[Θεωρείο] Εάν αυτό είναι η Αριστερά

«Ενα φάντασμα πλανιέται πάνω από την πολιτική ζωή της Ελλάδας. Το φάντασμα της κυβέρνησης της Αριστεράς. Ολες οι δυνάμεις της γερασμένης Ελλάδας ενώθηκαν σε μια ιερή συμμαχία απέναντι σε αυτό το φάντασμα». Από αυτή τη φράση του Αλέξη Τσίπρα τον Απρίλιο του 2012 θα μπορούσε να ξεκινήσει θεωρητικά το αφήγημα μιας νίκης. Ή και μιας ρεβάνς, αν λάβει κανείς υπόψη του τις συχνές αναφορές του τότε προέδρου του ΣΥΡΙΖΑ στη Συμφωνία της Βάρκιζας – «τα όπλα του λαού εμείς δεν θα τα παραδώσουμε» είχε πει στην ίδια συνέντευξη. Τρία χρόνια μετά είναι σαφές: από εκείνη τη φράση ξεκίνησε το αφήγημα μιας ήττας. Οχι για μια κυβέρνηση που πολύ σύντομα έγινε φάντασμα του εαυτού της. Αλλά για την ίδια την Αριστερά.

Συνήθως η ροή του χρόνου απαλύνει τα συναισθήματα – κανένα συναίσθημα δεν είναι αιώνιο ακόμη κι αν πρόκειται γι’ αυτά που γεννά μια ήττα. Δεν συνέβη με την ήττα της Αριστεράς στον Εμφύλιο. Τα συναισθήματα της ηθικής δικαίωσης και της ηθικής υπεροχής διατηρήθηκαν εξαιτίας των διώξεων του μετεμφυλιακού κράτους. Στα νησιά της εξορίας ο Εμφύλιος εγγράφηκε στη συνείδηση της Αριστεράς ως έντιμος αγώνας για έναν καλύτερο κόσμο και όχι ως αδελφοκτόνος πόλεμος – ως μια βαλκανική εκδοχή των αδελφοκτόνων πολέμων που έχουν ζήσει πολλά κράτη από τη Λατινική Αμερική έως τη Μέση Ανατολή και την Αφρική.

Σήμερα όμως η ήττα της Αριστεράς δημιουργεί συναισθήματα ταπείνωσης. Ακόμη χειρότερα, είναι μια ήττα που δεν μπορεί να αποδώσει σε κανέναν, μια ήττα χωρίς εχθρό και χωρίς πραγματική σύγκρουση, μια ήττα που την αφήνει χωρίς αφήγημα για το μέλλον. Είναι μια ήττα που συνοδεύτηκε από μια βαθιά υπόκλιση στην εξουσία και από την πλήρη παράδοση σε οποιονδήποτε – από τους επίδοξους μιντιάρχες ώς τους δανειστές – εγγυάται την παραμονή σε αυτήν. Σε αυτό τον σκοπό επιστρατεύτηκαν για να θυσιαστούν τα πάντα: η ιστορία της Αριστεράς, οι πιο αγνές ιδέες της, τα διαχρονικά σύμβολά της, οι πιο αμόλυντες από τις προσωπικότητες που νοηματοδότησαν την πορεία της ή ταυτίστηκαν μαζί της.

Είναι η πρώτη φορά στη σύγχρονη Ιστορία της Ελλάδας που ένα σύστημα αρχών και ιδανικών χρησιμοποιήθηκε τόσο κυνικά ως όχημα προσωπικού προσπορισμού ενός κλειστού κλαμπ ανθρώπων, μιας ολιγομελούς κάστας η οποία δεν έχει καν ποίμνιο όπως η Εκκλησία ή λαό όπως είχε το ΠΑΣΟΚ τη δεκαετία του ’80, όταν πήρε την πρώτη ρεβάνς για τους παλιούς διωχθέντες με όρους πλιάτσικου. Μιας κάστας εγκληματικής απέναντι στο παρελθόν που εκπροσωπεί, βουλιμικής με το παρόν που ζει και χωρίς ίχνος ενδιαφέροντος για το μέλλον που θα έρθει όταν η ίδια θα έχει ολοκληρώσει τον φυσικό της κύκλο. Μιας κάστας χωρίς ιδεολογικό πρόσημο. Γιατί εάν έχει ιδεολογικό πρόσημο, τότε μπαίνει κανείς στον πειρασμό να παραφράσει τον Πρίμο Λέβι: Εάν αυτό είναι η Αριστερά.