Το ένα μετά το άλλο πέφτουν πλέον τα λουκέτα και οι προσφυγές εταιρειών για προστασία από τους πιστωτές τους, με την προηγούμενη εβδομάδα να αναδεικνύεται για την επιχειρηματικότητα σε μία από τις χειρότερες των τελευταίων μηνών.
Κορυφή του παγόβουνου η περιπέτεια του Μαρινόπουλου αλλά και εκείνη της ιστορικής εταιρείας πετρελαιοειδών Jetoil, που στιγματίστηκε από την αυτοκτονία του 84χρονου ιδρυτή της Κυριάκου Μαμιδάκη.
Συμπτώματα μιας κρίσης που σοβεί εδώ και επτά χρόνια δίχως σημάδια εκτόνωσης, των περιπτώσεων Μαρινόπουλου και Jetoil προηγήθηκαν φέτος τα λουκέτα ηχηρών ονομάτων όπως του ξενοδοχείου Athens Ledra, της εταιρείας φύλαξης Πυρσός Security, της αλυσίδας Ηλεκτρονική Αθηνών και της χαρτοβιομηχανίας Softex, ενώ υπάρχει ο κίνδυνος να τις ακολουθήσουν τους επόμενους μήνες και άλλες μεγάλες ή μικρότερες επιχειρήσεις.
ΧΩΡΙΣ ΑΝΑΣΑ. Αν ο Μαρινόπουλος πήρε ανάσα μετά την προσωρινή διαταγή προστασίας από τους πιστωτές του έως τις 21 Σεπτεμβρίου, η περίπτωση της Jetoil είναι ακόμη πιο δύσκολη, καθώς σε αντίθεση με την αλυσίδα σουπερμάρκετ η εταιρεία καυσίμων έχει σχεδόν απογυμνωθεί από την εμπορική της δραστηριότητα. Η είδηση για την υποβολή αιτήματος υπαγωγής, την Παρασκευή, στο άρθρο 99 δεν έπεσε σαν κεραυνός εν αιθρία στην αγορά πετρελαιοειδών. Μπορεί μέχρι πριν από μερικά χρόνια να ήλεγχε ένα δίκτυο άνω των 600 πρατηρίων, την περίοδο 2010-2012 να έκανε τζίρο άνω των 1,4 δισ. ευρώ και να κατείχε μερίδιο αγοράς 10%, συν παρουσία σε Σκόπια, Σερβία, Μαυροβούνιο, τα δύο τελευταία χρόνια ωστόσο κατέρρεε με ταχύτατους ρυθμούς.
Πολλοί εντοπίζουν την αρχή της πτώσης στην κίνηση εξαγοράς από την Jetoil το 2010, μεσούσης της κρίσης, των δικτύων πρατηρίων δύο προβληματικών εταιρειών (El Petrol, Dracoil). Σε μια κανονική αγορά, μπορεί το στοίχημα να έβγαινε. Αλλά ο συνδυασμός από τη συνεχή πτώση της κατανάλωσης καυσίμων με το γεγονός ότι φορτώθηκε τα ανοίγματα και τις επισφάλειες των δύο εταιρειών, φουσκώνοντας περαιτέρω τον δανεισμό της (σ.σ.: 320 εκατ. ευρώ στον ισολογισμό του 2014), επιτάχυνε την πτώση.
Η ΠΤΩΣΗ. Από τα μέσα του 2015 και μετά, άλλαξε χέρια το σύνολο σχεδόν από τα 600 πρατήριά της – ούτε 70 δεν φέρουν πλέον το σήμα της -, καθώς χρήματα για να προαγοράσει ποσότητες δεν υπήρχαν, τα διυλιστήρια έπαψαν να την προμηθεύουν, ενώ και οι τράπεζες σταμάτησαν να τη χρηματοδοτούν. Προ πενταετίας απασχολούσε 360 άτομα, σήμερα όμως το προσωπικό της δεν υπερβαίνει τα 160, κυρίως στο Καλοχώρι Θεσσαλονίκης όπου η εταιρεία διαθέτει σημαντικές εγκαταστάσεις αποθήκευσης (15 δεξαμενές συνολικής χωρητικότητας 200 χιλ. κυβικών μέτρων). Αντιπροσωπεύουν το 14% της συνολικής αποθηκευτικής ικανότητας της Ελλάδας και εφόσον δεν ευοδωθεί η προσπάθεια επιβίωσης της Jetoil, οι αποθηκευτικές της εγκαταστάσεις αναμένεται να αποτελέσουν φιλέτο για τους πιστωτές της και τον ανταγωνισμό. Προ κρίσης, μέσω αυτών των δεξαμενών διακινούνταν περίπου 2 εκατ. κυβικά μέτρα καύσιμα, προς Ελλάδα αλλά και βαλκανικές χώρες. Στο σχέδιο πάντως εξυγίανσης που κατέθεσε στο δικαστήριο η Jetoil υποστηρίζει ότι θα εφαρμόσει ευρύ πρόγραμμα αναδιάρθρωσης δραστηριοτήτων, προτείνοντας 15ετή ρύθμιση για την πληρωμή των υποχρεώσεών της προς τους πιστωτές.