Οι υπερβολές του Κάμερον

Οσα συνέβησαν μέχρι σήμερα δεν έχουν τόση σημασία. Η προεκλογική εκστρατεία για το δημοψήφισμα της 23ης Ιουνίου στη Βρετανία ξεκίνησε ουσιαστικά χθες. Με τις περιφερειακές και τοπικές εκλογές να έχουν φύγει πια από το προσκήνιο, το επίκεντρο της βρετανικής πολιτικής τις επόμενες 44 ημέρες θα είναι η θέση της χώρας στην Ευρωπαϊκή Ενωση.

Οι δύο βασικοί πρωταγωνιστές, ο πρωθυπουργός Ντέιβιντ Κάμερον και ο απερχόμενος δήμαρχος του Λονδίνου Μπόρις Τζόνσον, έδωσαν χθες το εναρκτήριο λάκτισμα της εκστρατείας με ομιλίες τους στο Λονδίνο. Και το περίεργο ήταν ότι πιο μετριοπαθής εμφανίστηκε ο δεύτερος. Απομακρυνόμενος κάπως από τη ρητορική του στρατοπέδου του Brexit για τη μετανάστευση, ο Τζόνσον χαρακτήρισε την ΕΕ ένα «σκοταδιστικό σύστημα διακυβέρνησης» και υποστήριξε ότι εκτός Ευρώπης η Βρετανία θα είναι πιο φιλελεύθερη και κοσμοπολίτικη.

Ο Κάμερον, αντίθετα, προειδοποίησε ότι τυχόν αποχώρηση της Βρετανίας μπορεί να οδηγήσει σε πόλεμο. «Μπορούμε να είμαστε σίγουροι ότι η ειρήνη και η σταθερότητα στην ήπειρό μας είναι πέραν πάσης αμφιβολίας εξασφαλισμένες;» αναρωτήθηκε. «Θα ήμουν απερίσκεπτος αν ισχυριζόμουν κάτι τέτοιο». Η χρησιμοποίηση μιας τόσο εμπρηστικής γλώσσας είναι βέβαιο ότι θα τρομάξει τους αναποφάσιστους, σημειώνει ο Σεμπάστιαν Πέιν στους «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς». Τα δυνατά χαρτιά του στρατοπέδου υπέρ της παραμονής της Βρετανίας στην ΕΕ ήταν ώς τώρα σχετικά με το εμπόριο, την οικονομία και τη σταθερότητα. Η απειλή του πολέμου υπονομεύει την επιχειρηματολογία τους.

Ο βρετανός πρωθυπουργός γνωρίζει – ή θα έπρεπε να γνωρίζει – ότι η ασφάλεια στη Δυτική και Κεντρική Ευρώπη δεν εμπίπτει στη δικαιοδοσία της ΕΕ, αλλά του ΝΑΤΟ, επικεφαλής του οποίου είναι οι Ηνωμένες Πολιτείες. Η συμμαχία αυτή είναι στρατιωτική, εδρεύει στις Βρυξέλλες, έχει κεντρική διοίκηση και διαχειρίζεται μια τεράστια δύναμη στρατιωτών από περισσότερες των 20 χώρες. Η ΕΕ, αντίθετα, δεν έχει στρατό, δεν έχει κοινή αμυντική πολιτική ούτε κοινή εξωτερική πολιτική. Αν η Ρωσία εξαπέλυε επίθεση εναντίον της Βαλτικής ή της Πολωνίας, απέναντί της θα συναντούσε στρατεύματα του ΝΑΤΟ. Επιπλέον, τυχόν αποχώρηση της Βρετανίας από την ΕΕ δεν θα επηρεάσει τη συμμετοχή της στο ΝΑΤΟ.

Γι’ αυτό ακριβώς, την ώρα που ο Κάμερον εκφωνούσε την ομιλία του, ο υπουργός Εξωτερικών Φίλιπ Χάμοντ έσπευδε να διευκρινίσει ότι ο πρωθυπουργός δεν αναφερόταν στον κίνδυνο πολέμων μεταξύ δυτικών χωρών, αλλά στο ότι η ΕΕ χωρίς τη Βρετανία θα είναι λιγότερο αποτελεσματική.

Πόσο πιθανό όμως είναι να γίνει πραγματικά ένας πόλεμος στη Δυτική, την Κεντρική ή την Ανατολική Ευρώπη; Λίγο μετά την πτώση του Τείχους του Βερολίνου, γράφει ο Ιουεν ΜακΑσκιλ στην «Γκάρντιαν», ένας Συντηρητικός υπουργός Αμυνας είχε προβλέψει ότι θα ξεσπούσε πόλεμος σε μια γωνιά της Ευρώπης, όπως το Σαράγεβο. Η πρόβλεψη εκείνη αποδείχθηκε προφητική. Λίγοι πολιτικοί, όμως, ή πολιτικοί αναλυτές θα αποτολμούσαν σήμερα μια ανάλογη πρόβλεψη. Οι μόνες απειλές που αναφέρονται σχετίζονται με την αστάθεια που προκαλεί η μετανάστευση.

Είναι βέβαια αλήθεια ότι στην Ουκρανία πολεμούν οι φιλοσοβιετικές με τις αντισοβιετικές δυνάμεις. Κανείς στο ΝΑΤΟ, όμως, δεν είναι διατεθειμένος να λάβει μέρος σ’ έναν πόλεμο για την Ουκρανία. Ο στόχος είναι να αποφευχθούν νέες εστίες έντασης και για τον λόγο αυτόν οι Ηνωμένες Πολιτείες στέλνουν και πάλι στην Ευρώπη στρατιώτες και εξοπλισμό που είχαν αρχίσει να αποσύρουν.

Ο πόλεμος κατά του ISIS
Ο Κάμερον χρησιμοποίησε ως επιχείρημα εναντίον του Brexit και τον πόλεμο κατά του Ισλαμικού Κράτους. Ο πόλεμος αυτός όμως διεξάγεται στο Ιράκ και τη Συρία, όχι από την ΕΕ, αλλά από μια συμμαχία των ΗΠΑ με ευρωπαϊκές και μεσανατολικές χώρες. Αν υπάρξει επέμβαση στη Λιβύη, επικεφαλής θα είναι και πάλι μια συμμαχία χωρών, όχι η ΕΕ.