Η τρέχουσα εβδομάδα μπορεί να αποδειχθεί η αποφασιστική για την έγκριση του προϋπολογισμού στη Γαλλία. Παρά τις αρχικές διαβεβαιώσεις του πρωθυπουργού Σεμπαστιέν Λεκορνύ ότι δεν θα χρησιμοποιούσε τον μηχανισμό του άρθρου 49.3 του Συντάγματος, τελικά προχώρησε στην ενεργοποίησή του. Με αυτόν τον τρόπο, παρακάμπτει την ψηφοφορία στην Εθνοσυνέλευση αλλά αντιμετωπίζει τις προτάσεις μομφής ως αντάλλαγμα.
Οι προτάσεις μομφής από την ακροδεξιά Συμμαχία Εθνικής (RN) και την εξωκοινοβουλευτική αριστερά, France Insoumise (FI), σχετικά με τα έξοδα του Προϋπολογισμού του 2026 απέτυχαν την προηγούμενη εβδομάδα. Η πρόταση της αριστερής παράταξης, που αποτελούσε τη μεγαλύτερη ανησυχία για τον Λεκορνύ, συγκέντρωσε μόλις 267 ψήφους, ενώ η πρόταση της RN έφτασε τις 140 ψήφους στην Εθνοσυνέλευση.
Ο πρωθυπουργός καλείται να αντιμετωπίσει και άλλες προτάσεις μομφής αυτή την εβδομάδα, μόλις το σχέδιο προϋπολογισμού επιστρέψει από τη Γερουσία στην Εθνοσυνέλευση. Εάν όλα κυλήσουν σύμφωνα με το σχέδιο και δεν προκύψει κάποιο απρόοπτο, οι προτάσεις μομφής αναμένεται να αποτύχουν ξανά, και ο προϋπολογισμός θα εγκριθεί μέσω του άρθρου 49.3, δίνοντας μία σημαντική «ανάσα» στην κυβέρνηση.
Η Γαλλία βρίσκεται αντιμέτωπη με σοβαρά προβλήματα δημοσιονομικής διαχείρισης. Το χρέος και το έλλειμμα έχουν εκτοξευθεί, και ο Λεκορνύ κλήθηκε να αντιμετωπίσει την κατάσταση εγκρίνοντας έναν προϋπολογισμό σε μια ιδιαίτερα κατακερματισμένη Εθνοσυνέλευση.
Το αρχικό σχέδιο του Νόμου Οικονομικών για το 2026 προέβλεπε έλλειμμα 4,7% του ΑΕΠ, αλλά η επιδείνωση των δημοσιονομικών, λόγω της έγκρισης του προϋπολογισμού κοινωνικής ασφάλισης και της μη ψήφισης του νόμου πριν τις 31 Δεκεμβρίου 2025 — με αποτέλεσμα ορισμένα μέτρα να καθίστανται ανενεργά λόγω της αρχής της μη αναδρομικότητας, όπως η μεταρρύθμιση των φοροαπαλλαγών για τους συνταξιούχους — έχει ανεβάσει τις προβλέψεις ελλείμματος στο 5% του ΑΕΠ.
Στο πλαίσιο των παραχωρήσεων προς το Σοσιαλιστικό Κόμμα και το κεντρώο μπλοκ στην Εθνοσυνέλευση, το κόστος αυξήθηκε κατά περίπου 8 δισεκατομμύρια ευρώ. Για να στηριχθούν αυτές οι αλλαγές, η κυβέρνηση θα διατηρήσει τον φόρο στα κέρδη των επιχειρήσεων, ο οποίος προοριζόταν αρχικά ως προσωρινός αλλά πλέον φαίνεται να καθιερώνεται σχεδόν μόνιμα στο γαλλικό φορολογικό σύστημα.
Παράλληλα, δόθηκε εντολή για περικοπές στις λειτουργικές δαπάνες των υπουργείων, δηλαδή στις δαπάνες για κτίρια, μεταφορές, προμήθειες κ.ά. Ο Λεκορνύ δήλωσε σε επιστολή του προς τους εργοδότες ότι η απόφαση αυτή ελήφθη για να πάρει προτεραιότητα η μείωση του φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων.
Το άρθρο 49.3 του Συντάγματος της Γαλλίας είναι ένας συνταγματικός μηχανισμός που επιτρέπει στην κυβέρνηση να περάσει ένα νομοσχέδιο χωρίς να διεξαχθεί ψηφοφορία στην Εθνοσυνέλευση. Σύμφωνα με το άρθρο, ο πρωθυπουργός μπορεί να ανακοινώσει ότι ένα συγκεκριμένο νομοσχέδιο ή μέρος του θα εγκριθεί με τη διαδικασία αυτή. Το νομοσχέδιο θεωρείται αποδεκτό αυτόματα, εκτός αν η Εθνοσυνέλευση εγκρίνει πρόταση μομφής κατά της κυβέρνησης μέσα σε καθορισμένο χρονικό διάστημα. Σε περίπτωση που η πρόταση μομφής περάσει, η κυβέρνηση υποχρεούται να παραιτηθεί και το νομοσχέδιο απορρίπτεται, ενώ αν αποτύχει, το νομοσχέδιο εγκρίνεται χωρίς καμία άλλη διαδικασία.
Ο μηχανισμός αυτός χρησιμοποιείται κυρίως όταν η κυβέρνηση δεν διαθέτει πλειοψηφία στην Εθνοσυνέλευση και χρειάζεται να προχωρήσει σε επείγοντα ή κρίσιμα νομοσχέδια, όπως ο προϋπολογισμός ή μεταρρυθμίσεις που αφορούν τη δημόσια οικονομία. Το 49.3 δίνει στην εκτελεστική εξουσία μεγάλη δύναμη, καθώς μετατρέπει κάθε πρόταση μομφής σε μεγάλο πολιτικό ρίσκο για την αντιπολίτευση, η οποία πρέπει να αποφασίσει αν θα ρισκάρει την πτώση της κυβέρνησης για να μπλοκάρει το νομοσχέδιο. Στην περίπτωση του προϋπολογισμού του 2026, ο πρωθυπουργός Σεμπαστιέν Λεκορνύ ενεργοποίησε το άρθρο 49.3 για να αποφύγει την αβέβαιη ψηφοφορία στην κατακερματισμένη Εθνοσυνέλευση, εξασφαλίζοντας ότι ο προϋπολογισμός θα εγκριθεί ακόμα και χωρίς ευρεία κοινοβουλευτική υποστήριξη.
