Μανούβρα της Αριστεράς στην Ισπανία

Ο βασιλιάς της Ισπανίας υπέγραψε το διάταγμα για τη διάλυση του Κοινοβουλίου και την εκ νέου διεξαγωγή εκλογών στις 26 Ιουνίου καθώς τα πολιτικά κόμματα απέτυχαν να σχηματίσουν κυβέρνηση μετά τις εκλογές του περασμένου Δεκεμβρίου. Είναι η πρώτη φορά από την αποκατάσταση της δημοκρατίας στην Ισπανία, το 1978, που θα πραγματοποιηθούν επαναληπτικές εκλογές στη χώρα.

Στους τέσσερις μήνες που μεσολάβησαν από τις περασμένες εκλογές – με τον Μαριάνο Ραχόι να ηγείται υπηρεσιακής κυβέρνησης – οι πολιτικοί ηγέτες δεν μπόρεσαν να συμφωνήσουν στα βασικά ώστε να δημιουργηθεί κάποιος κυβερνητικός συνασπισμός. Κι αν τα αποτελέσματα της 26ης Ιουνίου είναι παρόμοια; αναρωτιούνται πολλοί. Δεν θα είναι εάν προχωρήσει τελικά η συμφωνία που ανακοίνωσαν τα κόμματα της Αριστεράς. Οι Podemos και η Ενωμένη Αριστερά (στην οποία συμμετέχουν κόμματα της Αριστεράς, μεταξύ των οποίων και οι κομμουνιστές) έχουν εννέα ημέρες προκειμένου να οριστικοποιήσουν τη συμφωνία τους ώστε να καταθέσουν την κοινή τους κάθοδο στην Κεντρική Εκλογική Επιτροπή. Προηγουμένως όμως θα πρέπει να εγκριθεί αυτή η πολιτική απόφαση από τη βάση των δύο κομμάτων. Οι ηγέτες των δύο πλευρών συναντήθηκαν και όλα δείχνουν ότι έχουν επιτύχει ένα μίνιμουμ κοινό πρόγραμμα, παρότι διαφωνούν σε κάποια θέματα. Συμφωνούν πάντως στην οικονομική πολιτική και στην αντίθεσή τους στα μέτρα λιτότητας. Στόχος της συμφωνίας είναι να έλθει η αριστερή συμμαχία δεύτερο κόμμα, ξεπερνώντας δηλαδή τη δύναμη των Σοσιαλιστών οι οποίοι προσπάθησαν επί μακρόν να σχηματίσουν κυβέρνηση – χωρίς να τα καταφέρουν τελικά καθώς είχαν καταλήξει σε συμφωνία με το κεντροδεξιό κόμμα Ciudadanos, αλλά δεν κατόρθωσαν να έρθουν σε συμφωνία με τους Podemos.

Η απουσία κυβέρνησης δεν θα επηρεάσει τους Ισπανούς βραχυπρόθεσμα σχολιάζει ο Αντόνιο Μπαρόζο, αναλυτής του think tank Teneo. Προειδοποιεί όμως ότι θα υπάρξουν προβλήματα εάν αποδειχθεί πως ούτε οι επόμενες εκλογές μπορεί να οδηγήσουν στον σχηματισμό κυβέρνησης. Πάντως, έπειτα από δεκαετίες εναλλαγής στην εξουσία του συντηρητικού Λαϊκού Κόμματος και των Σοσιαλιστών, οι Ισπανοί από τον Δεκέμβριο φαίνεται να συνειδητοποιούν μια νέα πραγματικότητα: ότι οι κυβερνήσεις τους πλέον θα είναι πολυκομματικές.

Οι επιπτώσεις της ασυμφωνίας των πολιτικών κομμάτων στις επαναληπτικές εκλογές δεν είναι ακόμα ξεκάθαρες. Πολλοί ψηφοφόροι ίσως μείνουν σπίτι τους και δεν πάνε στις κάλπες. Η περίφημη ελαστική ψήφος που πήγε στα νέα κόμματα – δηλαδή τους Podemos και τους Ciudadanos – είναι πιθανόν να ενισχυθεί. Εάν οι Ciudadanos διατηρήσουν τη δυναμική τους, δεν αποκλείεται να συνεργασθούν κυβερνητικά με το Λαϊκό Κόμμα. Ομως εάν οι Podemos διαψεύσουν άλλη μία φορά τις δημοσκοπήσεις, ένας συνασπισμός της Αριστεράς παραμένει πιθανός. Μια τρίτη πιθανότητα παραμένει πάντα ένας «μεγάλος συνασπισμός» με τη στήριξη των Σοσιαλιστών.

Ενώ τα πολιτικά παιχνίδια συνεχίζονται, τα οικονομικά προβλήματα της Ισπανίας παραμένουν σοβαρά. Η χώρα είναι πιο φτωχή σήμερα από ό,τι ήταν πριν από εννέα χρόνια και ένας στους πέντε εργαζομένους είναι άνεργος. Η ανάπτυξη βέβαια βρίσκεται στο 3,4%, όμως επιβραδύνεται και βέβαια δεν έχει επιτευχθεί ο στόχος μείωσης του ελλείμματος που παραμένει στο 5% του ΑΕΠ.