[Διαστάσεις] Νέα κόμματα μόνα ψάχνουν

Τι είναι τα κόμματα; Ιδεολογικά έμφορτες προτάσεις εξουσίας που υποβάλλονται προς λαϊκή επικύρωση θα έλεγαν οι παλιοί πολιτικοί επιστήμονες. Πιο απλά, είναι μια κατάκτηση. Κι αυτό αφού ως κυρίαρχοι κρίκοι μιας αστικής δημοκρατίας προϋποθέτουν ιδεολογική ανεξιθρησκία. Και ένα ελάχιστο κεκτημένο που θέτει ως όρο μια κάποια ιδεολογία. Tελευταία, όχι τυχαία, διάφοροι οπαδοί των ολοκληρωτισμών και χρήσιμοι ηλίθιοι την ιδεολογία την ονομάζουν ιδεοληψία. Αγνοώντας ίσως πως μια εμμονή και μια ταξική μεροληψία ήταν πάντα οι αφετηρίες για διεύρυνση του πολιτικού πεδίου και της ανθρώπινης χειραφέτησης.

Είναι τα κόμματα όμως η λύση για τα προβλήματα; Οχι, πάντα. Πάντα όμως η όποια λύση προέρχεται από αυτά. Και μπορεί σήμερα να έχει τροποποιηθεί το ίδιο το πλήθος που δημιουργεί ή στελεχώνει τα κόμματα, ο δρόμος όμως είναι ίδιος. Ζητούμενο κοινώς δεν είναι η υπέρβαση των κομμάτων με στόχο συγκαλυμμένες ολιγαρχίες ή τεχνοκρατικές σωτηριολογίες. Ζητούμενο είναι η προγραμματική ανάταξη, η ιδεολογική ανανέωση και ο εμπλουτισμός, και βέβαια η νέα μαζική έκκληση που θα αφορά τον γονατισμένο κόσμο. Η επινόηση νέων αφηγημάτων. Πολλές φορές μετά το πρώτο Μνημόνιο σκεφτήκαμε μελαγχολικά πως τα κόμματα είναι μια πολύ σοβαρή υπόθεση για να την αφήσουμε στα χέρια των επαγγελματιών πολιτικών. Αυτό βέβαια ως συμπέρασμα είχε δύο απολήξεις: το ένα ήταν η πλήρης κατακραυγή τους. Η μηδενιστική απαξίωση – συν το ρευστό τοπίο της αποστοίχισης των μεσαίων στρωμάτων από την κανονικότητα – αναβίωσε το τέρας του φασισμού.

Το δεύτερο ήταν μια αριστοκρατική ματιά που ήθελε διάφορα ιερατεία μεταρρυθμιστών να συντρώγουν ανά τακτά διαστήματα σε σπίτια και να εκπονούν προγράμματα Διαφωτισμού που δεν αφορούσαν κανέναν. Ακόμη και ο ΣΥΡΙΖΑ που μεγάλωσε και σήμερα κυβερνά πολύ περισσότερο μοιάζει με σύμπτωμα του προηγούμενου πολιτικού κύκλου παρά ως τρέιλερ του νέου. Παράλληλα, με την απονομιμοποίηση των κομμάτων είχαμε και την ταχύτατη δυσπιστία σε όλες τις παλιές μορφές κοινωνικής οργάνωσης, όπως τα συνδικάτα. Ο κόσμος τα αξιολόγησε πια ως μέρος του φθαρτού παλιού μηχανισμού εξουσίας. Συνδικάτα που παλιότερα ήταν κυριολεκτικά κύτταρα ζωής και αλληλεγγύης σήμερα αποτελούν σφραγίδες.

Τα γράφω όλα αυτά ενώ τα κόμματα πολλαπλασιάζονται με γεωμετρική πρόοδο, αν και οι οπαδοί τους μοιάζουν όλο και πιο λίγοι. Επίδοξοι αστέρες που απλώς θέλουν να διαπραγματευτούν την όποια τηλεοπτική ή πραγματική τους υπεραξία ιδρύουν κόμματα, γράφουν διακηρύξεις. Εμφανίζουν δίπλα τους και μερικούς ποδηλάτες ή οπαδούς της πέστροφας και εκπληρώνουν το χρέος τους στην «κοινωνία των πολιτών» και στην πασαρέλα των κοινωνικών δικτύων. Ξεχνώντας ίσως πως τα κόμματα είναι αποκρυσταλλώματα κοινωνικών συμμαχιών και πειστικών σχεδίων.