…κι ένας άλλος πόλεμος, με άσφαιρα πυρά

Εχει όλα τα χαρακτηριστικά ενός πολέμου: η Κομισιόν απευθύνει επίσημη προειδοποίηση προς τη Βαρσοβία για το κράτος δικαίου στην Πολωνία και η Βαρσοβία απαντά διά του υπουργού Εξωτερικών Βίτολντ Βατσικόφσκι ότι θα μελετήσει το κείμενο «μέσα σε μερικές ημέρες, όταν θα έχει μια στιγμή ελεύθερη». Ποια θα έπρεπε να είναι η επόμενη κίνηση των Βρυξελλών έπειτα από το γάντι που πέταξε η Βαρσοβία με αυτό τον μάλλον περιφρονητικό τρόπο; Σε έναν κανονικό πόλεμο να επιβάλει κυρώσεις, οι οποίες στη συγκεκριμένη περίπτωση σημαίνει να κοπούν τα ευρωπαϊκά κονδύλια ή να χάσει η Βαρσοβία δικαιώματα στις ψηφοφορίες.

Οπως όμως επισημαίνουν οι «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς», αυτός ο πόλεμος δεν είναι κανονικός. Ή μάλλον είναι ένας πόλεμος με άσφαιρα πυρά. Σύμφωνα με τη διατύπωση της βρετανικής εφημερίδας, αυτό θα μπορούσε να είναι μια πολιτική σάγκα σε συνέχειες και με τόσο πλούσιο παρασκήνιο που θα ανταγωνιζόταν τις ταινίες του Χόλιγουντ. Αλλά δεν είναι παρά διπλωματική γυμναστική. Γιατί οι Βρυξέλλες δεν ανακοίνωσαν καμία τιμωρία, ενώ αντίθετα διαβεβαίωσαν ότι ο διάλογος θα συνεχιστεί. Και ο διάλογος, γράφει ο Χένρι Φόι, είναι ευπρόσδεκτος από τη Βαρσοβία: μπορεί να κρατήσει καιρό και επιπλέον δεν κοστίζει.

Πίσω από την αφ’ υψηλού στάση της Βαρσοβίας υπάρχει και κάτι ακόμη. Πρώτον, η αντιπολίτευση στην Πολωνία είναι αδύναμη, ενώ οι διαδηλώσεις του πολιτών που ανησυχούν για τη διολίσθηση της χώρας σε αυταρχικές πρακτικές δεν φαίνεται να ενοχλούν προς το παρόν την κυβέρνηση του δεξιού και εθνικιστικού κόμματος Νόμος και Δικαιοσύνη. Ενας δεύτερος λόγος είναι ότι ως έκτη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης, η Πολωνία αισθάνεται ούτως ή άλλως ισχυρή. Και ένας τρίτος – και μάλλον ο κυριότερος – είναι ότι για να επιβληθούν κυρώσεις από τις Βρυξέλλες η απόφαση θα πρέπει να ληφθεί ομόφωνα από τους 28. Και η Πολωνία έχει τουλάχιστον έναν σύμμαχο που δεν πρόκειται να την προδώσει, την Ουγγαρία του επίσης δεξιού και εθνικιστή Βίκτορ Ορμπαν.

Κάπως έτσι το πρόβλημα παραμένει. Η Ευρώπη εξακολουθεί να ανησυχεί για τον διορισμό των δικαστών του Συνταγματικού Δικαστηρίου, την εφαρμογή και τη δημοσίευση των αποφάσεών του και την αποτελεσματικότητα της νέας νομοθεσίας που εγκρίθηκε και ψηφίστηκε φέτος με βάση τη συνταγματική αναθεώρηση. Γιατί, όπως τόνισε ο πρώτος αντιπρόεδρος της Κομισιόν Φρανς Τίμερμανς, «η δημοσίευση των αποφάσεων του υψηλόβαθμου δικαστηρίου αποτελεί βασικό στοιχείο της λειτουργίας του κράτους δικαίου». Και όπως πρόσθεσε, «ο σεβασμός του κράτους δικαίου είναι ένα από τα θεμέλια της ΕΕ». Ή μπορεί και να ήταν.

«Δε μας υποχρεώνει σε τίποτα»
«Αντιμετωπίζουμε το έγγραφο αυτό ως μια άποψη, ως μια πρόταση, που δεν μας υποχρεώνει σε τίποτε» δήλωσε στο κρατικό ραδιόφωνο της Πολωνίας ο υπουργός Εξωτερικών της χώρας Βίτολντ Βατσικόφσκι. Διευκρίνισε μάλιστα ότι διαβίβασε το κείμενο των περίπου 20 σελίδων στην πρωθυπουργό Μπεάτα Σίντλο και στον πρόεδρο Αντρέι Ντούντα, οι οποίοι με τη σειρά τους πρέπει να το διαβιβάσουν στο Κοινοβούλιο.