της προσαρμοστικότητάς του σε υδάτινα περιβάλλοντα. Διαθέτει το υψηλότερο λοφίο που έχει βρεθεί ποτέ σε σαρκοφάγο δεινόσαυρο, γνωστό και ως θηρόποδο.
Η ανακάλυψη σε περιοχή μακριά από τη θάλασσα ενδέχεται να ανατρέψει την πεποίθηση ότι οι σπεινοσαυρίδες ζούσαν αποκλειστικά κοντά σε ακτές και ωκεανούς.
Η τοποθεσία όπου βρέθηκε το Spinosaurus mirabilis είχε μείνει ανέγγιχτη για πάνω από 70 χρόνια, μέχρι τις αποστολές του 2019 και του 2022. Στη δεκαετία του 1950, Γάλλοι γεωλόγοι είχαν εντοπίσει εκεί ένα μοναδικό, σπαθοειδές δόντι, παρόμοιο με εκείνα των μεγάλων σαρκοφάγων όπως ο Carcharodontosaurus.
Έκτοτε, κανείς δεν είχε επιστρέψει στην απομονωμένη αυτή περιοχή, που χαρακτηρίζεται από αχανείς αμμόλοφους και έλλειψη δρόμων ή οικισμών. Ο Sereno κατάφερε να εντοπίσει ξανά το σημείο, με τη βοήθεια ενός τοπικού οδηγού Τουαρέγκ που γνώριζε μέρη όπου φαίνονταν μεγάλα απολιθωμένα οστά στην άμμο.
