Επιμένει με την απλή αναλογική

Την καθιέρωση του συστήματος της απλής αναλογικής μέσα από την αναθεωρητική διαδικασία προτείνει η κυβέρνηση σε μια προσπάθεια να κατοχυρώσει την εφαρμογή της και μέσα από τις αλλαγές στο Σύνταγμα.  

Ο Πρωθυπουργός ανοίγοντας τα χαρτιά του για τη συνταγματική αναθεώρηση φανέρωσε ότι σχεδόν το σύνολο των κυβερνητικών προτάσεων συνδέεται με την εφαρμογή της απλής αναλογικής, στην οποία η κυβέρνηση θα επιμείνει με όλα τα μέσα.

Μάλιστα ο Αλέξης Τσίπρας προϊδέασε χθες πως ανάλογα με τη δυναμική που θα λάβει ο διάλογος (έως την άνοιξη του 2017) αν κριθεί σκόπιμο θα διενεργηθεί δημοψήφισμα, το οποίο δεν θα ζητεί έγκριση συνταγματικών διατάξεων αλλά απόφαση για μείζονα πολιτικού και κοινωνικού χαρακτήρα ζητήματα που ενδέχεται να περιληφθούν στην αναθεώρηση.

Η κυβέρνηση εισάγει πρόταση για την εποικοδομητική ψήφο δυσπιστίας, κάτι που πρακτικά σημαίνει πως όποιο κόμμα καταθέτει πρόταση μομφής θα πρέπει να συνοδεύει την πρότασή του και από «λύση» για νέα κυβερνητική πλειοψηφία και πρωθυπουργό.

Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ δίνει έμφαση στην εμβάθυνση της δημοκρατίας και του λαϊκού παράγοντα και ως εκ τούτου προτείνει τη δυνατότητα άμεσης εκλογής Προέδρου της Δημοκρατίας από το εκλογικό σώμα και συγχρόνως τη δυνατότητα διενέργειας δημοψηφισμάτων για κρίσιμα ζητήματα με λαϊκή πρωτοβουλία.

ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΕΛΙΓΜΟΣ. Ο Αλέξης Τσίπρας ωστόσο δεν προχώρησε τελικώς στην υιοθέτηση της πρότασης για απευθείας ανάδειξη του ανώτατου πολιτειακού παράγοντα από τον λαό – μετρώντας και τις εσωκομματικές αντιδράσεις και την πιθανότητα δυαρχίας – και επέλεξε ένα συμβιβαστικό πλαίσιο με πιθανότητες αποδοχής ακόμη και από τη Νέα Δημοκρατία. Ως εκ τούτου, προτείνεται η δυνατότητα εκλογής από το Κοινοβούλιο μόνο αν εξασφαλίζεται η μέγιστη συναίνεση των δύο τρίτων της Βουλής στο πρόσωπο, δυνατότητα που πρέπει να εξαντλείται σε δύο διαδοχικές ψηφοφορίες. Αν αυτές αποβούν άκαρπες η τρίτη ψηφοφορία θα ανήκει στον λαό και θα διεξάγεται ανάμεσα στους δύο πλειοψηφήσαντες υποψηφίους της τελευταίας ψηφοφορίας στο Κοινοβούλιο.

Εκ των πραγμάτων, πολίτευμα παραμένει η Προεδρευομένη Δημοκρατία καθώς προτείνεται «λελογισμένη» αύξηση των αρμοδιοτήτων του Προέδρου όπως για παράδειγμα το δικαίωμά του να απευθύνεται στη Βουλή για σπουδαίο λόγο, η δυνατότητα να συγκαλεί Συμβούλιο Πολιτικών Αρχηγών, αλλά και να παραπέμπει ψηφισμένο νόμο σε ειδικό γνωμοδοτικό όργανο, αποτελούμενο αποκλειστικά από δικαστές για να κρίνει επί της συνταγματικότητάς του – κατά τον τρόπο που ειδική σύνθεση του ΣτΕ γνωμοδοτεί για τα προεδρικά διατάγματα.

