Κι ο κολιός (όχι) τον Αύγουστο

^«Το μπαρμπουνάκι θέλει μπιρίτσα και το κορίτσι θάλασσα» λέει ένα τραγούδι του Βαγγέλη Γερμανού. «Μπαρμπούνι, μπαρμπουνάκι μου/Εσύ είσαι το μεράκι μου», τραγουδούσε η Ρόζα Εσκενάζυ. Το κοκκινωπό ψάρι με τα μουστάκια είναι ένας από του πιο αγαπημένους ψαρομεζέδες του καλοκαιριού και γι’ αυτό και χιλιοτραγουδισμένος. Πόσοι όμως γνωρίζουν ότι το μπαρμπούνι δεν θα πρέπει να καταναλώνεται τον Ιούνιο και τον Μάιο διότι είναι οι μήνες αναπαραγωγής του;

Πόσοι, αλήθεια, γνωρίζουν ότι ακόμη και η παροιμία «κάθε πράγμα στον καιρό του και ο κολιός τον Αύγουστο», δεν θα πρέπει να τηρείται κατά… γράμμα. Κι΄ αυτό διότι ο Ιούλιος και ο Αύγουστος είναι η περίοδος αναπαραγωγής του κολιού!
Εδώ και λίγες ημέρες η περιβαλλοντική οργάνωση WWF Ελλάς εξέδωσε οδηγό ψαριών με στόχο να ενημερώσει τους καταναλωτές πώς να επιλέγουν ψαρικά ώστε οι ποσότητες των ψαριών στις θάλασσες να συνεχίσουν να είναι επαρκείς και για τις επόμενες γενιές. Κι αυτό διότι ένας από τους βασικούς λόγους της υπεραλίευσης είναι ότι ψαρεύουµε νεαρά ψάρια που δεν έχουν προλάβει να αναπαραχθούν ούτε µία φορά. Οι καταναλωτές δηλαδή έχουν πλέον τον δικό τους προσωπικό οδηγό για περιβαλλοντικά υπεύθυνη επιλογή ψαρικών. Θα έχουν τη δυνατότητα να μάθουν ποια είναι η περίοδος αναπαραγωγής δημοφιλών ψαριών, ελληνικών και εισαγόμενων και ποιο είναι το επιτρεπόμενο μέγεθος αλίευσής τους ώστε να αποφεύγουν να καταναλώνουν ψάρια που δεν έχουν μεγαλώσει αρκετά ώστε να αναπαραχθούν. Ετσι, επιλέγοντας σωστά τα ψαρικά είτε για το καθημερινό τραπέζι είτε για μια έξοδο σε εστιατόριο θα βοηθήσουν να μην υπεραλιεύονται τα ψάρια και να μην αφανιστούν είδη που κινδυνεύουν.

  

Χρήσιμο ΕΡΓΑΛΕΙΟ. «Η ανάγκη για να βγει το «Fishguide» προκύπτει από το γεγονός ότι ο έλληνας καταναλωτής χρειάζεται ένα εργαλείο με βάση το οποίο να μπορεί να κάνει με απλό τρόπο υπεύθυνες επιλογές στα ψαρικά του. Η επιλογή βιώσιμων ψαρικών σε μία αγορά όπως η ελληνική, όπου δυστυχώς υπάρχουν μεγάλα κενά στην εφαρμογή της νομοθεσίας, και δεν ξέρουμε από πού προέρχεται το ψάρι, δεν είναι καθόλου εύκολη» εξηγεί ο υπεύθυνος θαλασσίων προγραμμάτων του WWF Ελλάς Γιώργος Παξιμάδης. Και προσθέτει: «Το “Fishguide” (fishguide.wwf.gr) λοιπόν, έρχεται να απλοποιήσει αυτήν την επιλογή, τόσο για τα εισαγόμενα είδη μέσω ενός χρωματικού κώδικα όσο και για τα ελληνικά με βάση την εποχικότητα και το ελάχιστο μέγεθος». Μάλιστα, στοιχεία του WWF έχουν δείξει στο παρελθόν πως 62% των Ελλήνων δεν γνωρίζει πού μπορεί να προμηθευτεί βιώσιμα ψαρικά.

Επειδή το εθνικό πρόγραμμα συλλογής αλιευτικών δεδομένων δεν έχει λειτουργήσει με συνέχεια και συνέπεια από το 2008 (με εξαίρεση το 2014 και το 2016), «δεν είμαστε σε θέση να έχουμε εκτίμηση της κατάστασης των ελληνικών ιχθυαποθεμάτων. Το μόνο διαθέσιμο δεδομένο που υπάρχει είναι ότι το 93% των αξιολογημένων αποθεμάτων στη Μεσόγειο απειλείται. Μιλώντας όμως με την πλειονότητα των παράκτιων αλιέων, για παράδειγμα, η (εμπειρική) εικόνα που αποκτά κανείς, κάθε άλλο παρά θετική είναι».

Στοιχεία του WWF δείχνουν πως τα αλιεύματα που χάνουμε κάθε χρόνο λόγω της υπεραλίευσης θα μπορούσαν να θρέψουν ώς και 20 εκατομμύρια ανθρώπους ετησίως. Επιπλέον, 40% των αλιευμάτων παγκοσμίως θανατώνεται και πετιέται πίσω στη θάλασσα ως παράπλευρη απώλεια.

ON LINE ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ. Οι πολίτες μπορούν να μάθουν με τη βοήθεια του οδηγού –  θα είναι εύκολα προσβάσιμος από τον υπολογιστή ή το κινητό – ότι για παράδειγμα η κουτσομούρα δεν επιτρέπεται να καταναλώνεται τον Ιούνιο και τον Ιούλιο, είναι οι μήνες αναπαραγωγής της. Το ίδιο και ο γαύρος,  επιτρέπεται να τον αγοράζουμε από την ψαραγορά ή να τον παραγγέλνουμε στην ψαροταβέρνα από τον Αύγουστο έως τον Μάιο.

Αντίστοιχες οδηγίες θα παρέχονται και για τα εισαγόμενα ψάρια. Για την κατηγοριοποίηση βιωσιμότητας των εισαγόμενων, το WWF χρησιμοποιεί έναν απλό χρωματικό κώδικα βάσει των επιπτώσεων που έχει η αλιεία τόσο σε έναν πληθυσμό ψαριών όσο και στο περιβάλλον, εξετάζοντας παράλληλα αν η διαχείρισή της είναι αποτελεσματική. Για παράδειγμα, το κοκκινόψαρο επισημαίνεται με κόκκινο χρώμα. Αυτό σημαίνει δεν θα πρέπει να το καταναλώσουμε. Οπως εξηγεί ο οδηγός, «σε κάποιες χώρες το απόθεμα του κοκκινόψαρου βρίσκεται σε καλύτερη κατάσταση, ενώ στη Νορβηγία έχει καταχωρηθεί ως απειλούμενο».