Διάλογος σε πεδίο μάχης

^«Οι προοδευτικοί τού σήμερα, φίλες και φίλοι, ντρέπονται και δεν υπερηφανεύονται για τα όσα έκαναν οι Κολλάδες το 1990. Ελεος!». Η ατάκα ανήκει στον Σταύρο Θεοδωράκη και την ξεστόμισε λίγο πριν τελειώσει την ομιλία του στη χθεσινή συνεδρίαση της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του κόμματος του. Η κριτική είχε προφανή παραλήπτη, την πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ. Η Χαριλάου Τρικούπη απάντησε με μια οξύτατη ανακοίνωση και ένα ακόμη επεισόδιο στο σίριαλ «κόντρα στην Κεντροαριστερά» άρχισε. Παρότι όλοι πλέον συμφωνούν πως πρέπει να περάσουν στο επόμενο στάδιο, δηλαδή στην εκλογή αρχηγού από την κεντροαριστερή βάση με ανοιχτό μητρώο. Με δυο λόγια, η προεκλογική περίοδος στην Κεντροαριστερά έχει πια ξεκινήσει.

Μέχρι προχθές στην ημερήσια ατζέντα της συνεδρίασης βρισκόταν απλώς η ενημέρωση των ποταμικών βουλευτών για τα όσα ειπώθηκαν μεταξύ Αλέξη Τσίπρα και Σταύρου Θεοδωράκη μόλις αποχώρησαν οι κάμερες από το πρωθυπουργικό γραφείο την Παρασκευή. Τελικά, ο επικεφαλής του Ποταμιού αποφάσισε πως η ανοιχτή στα μίντια ομιλία του, που μεταδόθηκε από τη δημόσια τηλεόραση, ήταν η τέλεια ευκαιρία να βρεθεί ένα βήμα μπροστά στη μάχη που έχει αρχίσει εδώ και κάποιο καιρό – παρασκηνιακά τουλάχιστον – για την ηγεσία του χώρου μεταξύ ΣΥΡΙΖΑ και ΝΔ. Ηταν άλλωστε ο πρώτος που ανακοίνωσε ότι θα θέσει υποψηφιότητα για αρχηγός. Μετά ακολούθησε ο Θανάσης Θεοχαρόπουλος της ΔΗΜΑΡ.

Ετσι, από ένα χειρόγραφο 2.620 λέξεων οι μισές τουλάχιστον αφορούσαν τα του κεντροαριστερού οίκου. Αρχικά, ο επικεφαλής του Ποταμιού θέλησε να καταστήσει σαφές ότι διαφέρει από την πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ ως προς τα όσα πρεσβεύουν. «Βλέπουμε διαφορετικά λοιπόν τον ρόλο των συνδικαλιστών. Βλέπουμε διαφορετικά τον ρόλο της ιδιωτικής πρωτοβουλίας και βλέπουμε διαφορετικά τον ρόλο του κράτους» είπε μετά την αναφορά στους «Κολλάδες». Η επιλογή δεν ήταν καθόλου τυχαία. Στο Ποτάμι φρονούν ότι πρέπει να αρχίσει ένας προεκλογικός αγώνας στον οποίο θα αναμετρηθούν, όπως το έθεσε ο αρχηγός, «όχι με λάβαρα αλλά με θέσεις».

Βέβαια, ο Θεοδωράκης από δρύινου βήματος έκανε και συστάσεις στο ΠΑΣΟΚ περί του εκλογικού νόμου, καλώντας το να μη στηρίξει την κυβερνητική πρόταση για απλή αναλογική. Παρότι εδώ και μέρες ήταν γνωστή η πασοκική γραμμή, σύμφωνα με την οποία το κόμμα δεν θα είχε πρόβλημα να ψηφίσει υπέρ της απλής αναλογικής, αλλά δεν διαπραγματεύεται την κατάργηση του ορίου του 3% για την είσοδο στη Βουλή.

  

Η αντίδραση από τη Χαριλάου Τρικούπη ήταν άμεση. «Τις υποδείξεις σχετικά με τον εκλογικό νόμο να τις κρατήσει ο κύριος Θεοδωράκης για το κόμμα του και τους βουλευτές του» έγραφε ο συντάκτης της ανακοίνωσης του γραφείου Τύπου στον πρόλογο. Για να καταλήξει ότι – sic! – συνιστά στον επικεφαλής του Ποταμιού «πριν γίνει συνήγορος θέσεων της Δεξιάς, να διαβάσει τις προτάσεις της Δημοκρατικής Συμπαράταξης. Εκτός εάν θέλει να μας πει ότι οι αστικές συγκοινωνίες που σε όλες σχεδόν τις πρωτεύουσες της Ευρώπης είναι δημόσιες ή δημοτικές, στην Αθήνα πρέπει να δοθούν σε κερδοσκοπικά συμφέροντα. Αλλιώς ας αφήσει τις διαστρεβλώσεις για τα παπαγαλάκια της ΝΔ».