Η ΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΘΗΤΕΙΑ. Στο πλαίσιο ενίσχυσης του ρόλου του Κοινοβουλίου προτείνεται η θεσμοθέτηση θητειών για τους βουλευτές, «έτσι ώστε κανένας βουλευτής να μην μπορεί να εκλέγεται για πάνω από δύο συνεχόμενες κοινοβουλευτικές περιόδους ή για οκτώ συνεχόμενα έτη». Να σημειωθεί ότι οι θητείες προβλέπονται και από το καταστατικό του ΣΥΡΙΖΑ, είναι ωστόσο άδηλο πώς θα αντιδράσουν οι βουλευτές όλων των πολιτικών κομμάτων απέναντι σε περιοριστική πρόταση. Επίσης η κυβέρνηση αφορίζει τους τεχνοκράτες πρωθυπουργούς και υπουργούς και προτείνει ο πρωθυπουργός – πλην των υπηρεσιακών – να είναι αιρετός από τον λαό, δηλαδή εκλεγμένος βουλευτής.

ΤΑ ΔΗΜΟΨΗΦΙΣΜΑΤΑ. Σε ό,τι αφορά τα δημοψηφίσματα η κυβέρνηση θεωρεί πως πρέπει να βρίσκονται στον πυρήνα της άμεσης δημοκρατίας και προτείνει: την υποχρέωση κύρωσης με δημοψήφισμα οποιασδήποτε συνθήκης μεταβιβάζει κυριαρχικές αρμοδιότητες του κράτους· τη δυνατότητα διενέργειας δημοψηφίσματος με λαϊκή πρωτοβουλία και συλλογή άνω των 500.000 υπογραφών για εθνικά θέματα· τη διενέργεια δημοψηφίσματος με λαϊκή πρωτοβουλία και συλλογή άνω του ενός εκατ. υπογραφών για ψηφισμένο νόμο, με εξαίρεση τους νόμους που αφορούν τα δημοσιονομικά. Επίσης προτείνει τη δυνατότητα διενέργειας δημοψηφίσματος με λαϊκή πρωτοβουλία και συλλογή άνω του ενός εκατ. υπογραφών για νομοθετική πρωτοβουλία από τους ίδιους τους πολίτες.

Σε ό,τι αφορά τον συνταγματικό έλεγχο, ο Αλέξης Τσίπρας μίλησε για χρυσή τομή και πρότεινε χθες τη θεσμοθέτηση ειδικού γνωμοδοτικού οργάνου αποτελούμενου αποκλειστικά από δικαστές των ανώτατων δικαστηρίων, το οποίο σε εξαιρετικές περιπτώσεις ύστερα από πρόταση του Προέδρου της Δημοκρατίας ή της κυβέρνησης ή 120 βουλευτών θα γνωμοδοτεί επί ψηφισμένου νομοσχεδίου.

Συγχρόνως ο Πρωθυπουργός πρότεινε την κατάργηση της ασυλίας των βουλευτών με την πιθανή εξαίρεση για αδικήματα που σχετίζονται άμεσα με την εκτέλεση των καθηκόντων τους ως μελών της εθνικής αντιπροσωπείας καθώς και τη ριζική τροποποίηση της διάταξης περί της ευθύνης των υπουργών.

Για τις ανεξάρτητες Αρχές η κυβέρνηση προτείνει ειδική πρόβλεψη ώστε να συγκροτούνται με νόμιμο τρόπο ακόμη και με μικρότερες πλειοψηφίες σε περίπτωση που τα 4/5 δεν συγκεντρώνονται σε συγκεκριμένη προθεσμία.

ΣΧΕΣΕΙΣ ΚΡΑΤΟΥΣ – ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ. Στο θέμα των σχέσεων Κράτους – Εκκλησίας δεν υπάρχει αναφορά στους διακριτούς ρόλους τους. Προτείνεται ωστόσο ρητή κατοχύρωση της θρησκευτικής ουδετερότητας του κράτους, με διατήρηση όμως για ιστορικούς και πρακτικούς λόγους της αναγνώρισης της Ορθοδοξίας ως κρατούσας θρησκείας. Παράλληλα ζητείται συναίνεση ώστε να κατοχυρωθεί η υποχρεωτικότητα του πολιτικού όρκου στις ορκωμοσίες των αιρετών του πολιτεύματος, των δικαστών και γενικώς των δημοσίων λειτουργών.

Η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ προτείνει τη ρητή απαγόρευση άρσης του δημόσιου ελέγχου των αγαθών του νερού και της ηλεκτρικής ενέργειας και εκ παραλλήλου την κατοχύρωση των συλλογικών διαπραγματεύσεων ως του μοναδικού μέσου για τον προσδιορισμό του μισθού. Η προστασία των εργαζομένων θα συνοδεύεται από συνταγματική κατοχύρωση της υποχρεωτικότητας της διαιτησίας.