Σε μια εικόνα που θύμιζε σκηνή από τηλεοπτική μετάδοση, ο πρώην πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ παρακολούθησε από ιδιωτικό χώρο στο Μαρ-α-Λάγκο την επιχείρηση σύλληψης του Νικολάς Μαδούρο στο Καράκας.
Σύμφωνα με φωτογραφίες που δημοσιοποίησε ο Λευκός Οίκος, ο Τραμπ είχε μπροστά του πολλαπλές οθόνες, μεταξύ των οποίων και ζωντανή ροή από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Η επιχείρηση των ειδικών δυνάμεων Delta Force σήμανε το τέλος μιας πολύμηνης εκστρατείας με στόχο την απομάκρυνση του Μαδούρο από την εξουσία. Παρά τις αρχικές επιφυλάξεις του για τις πιθανές συνέπειες και τον κίνδυνο εμπλοκής των ΗΠΑ σε μακροχρόνια σύγκρουση, ο Τραμπ έδωσε το τελικό «πράσινο φως» λίγο πριν τα Χριστούγεννα.
Οι καιρικές συνθήκες καθυστέρησαν την επιχείρηση για περισσότερο από μία εβδομάδα. Τελικά, στις 10:46 μ.μ. (ώρα Ανατολικής Ακτής), μετά από ένα χαλαρό δείπνο στο Μαρ-α-Λάγκο, ο πρόεδρος έδωσε την εντολή έναρξης λέγοντας στους αξιωματούχους εθνικής ασφάλειας: «Καλή τύχη και ο Θεός μαζί σας».
Λίγες ώρες αργότερα, ελικόπτερα των ΗΠΑ προσέγγιζαν το Καράκας πετώντας χαμηλά πάνω από τη θάλασσα. Ο Μαδούρο συνελήφθη ενώ προσπαθούσε να καταφύγει στο ασφαλές δωμάτιό του. Σύμφωνα με ανάρτηση του Τραμπ στο Truth Social, ο Βενεζουελάνος ηγέτης βρισκόταν ήδη υπό κράτηση, φορώντας γκρι φόρμα και μαύρα γυαλιά, δεμένος με χειροπέδες.
Το Σάββατο, ο Τραμπ δήλωσε πως οι Ηνωμένες Πολιτείες θα «διοικήσουν» προσωρινά τη Βενεζουέλα, χωρίς να δώσει λεπτομέρειες για τη διάρκεια ή το εύρος της αμερικανικής παρουσίας στη χώρα. Παράλληλα, απέφυγε να αποκλείσει το ενδεχόμενο ανάπτυξης στρατευμάτων, εάν οι υποστηρικτές του Μαδούρο δεν παραδώσουν την εξουσία.
Η στάση αυτή προκάλεσε εντύπωση, καθώς το πολιτικό του κίνημα είχε στηριχθεί εν μέρει στην κριτική των αμερικανικών επεμβάσεων στο εξωτερικό. Ο ίδιος, ωστόσο, επικεντρώθηκε στα πιθανά οικονομικά οφέλη, κάνοντας λόγο για πρόσβαση στα πλούσια κοιτάσματα πετρελαίου της Βενεζουέλας.
Στην Ουάσιγκτον, αξιωματούχοι και συνεργάτες του προέδρου εξέφρασαν ανησυχίες για τις μακροπρόθεσμες συνέπειες της επιχείρησης, τόσο για την εθνική ασφάλεια όσο και για το πολιτικό κόστος ενός ηγέτη με χαμηλή δημοτικότητα, του οποίου η βάση δεν επιθυμεί νέες στρατιωτικές εμπλοκές.
Η προετοιμασία της επιχείρησης
Στο πλευρό του Τραμπ στη Φλόριντα βρέθηκαν οι βασικοί αρχιτέκτονες της επιχείρησης, ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο και ο ανώτερος σύμβουλος Στίβεν Μίλερ. Οι δύο άνδρες δείπνησαν μαζί του λίγες ώρες πριν από την έναρξη της αποστολής και τον συνόδευσαν στη δημόσια δήλωση νίκης.
Σύμφωνα με πηγές που επικαλείται το CNN, οι προετοιμασίες ξεκίνησαν στα μέσα Δεκεμβρίου, αν και ο σχεδιασμός είχε αρχίσει μήνες νωρίτερα. Ήδη από τον Σεπτέμβριο, όταν οι ΗΠΑ είχαν πραγματοποιήσει το πρώτο πλήγμα κατά πλοίου που φερόταν να μεταφέρει ναρκωτικά από τη Βενεζουέλα, η επιχείρηση ανατροπής του Μαδούρο βρισκόταν σε εξέλιξη.
Παράλληλα με τη στρατιωτική κινητοποίηση στην Καραϊβική, η CIA είχε εγκαταστήσει μυστικά ομάδα στο εσωτερικό της Βενεζουέλας, η οποία παρακολουθούσε τις κινήσεις του προέδρου. Η ομάδα αυτή παρείχε κρίσιμες πληροφορίες για τις συνήθειες και τις διαδρομές του, επιτρέποντας τον ακριβή εντοπισμό του τη νύχτα της επιχείρησης.
Όπως δήλωσε ο στρατηγός Νταν Κέιν, πρόεδρος του Μικτού Επιτελείου Ενόπλων Δυνάμεων, οι πράκτορες γνώριζαν «πού ζούσε, πώς μετακινούνταν, τι έτρωγε, ακόμη και ποια ήταν τα κατοικίδιά του». Ένας πληροφοριοδότης μέσα στην κυβέρνηση της Βενεζουέλας βοήθησε στην παρακολούθηση των κινήσεών του, σύμφωνα με πηγή που ενημερώθηκε για την επιχείρηση.
Οι αποκαλύψεις για τη μακρόχρονη παρουσία της CIA στη χώρα ρίχνουν νέο φως στην αμερικανική στρατηγική πίεσης προς το καθεστώς Μαδούρο, παρά τις δημόσιες διαβεβαιώσεις ότι ο στόχος δεν ήταν η αλλαγή καθεστώτος.
Την ίδια ώρα, αρκετοί Δημοκρατικοί γερουσιαστές κατηγόρησαν τους Ρούμπιο και Χέγκσεθ ότι παραπλάνησαν το Κογκρέσο. Ο γερουσιαστής Άντι Κιμ του Νιου Τζέρσεϊ έγραψε στην πλατφόρμα X ότι «οι υπουργοί Ρούμπιο και Χέγκσεθ κοίταξαν κάθε γερουσιαστή στα μάτια και είπαν πως αυτό δεν είχε σχέση με αλλαγή καθεστώτος. Δεν τους πίστεψα τότε και τώρα βλέπουμε πως είπαν ψέματα στο Κογκρέσο».