Οταν οι του ΠΑΣΟΚ ερωτώνται για τη χθεσινή επίθεση του Θεοδωράκη, η ερμηνεία που δίνουν βγαίνει αβίαστα: «Εχει ξεκινήσει προεκλογικό αγώνα». Εμπειρο στέλεχος του κόμματος όμως σπεύδει να τονίσει ότι αυτοί δεν σκοπεύουν να συνεχίσουν «τον προεκλογικό λαϊκισμό του επικεφαλής του Ποταμιού». Τι κι αν η ίδια πηγή προβλέπει πως ο Θεοδωράκης «θα καεί στο ζέσταμα»;

Οι τόνοι λοιπόν ανεβαίνουν και δεν είναι λίγοι εκείνοι πέριξ των δύο κομμάτων που ανησυχούν μήπως το κλίμα γίνει εμφυλιοπολεμικό. Αρκετά από τα στελέχη της Επιτροπής Διαλόγου και Θέσεων που έχουν επιφορτιστεί με το καθήκον να ετοιμάσουν μέχρι τις αρχές Ιουλίου τις κοινές θέσεις στις οποίες συμφωνούν Δημοκρατική Συμπαράταξη, Ποτάμι και λοιπές δημοκρατικές δυνάμεις, παρακολουθώντας χθες τη θεοδωρακική ομιλία άρχισαν να ανησυχούν. Αιτία; «Βγήκε πολύ επιθετικά» λέει μέλος της Επιτροπής που προσθέτει ότι φοβάται μη τυχόν με αυτό τον τρόπο δυναμιτίσει την προσπάθεια συνεργασίας. Στο ίδιο μήκος κύματος είναι και ο εταίρος του ΠΑΣΟΚ στη Δημοκρατική Συμπαράταξη, η ΔΗΜΑΡ. Κύκλοι του προέδρου του κόμματος έλεγαν και ξανάλεγαν χθες ότι «δεν πάμε σε πόλεμο, δεν είναι ρινγκ η διαδικασία εκλογής νέου αρχηγού». Το σκεπτικό τους ήταν πως «αν ξεκινήσουμε από τώρα σε τέτοιους τόνους, πώς θα παραμείνουμε ενωμένοι μετά την εκλογή;».

 Από Το Ποτάμι πάντως ξεκαθαρίζουν ότι – όπως άλλωστε και το ΠΑΣΟΚ – επιθυμούν η προσπάθεια για μια νέα προοδευτική παράταξη να προχωρήσει. Μάλιστα όλες οι πλευρές θέλουν αυτό να γίνει άμεσα, ει δυνατόν εντός εξαμήνου. «Το πρόβλημα» σημειώνει στενός συνεργάτης του Θεοδωράκη «είναι με την ηγεσία του ΠΑΣΟΚ όχι με το ΠΑΣΟΚ». Μια από τις βασικές διαφωνίες Φώφης Γεννηματά και Σταύρου Θεοδωράκη είναι το πώς βλέπουν τη μορφή που πρέπει να πάρει το εγχείρημα της μεταξύ τους συνεργασίας. Η μεν επιθυμεί μια συνομοσπονδία κομμάτων, να μη διαλυθούν δηλαδή τα υπάρχοντα σχήματα, ο δε θέλει έναν νέο φορέα. Εκτός όμως αυτής, είχε προκύψει και μια άλλη διαφορά. Το ΠΑΣΟΚ θέλει, λέει μέλος της Επιτροπής Διαλόγου, να προηγηθεί ένα συνέδριο της νέας παράταξης και μετά να πάνε στην εκλογή του νέου αρχηγού από τη βάση. Το Ποτάμι μιλάει για εκλογή του αρχηγού από τη βάση πρώτα και συνέδριο μετά. Το σκεπτικό του στενού επιτελείου του Θεοδωράκη είναι πως με αυτή τη σειρά «δεν θα επιτρέψουμε στους μηχανισμούς να επιβάλουν τους κανόνες τους». Εύλογο, το ΠΑΣΟΚ άλλωστε είναι το μόνο κόμμα του χώρου που διατηρεί ακόμη κάποιες τοπικές οργανώσεις και μπορεί ευκολότερα να κινητοποιήσει τους ψηφοφόρους του.

Από τη Χαριλάου Τρικούπη, ωστόσο, δεν χάνουν την ευκαιρία να επισημάνουν τις κατά αυτούς αντιφάσεις της πρότασης Θεοδωράκη, όπως παρουσιάστηκε χθες. «Θέλει ενιαίο φορέα, αλλά λέει να μη διαλυθούν τα κόμματα μέχρι τις επόμενες εκλογές. Πώς θα γίνει αυτό;» σχολιάζουν σκωπτικά. Ως προς τα διαδικαστικά, πάντως, λένε ότι  η σειρά τους «δεν αποτελεί casus belli». Κοινώς, δεν έχουν πρόβλημα να συζητήσουν την ποταμική πρόταση για εκλογή του αρχηγού πρώτα και συνέδριο μετά. Ιστορικά μιλώντας, πάντως, οι μεγάλοι πόλεμοι ξεκινούν συνήθως καλοκαίρι.