Το νέο ουκρανικό όπλο Sunray έχει προκαλέσει παγκόσμιο ενδιαφέρον, καθώς πρόκειται για ένα σύστημα λέιζερ ικανό να καταρρίψει αεροσκάφος με εξαιρετική ακρίβεια πριν καν εντοπιστεί. Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο είναι ότι το όπλο μπορεί να χωρέσει στο πορτμπαγκάζ ενός αυτοκινήτου, χωρίς να παράγει θόρυβο ή ορατό φως – ούτε καν τη χαρακτηριστική κόκκινη δέσμη που γνωρίζουμε από τις ταινίες.
Δημοσιογράφος του The Atlantic είχε την ευκαιρία να παρακολουθήσει από κοντά τη δοκιμή του πρωτοτύπου και περιέγραψε τη χρήση του ως «υπερβολικά εύκολη». Ο χειριστής τοποθέτησε το κανόνι λέιζερ στην οροφή ενός φορτηγού σε άδειο χωράφι. Το σύστημα, που θυμίζει τηλεσκόπιο ερασιτέχνη με κάμερες στα πλάγια, στόχευσε ένα μικρό drone που εκτοξεύτηκε για δοκιμή.
Μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα, μετά την εντολή «Σκοπεύστε», το drone άρχισε να καίγεται σαν να το είχε χτυπήσει αόρατος κεραυνός και κατέπεσε στο έδαφος. Το ουκρανικό Sunray δεν είναι το πρώτο λέιζερ μάχης παγκοσμίως. Το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ διαθέτει ήδη το σύστημα Helios, που αναπτύχθηκε από τη Lockheed Martin στο πλαίσιο σύμβασης ύψους 150 εκατομμυρίων δολαρίων το 2018 και εγκαταστάθηκε τέσσερα χρόνια αργότερα σε αμερικανικό αντιτορπιλικό για άμυνα απέναντι σε εχθρικά drones.
Οι δημιουργοί του Sunray αποκάλυψαν ότι ανέπτυξαν το όπλο μέσα σε δύο χρόνια, με κόστος μερικών εκατομμυρίων δολαρίων, και σχεδιάζουν να το διαθέσουν στην αγορά έναντι μερικών εκατοντάδων χιλιάδων. Ο Πάβλο Γιελιζάροφ, διοικητής των δυνάμεων αεράμυνας της Ουκρανίας, αποδίδει τη διαφορά κόστους στις συνθήκες του πολέμου με τη Ρωσία. Όπως δήλωσε, «πολλές αμερικανικές εταιρείες καθοδηγούνται από το χρήμα. Εμείς έχουμε ένα άλλο στοιχείο: την ανάγκη επιβίωσης».
Τους τελευταίους μήνες, ο πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι έχει δώσει προτεραιότητα στην ενίσχυση της ουκρανικής αεράμυνας, καθώς η διεθνής βοήθεια από ΗΠΑ και Ευρώπη δεν επαρκεί. Πολλά αμερικανικά όπλα κατευθύνονται στη Μέση Ανατολή, ενώ οι Ευρωπαίοι εμφανίζονται διστακτικοί να παραχωρήσουν περαιτέρω εξοπλισμό που ίσως χρειαστούν για τη δική τους άμυνα.
Κεντρικός στόχος του νέου συστήματος είναι η προστασία των στρατευμάτων, των γραμμών ανεφοδιασμού και των πολιτών που βρίσκονται κοντά στο μέτωπο.
Η Ουκρανία επιδιώκει να δημιουργήσει τη δική της εκδοχή του Iron Dome, του ισραηλινού συστήματος αεράμυνας μικρής εμβέλειας, που θεωρείται το πιο αποτελεσματικό στον κόσμο. Η ανάπτυξη μιας τέτοιας ασπίδας είναι εξαιρετικά απαιτητική· το Ισραήλ χρειάστηκε περίπου τέσσερα χρόνια για να ολοκληρώσει το σύστημά του, με κάθε συστοιχία να κοστίζει έως και 100 εκατομμύρια δολάρια το 2012.
Οι ουκρανοί μηχανικοί προσπαθούν να πετύχουν παρόμοια αποτελέσματα με περιορισμένους πόρους, αξιοποιώντας καινοτόμες λύσεις: drones αναχαίτισης από τρισδιάστατη εκτύπωση, πυραύλους από ανθρακονήματα, τροχοφόρα ρομπότ με πυργίσκους και πιο εξεζητημένα όπλα όπως το Sunray.
Η πρόοδος αυτή δείχνει ότι η Ουκρανία πλησιάζει στην ικανότητα να αντιμετωπίζει τις σμήνες ρωσικών drones που πλήττουν τις πόλεις και τις υποδομές της. Ο υπουργός Άμυνας Μιχαήλ Φεντόροφ υπογράμμισε πρόσφατα πως «ο θόλος κατά των drones δεν αφορά το μέλλον – πρόκειται για την επιβίωσή μας».
Παρότι κανένα από τα νέα όπλα δεν μπορεί να αναχαιτίσει τους προηγμένους βαλλιστικούς πυραύλους της Ρωσίας – κάτι που έχουν καταφέρει μόνο οι συστοιχίες Patriot – η Ουκρανία φαίνεται να πλησιάζει σε μια αποτελεσματική λύση για τις καθημερινές επιθέσεις με drones και πυραύλους. Όπως τόνισε ο Γιελιζάροφ, «μπορεί να γίνει και πρέπει να γίνει, γιατί δεν έχουμε άλλη επιλογή».
