Στον κόσμο του fine drinking, υπάρχουν φιάλες που προορίζονται να ανοιχτούν και άλλες που γεννιούνται για να γίνουν θρύλοι. Τον Ιανουάριο, στη Νέα Υόρκη, μια τέτοια θρυλική φιάλη πέρασε κάτω από το σφυρί του Sotheby’s και κατέρριψε κάθε προηγούμενο ρεκόρ για αμερικανικό ουίσκι. Το τίμημα: 162.500 δολάρια, δηλαδή περίπου 135.000 ευρώ. Το όνομα της: Old Rip Van Winkle 20 Year Old Single Barrel Sam’s.
Η πώληση αυτή δεν ήταν ένα μεμονωμένο γεγονός, αλλά το αποκορύφωμα της δημοπρασίας The Great American Whiskey Collection, μιας συλλογής-μνημείου που ανήκε σε έναν και μόνο ιδιοκτήτη και περιλάμβανε 350 εξαιρετικά σπάνιες φιάλες bourbon και rye. Η συνολική αξία της συλλογής άγγιξε τα 2,5 εκατομμύρια δολάρια – υπερδιπλάσια της αρχικής εκτίμησης – επιβεβαιώνοντας ότι το αμερικανικό ουίσκι έχει πλέον κατακτήσει θέση ισάξια με τα μεγάλα σκωτσέζικα και ιαπωνικά single malts στον παγκόσμιο χάρτη του luxury spirits.
Η Old Rip Van Winkle 20 Year Old Single Barrel Sam’s δεν είναι απλώς ακριβή. Είναι σχεδόν μυθική. Αποστάχθηκε τον Δεκέμβριο του 1982 και εμφιαλώθηκε τον Μάιο του 2003, ειδικά για το Sam’s Wines & Spirits, από την ιστορική αποσταγματοποιία Old Rip Van Winkle στο Κεντάκι. Υπογράφεται από τον Julian Van Winkle III και προέρχεται από μία και μόνο βαρέλα.
Το στοιχείο που την καθιστά ακόμη πιο μοναδική είναι ο αλκοολικός της τίτλος: 133,4 proof (66,7% αλκοόλ), η υψηλότερη περιεκτικότητα που έχει κυκλοφορήσει ποτέ από τον οίκο Van Winkle. Παρήχθησαν μόλις 60 φιάλες, όλες αριθμημένες στο χέρι. Σήμερα, οι περισσότερες θεωρούνται εξαφανισμένες – ανοιγμένες, καταναλωμένες ή χαμένες στο πέρασμα του χρόνου. Αυτό που εμφανίστηκε στη Sotheby’s ήταν κάτι παραπάνω από σπάνιο.
Ενδιαφέρον προκαλεί και το προφίλ των αγοραστών. Σύμφωνα με τη Sotheby’s, το ένα τρίτο των συμμετεχόντων ήταν νέοι πελάτες, ενώ περισσότεροι από τους μισούς ήταν κάτω των 40 ετών. Το αμερικανικό ουίσκι δεν είναι πια μόνο υπόθεση παλαιών συλλεκτών ή παραδοσιακών connoisseurs. Έχει μετατραπεί σε σύμβολο πολιτισμού, επένδυσης και lifestyle για μια νέα, παγκοσμιοποιημένη ελίτ.
Και η Old Rip Van Winkle δεν ήταν η μόνη που προκάλεσε δέος. Η Van Winkle 18 Year Old Special Reserve Single Barrel ‘Binny’s’ ξεπέρασε επίσης τις 100.000 δολάρια, πωληθείσα έναντι 106.250 δολαρίων (περίπου 89.000 ευρώ). Εμφιαλωμένη αποκλειστικά για τη θρυλική κάβα Binny’s του Σικάγο τη δεκαετία του ’80, προέρχεται από μία μόνο βαρέλα, με αλκοολικό τίτλο 121,6 proof. Υπολογίζεται ότι παρήχθησαν λιγότερες από 100 φιάλες, οι περισσότερες από τις οποίες καταναλώθηκαν τότε – όταν κανείς δεν φανταζόταν τη σημερινή τους αξία.
Ξεχωριστή θέση στη συλλογή κατείχαν και δύο φιάλες Very Very Old Fitzgerald ‘Blackhawk’, bourbon που δεν κυκλοφόρησαν ποτέ στο εμπόριο. Εμφιαλώθηκαν ιδιωτικά για την οικογένεια Wirtz, ιδιοκτήτρια των Chicago Blackhawks του NHL, και θεωρούνται σχεδόν «φαντάσματα» της αγοράς: γνωστά στους κύκλους των συλλεκτών, αλλά σπάνια – αν όχι ποτέ – ορατά.
Η άνοδος του αμερικανικού ουίσκι στον κόσμο της πολυτέλειας δεν περιορίζεται μόνο στις δημοπρασίες. Τα τελευταία χρόνια, οίκοι αποσταγματοποιίας συνεργάζονται με brands υψηλού design και αυτοκινήτου, δημιουργώντας συλλεκτικές εκδόσεις που απευθύνονται σε λίγους. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι οι συνεργασίες με την Aston Martin, όπου το ουίσκι μετατρέπεται σε αντικείμενο αισθητικής λατρείας, πέρα από ποτό.
Η δημοπρασία της Sotheby’s απέδειξε κάτι ξεκάθαρο: το αμερικανικό ουίσκι έχει περάσει οριστικά στην εποχή του «υγρού χρυσού». Φιάλες που κάποτε βρίσκονταν σε ράφια κάβας, σήμερα φυλάσσονται σε θησαυροφυλάκια, αντιμετωπίζονται ως επενδυτικά assets και αποκτούν σχεδόν μουσειακή αξία.
Και η Old Rip Van Winkle 20-Year-Old Single Barrel Sam’s, με τα 135.000 ευρώ της, δεν είναι απλώς η ακριβότερη που πουλήθηκε ποτέ σε δημοπρασία. Είναι το σύμβολο μιας νέας πραγματικότητας: όπου η γεύση, η ιστορία και η σπανιότητα ενώνονται σε ένα αντικείμενο που δύσκολα θα ανοιχτεί ποτέ. Γιατί, σε αυτή την περίπτωση, το ουίσκι δεν προορίζεται να πιωθεί. Προορίζεται να θαυμαστεί.
Σχόλια
