Συναγερμός στην Αρκτική: Οι φώκιες εξαφανίζονται, τα πουλιά λιγοστεύουν – Η νέα «Κόκκινη Λίστα» σοκάρει

Η «Κόκκινη Λίστα» της Διεθνούς Ένωσης για τη Διατήρηση της Φύσης (IUCN) αποκαλύπτει επιδείνωση της κατάστασης για τα απειλούμενα είδη φώκιας της Αρκτικής και για πλήθος πουλιών που κινδυνεύουν με εξαφάνιση. Τα στοιχεία παρουσιάστηκαν στο παγκόσμιο συνέδριο της IUCN στο Αμπού Ντάμπι.

Σύμφωνα με την IUCN, η κουκουλοφόρος φώκια κατατάσσεται πλέον σε κατηγορία «κίνδυνος», ενώ η γενειοφόρος φώκια και η φώκια της Γροιλανδίας θεωρούνται «σχεδόν απειλούμενα» είδη. Παράλληλα, το 61% των ειδών πουλιών παγκοσμίως εμφανίζει μείωση πληθυσμού, έναντι 44% το 2016.

Η νέα «Κόκκινη Λίστα» περιλαμβάνει 172.620 είδη, εκ των οποίων 48.646 απειλούνται με εξαφάνιση, ποσοστό 28,2% του συνόλου. Το αντίστοιχο ποσοστό στην προηγούμενη ενημέρωση, το 2024, ήταν 27,9%, γεγονός που δείχνει τη συνεχή επιδείνωση της βιοποικιλότητας.

Οι φώκιες πλήττονται άμεσα από την υπερθέρμανση του πλανήτη, καθώς η τήξη των πάγων οδηγεί στην απώλεια του φυσικού τους οικοτόπου. Η IUCN επισημαίνει ότι «η υπερθέρμανση του πλανήτη συντελείται με ταχύτητα τέσσερις φορές μεγαλύτερη στην Αρκτική» σε σχέση με άλλες περιοχές.

Τα θηλαστικά της Αρκτικής, όπως οι θαλάσσιοι ίπποι, οι φάλαινες και οι πολικές αρκούδες, υποφέρουν από την άνοδο της θερμοκρασίας που προκαλείται από τις ανθρώπινες δραστηριότητες. «Οι φώκιες, οι οποίες εξαρτώνται από τον θαλάσσιο πάγο, αποτελούν κρίσιμη πηγή τροφής για άλλα ζώα» και «παίζουν κεντρικό ρόλο στις τροφικές αλυσίδες», υπογραμμίζουν οι επιστήμονες της IUCN.

Εκτός από την κλιματική αλλαγή, η οργάνωση αναφέρει και άλλες επιβαρυντικές δραστηριότητες: τη θαλάσσια κυκλοφορία, την εξόρυξη πετρελαίου, τη βιομηχανική αλιεία και το κυνήγι, που επιδεινώνουν την πίεση στα είδη.

Ανησυχητικά στοιχεία για τα πουλιά

Η «Κόκκινη Λίστα» βασίστηκε σε εννέα χρόνια εργασίας «χιλιάδων ειδικών» και δείχνει ότι 1.256 από τα 11.185 είδη που εξετάστηκαν, δηλαδή το 11,5%, απειλούνται παγκοσμίως. Η ανάλυση επικεντρώθηκε κυρίως στα τροπικά δάση, όπου η αποψίλωση και οι ανθρώπινες παρεμβάσεις προκαλούν δραματικές αλλαγές.

Στη Μαδαγασκάρη, 14 είδη πουλιών χαρακτηρίστηκαν «σχεδόν απειλούμενα» και τρία «ευάλωτα». Στη Δυτική Αφρική, πέντε είδη πέρασαν στην κατηγορία «σχεδόν απειλούμενα», ενώ στην Κεντρική Αμερική προστέθηκε ακόμη ένα.

Ενδείξεις αισιοδοξίας

Παρά τα ανησυχητικά στοιχεία, η IUCN επισημαίνει ότι η κατάσταση μπορεί να βελτιωθεί μέσω στοχευμένων πολιτικών διατήρησης. Ενδεικτικό παράδειγμα αποτελεί η πράσινη χελώνα, η οποία πλέον κατατάσσεται στην κατηγορία «ελάχιστης ανησυχίας», έχοντας εξέλθει από το επίπεδο του «υπό κίνδυνο» είδους.

Ο παγκόσμιος πληθυσμός της πράσινης χελώνας έχει αυξηθεί κατά περίπου 28% τα τελευταία πενήντα χρόνια, γεγονός που δείχνει ότι οι συντονισμένες προσπάθειες προστασίας μπορούν να αποδώσουν θετικά αποτελέσματα.