[Αντίλογος] Το φαινόμενο Τραμπ

Μετά και τη νίκη του στις προκριματικές της Νέας Υόρκης, φαίνεται ότι ο Ντόναλντ Τράμπ θα είναι ο υποψήφιος του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος στις επόμενες αμερικανικές εκλογές. Ο Τραμπ δεν έχει κλειδώσει ακόμη τον αριθμό των 1.237 εκλεκτόρων που θα του εξασφαλίσει το χρίσμα. Κάτι που επιτρέπει στο ιερατείο του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος να ελπίζει ότι θα πάει σε ανοιχτό συνέδριο. Κι εκεί να μαγειρέψει μια άλλη υποψηφιότητα. Ο Τραμπ τούς απείλησε ευθέως ότι αν του λείπουν κάποιοι εκλέκτορες και το κόμμα προσπαθήσει να του αφαιρέσει το χρίσμα, «θα έχουμε εξεγέρσεις. Θα δείτε πράγματα που δεν έχετε δει ποτέ στο παρελθόν». Εσπευσε βέβαια να συμπληρώσει ότι δεν θα είναι αυτός που θα τις καθοδηγήσει. Αλλά ήταν πια αργά. Η σφαίρα είχε φύγει από τη θαλάμη. Το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα διέγνωσε αργά την απειλή. Και όταν τη διέγνωσε δεν στάθηκε ικανό να συσπειρώσει ένα κατακερματισμένο πεδίο υποψηφίων πίσω από μια ισχυρή υποψηφιότητα ικανή να τον σταματήσει.

Ο λαϊκιστής Τραμπ διέγνωσε την ευκαιρία νωρίς. Την οργή μιας μεσαίας τάξης που συρρικνώνεται και απειλείται. Που βλέπει την ψαλίδα ν’ ανοίγει και το μέλλον δυσοίωνο. Ιδίως μετά την κρίση του 2008. Και σερφάρισε στην αυξανόμενη οργή της. Είδε και την κερκόπορτα του αμερικανικού πολιτικού συστήματος. Μιας πολύ προβληματικής πολιτικής διαδικασίας για ένα πολύ σοβαρό πολιτικό αξίωμα. Αυτό του προέδρου των ΗΠΑ. Που μανιπιουλάρεται εύκολα με όρους σόουμπιζ και αρκετά δισ. δολάρια. Τα χρήματα τα διέθετε, καθώς και την ικανότητα να τα συγκεντρώνει. Την προβολή και την αναγνωρισιμότητα τις είχε καλλιεργήσει δεκαετίες. Εχοντας χτίσει ένα όνομα μαρκίζα. Κι επειδή το εξωτικό και το αντισυμβατικό έχουν πέραση και κάνουν νούμερα, τα αμερικανικά media τού διέθεσαν αφειδώς τον χρόνο τους. Τη βραδιά της νίκης του στις προκριματικές του Μίσιγκαν και του Μισισίπι κάλυψαν την παραληρηματική 45λεπτη επινίκια ομιλία του χωρίς διακοπή.

  

Ο Τραμπ αποτελεί την πιο λαϊκιστική εκδοχή της παράδοσης του Αντριου Τζάκσον. Μια παράδοση συναισθηματικού πατριωτισμού και οικονομικού προστατευτισμού. Που πιστεύει στον ατομικισμό, στην αυτοβοήθεια και στο επιχειρηματικό πνεύμα. Που έχει μια καχυποψία απέναντι στην ομοσπονδιακή εξουσία και τις ελίτ και βλέπει την οπλοκατοχή ως την επιτομή της ελευθερίας. Μια παράδοση παρεμβατική και φιλοπόλεμη στις διεθνείς σχέσεις. Το ακριβώς αντίθετο του ουιλσονιανού ιδεαλισμού.

Μπορεί, σήμερα, να γίνει πρόεδρος της Αμερικής ένας άνθρωπος με μιλιταριστικό και ρατσιστικό λόγο που πιστεύει ότι οι γυναίκες που κάνουν αμβλώσεις πρέπει να τιμωρούνται; Οπως δείχνουν τα πράγματα, πλέον μόνο μια γυναίκα μπορεί να τον σταματήσει. Η Χίλαρι Κλίντον. Που, αν αποφύγει τα λάθη, θα εξασφαλίσει και τις ψήφους των σοβαρών μετριοπαθών Ρεπουμπλικανών.

Ο Κωνσταντίνος Αρβανιτόπουλος είναι καθηγητής του Παντείου Πανεπιστημίου και πρώην υπουργός