Η απογοήτευση να είσαι Ελληνας και νέος

Την ακτινογραφία της ευρωπαϊκής νεολαίας δίνει συγκριτική έρευνα για το Ιδρυμα ΤUI, τον γερμανικό τουριστικό κολοσσό, για την «Ευρώπη της Νεολαίας». Την έρευνα διενήργησε η δημοσκοπική εταιρεία YouGov με δείγμα 6.000 νέων από επτά χώρες: Γαλλία, Γερμανία, Ελλάδα, Ιταλία, Πολωνία, Ισπανία, Βρετανία.

Κεντρικό συμπέρασμα – καμπανάκι για την ΕΕ: οι νέοι στη μεγάλη πλειοψηφία τους θεωρούν ότι πυρήνας της ΕΕ δεν είναι οι κοινές αξίες αλλά η οικονομική συνεργασία. Μόνον ένας στους πέντε νέους πιστεύει η ΕΕ έχει μία κοινή πολιτισμική βάση. Και για μία Ενωση που στηρίζεται μόνο στην κοινή εσωτερική αγορά «εύκολα βρίσκεται υποκατάστατο» προειδοποίησε ο Τόμας Ελερμπεκ, πρόεδρος του Συμβουλίου του Ιδρύματος ΤUI στην παρουσίαση της έρευνας την περασμένη Πέμπτη στο Βερολίνο.

ΔΗΜΟΚΡΑΤΕΣ ΑΛΛΑ ΕΘΝΟΚΕΝΤΡΙΚΟΙ. Οι έλληνες νέοι δηλώνουν δημοκράτες περισσότερο από όλους τους άλλους. Αλλά ο αντιευρωπαϊκός λαϊκισμός που επέλασε τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα έκανε τη νεολαία της την πιο εθνοκεντρική και ευρωσκεπτικιστική. Η ευθύνη των πολιτικών δυνάμεων που επένδυσαν στον αντιευρωπαϊσμό είναι τεράστια. Η πολυετής κρίση της χώρας πρόσθεσε και την απαισιοδοξία των νέων για το μέλλον τους.

Στα μάτια των νέων η ΕΕ είναι μάλλον ένας τεράστιος διοικητικός οργανισμός παρά μία κοινότητα που δίνει τη δυνατότητα συνδιαμόρφωσης και αλλαγών.  

Ανησυχητικά είναι τα ευρήματα για τον τρόπο που αντιλαμβάνεται η σημερινή νεολαία τη δημοκρατία. Μόνον οι μισοί (52%) θεωρούν τη δημοκρατία ως το καλύτερο πολίτευμα. Το υψηλότερο ποσοστό καταγράφεται στους έλληνες νέους 66% και ακολουθούν οι Γερμανοί (62%). Στις τελευταίες θέσεις για την αποδοχή της δημοκρατίας είναι οι Γάλλοι 42%, οι Πολωνοί 42% και οι Ιταλοί 45%. Χαρακτηριστικό είναι ότι στις τρεις αυτές χώρες γνώρισαν ιδιαίτερη άνθηση λαϊκιστικά, αντιδημοκρατικά κόμματα και κινήματα.

Οι έλληνες νέοι δείχνουν ότι είναι ιδιαίτερα εθνοκεντρικοί. Το 60% θέλει την επιστροφή εξουσίας από το ευρωπαϊκό κέντρο στις εθνικές κυβερνήσεις. Μεγάλο είναι το ποσοστό και στη Βρετανία 44%, με μέσο ευρωπαϊκό όρο 38%. Στο άλλο άκρο είναι οι Γερμανοί, μόνο το 22% θέλει μείωση της εξουσίας της ΕΕ υπέρ των εθνικών κυβερνήσεων.

Η Ελλάδα έχει το μεγαλύτερο ποσοστό νέων, 29%, που δεν επισκέφτηκαν ποτέ άλλη ευρωπαϊκή χώρα, ο μέσος όρος είναι 14%, το χαμηλότερο ποσοστό έχει η Γερμανία με 4%. Ταυτόχρονα τέσσερις στους πέντε Ελληνες, 79%, μπορούν να φανταστούν ότι θα ζήσουν και θα εργαστούν σε άλλη ευρωπαϊκή χώρα.

ΤΑ ΑΠΟΤΟΚΑ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ. Σε καμία από τις χώρες της έρευνας δεν υπάρχει πλειοψηφία των νέων για έξοδο από την ΕΕ, ο μέσος όρος υπέρ της εξόδου είναι 21%. Μεταξύ των χωρών όμως υπάρχουν σημαντικές αποκλίσεις. Οι Ελληνες με 31% είναι πολύ πάνω από τον μ.ό. υπέρ της εξόδου. Γάλλοι 19% και Πολωνοί 22% είναι στον μ.ό., ενώ οι λιγότερο ευρωσκεπτικιστές είναι οι Γερμανοί και οι Ισπανοί με 12%. Ενδεικτικό επίσης είναι ότι οι ευρωσκεπτικιστές νέοι αισθάνονται εντονότερα υπό οικονομική πίεση και αντιμετωπίζουν απαισιόδοξα το μέλλον 66%, αντίθετα οι ευρωπαϊστές αισιοδοξούν για το μέλλον 74%. Οι επιπτώσεις της ευρωκρίσης στη στάση των νέων αποτυπώνονται και στην αποτίμηση της οικονομικής τους κατάστασης. Οι περισσότεροι, 32%, αξιολογούν την κατάστασή τους μάλλον κακή και το 29% μάλλον καλή. Ιδιαίτερα αρνητική είναι η εκτίμηση Ελλήνων, Ισπανών και Γάλλων, ενώ θετική είναι των Γερμανών, Πολωνών και Βρετανών.

Οι προσδοκίες πάντως για ένα καλύτερο μέλλον γενικά είναι χαμηλές. Συνολικά μόνον το 26% των νέων Ευρωπαίων πιστεύει ότι η γενιά τους θα πετύχει καλύτερο βιοτικό επίπεδο από των γονιών τους, το 52% δηλώνει απαισιόδοξο είτε περιμένει επιδείνωση.