Το κίνημα των γάλλων «αγανακτισμένων»

Χιλιάδες νέοι Γάλλοι, μαθητές και φοιτητές, διαδήλωσαν χθες στο Παρίσι και σε άλλες γαλλικές πόλεις απαιτώντας την απόσυρση του «νόμου Ελ Κομρί», της μεταρρύθμισης του εργατικού κώδικα που προωθεί η κυβέρνηση Ολάντ. Πέντε ημέρες νωρίτερα, τα εργατικά συνδικάτα της Γαλλίας είχαν βγάλει στους δρόμους, με τον ίδιο στόχο, 390.000-1,2 εκατομμύριο ανθρώπους. Η Γαλλία διανύει ήδη την πέμπτη εβδομάδα κινητοποιήσεων. Από το Παρίσι δεν έλειψαν χθες και τα επεισόδια, στο περιθώριο μιας πρώτης πορείας από την Πλατεία του Εθνους προς την Πλατεία της Βαστίλλης ανάμεσα στις δυνάμεις της τάξης και ομάδες νέων που πετούσαν πέτρες, μπουκάλια νερό και αβγά φωνάζοντας: «Αστυνομία παντού, δικαιοσύνη πουθενά». Περισσότερα από 130 άτομα προσήχθησαν. Ωστόσο μεγαλύτερο ενδιαφέρον έχουν αυτά που εκτυλίσσονται κάθε βράδυ από την περασμένη Πέμπτη στην Πλατεία της Δημοκρατίας, του Παρισιού. Εκεί όπου δίνει ραντεβού, ξανά και ξανά, το κίνημα #NuitDebout – κάτι σαν Ορθιοι τη Νύχτα.

Λέγεται πως στην απαρχή του κινήματος βρίσκεται ένα «σατιρικό ντοκιμαντέρ» ή «φιλμ άμεσης δράσης» με τον τίτλο «Merci Patron!» («Ευχαριστώ αφεντικό!»), που κυκλοφόρησε τέλη Φεβρουαρίου. Σκηνοθέτης είναι ο Φρανσουά Ρουφέν, ιδρυτής της «εναλλακτική αριστερής ιντερνετικής εφημερίδας» Fakir. Μέσα από την ταινία ο Ρουφέν δείχνει την προσπάθεια που έκανε προκειμένου να φτάσει στον Μπερνάρ Ανρό, το αφεντικό του ομίλου LVMH ( Louis Vuitton Moët Hennessy) η φωνή της Ζοσλίν και του Σερζ Κλουρ, ενός ζευγαριού που έμεινε άνεργο αφού απασχολούνταν σε ένα εργοστάσιο όπου ράβονταν ρούχα της μάρκας Kenzo (ανήκει στον όμιλο LVMH) και το οποίο «μετακόμισε», για λόγους κόστους, στην Πολωνία. Στη διάρκεια των αβάν πρεμιέρ της ταινίας προέκυψε το ερώτημα: «Και τώρα που καταφέραμε να κάνουμε τον LVMH λίγο να τρομάξει, τι κάνουμε;».

Μέσω του ιστοτόπου Fakir, λοιπόν, εστάλη ανοικτή πρόσκληση για τις 23 Φεβρουαρίου στην Bourse du Travail, με σκοπό να «οικοδομηθεί μια κοινή πρωτοβουλία». Ανταποκρίθηκαν περίπου 1.000 άνθρωποι, συνδικαλιστές, ακτιβιστές οικολόγοι, φοιτητές της Sciences Po, καλλιτέχνες αλλά και οικονομολόγοι όπως ο Φρεντερίκ Λορντόν. Κάποιος έριξε την ιδέα να μην επιστρέψουν στο σπίτι τους μετά τη διαδήλωση της 31ης Μαρτίου κατά του «νόμου Ελ Κομρί», που εξακολουθεί να προκαλεί έντονες αντιδράσεις, παρά την τροποποίηση των πλέον αμφιλεγόμενων σημείων του. Και κάπως έτσι γεννήθηκε το κίνημα #NuitDebout. Τιμής ένεκεν, μάλιστα, το πρώτο εκείνο βράδυ στην Πλατεία της Δημοκρατίας προβλήθηκε σε γιγαντοοθόνη το φιλμ «Ευχαριστώ αφεντικό!».

Από την περασμένη Πέμπτη, και κάθε βράδυ, εκατοντάδες άνθρωποι καταλαμβάνουν την πλατεία. Οι δυνάμεις της τάξης τούς διώχνουν, εκείνοι επιστρέφουν. Και χάρη σε έναν 25χρονο ονόματι Ρεμί Μπουιζίν, σπεσιαλίστα των σόσιαλ μίντια, δεκάδες χιλιάδες χρήστες παρακολουθούν κάθε βράδυ live, μέσω του προγράμματος Periscope, τι ακριβώς γίνεται εκεί. «Είναι κάτι καινούργιο. Μια συγκέντρωση ανθρώπων που οργανώνονται προκειμένου να ανταλλάξουν απόψεις για την κοινωνία που θέλουν. Προσπαθώ να εξηγήσω κάνοντας ερωτήσεις στους ανθρώπους γύρω μου: στο ιατρείο, στην υποδοχή όπου εγγράφεται ο κόσμος για να βοηθήσει. Πώς οργανώνονται; Θα εγκατέλειπαν την πλατεία αν ο νόμος Ελ Κομρί αποσυρόταν; κ.ο.κ.» δήλωσε ο Μπουιζίν στη «Μοντ».

Δυναμική εξέλιξη. Ο Μπουιζίν που παρουσιάζει με μάλλον ουδέτερο τρόπο τα τεκταινόμενα («δεν είναι κομματικοποιημένος») δηλώνει εντυπωσιασμένος με την εξέλιξη του κινήματος, τη σταδιακή δημιουργία θεματικών επιτροπών, την «αποφασιστικότητα» που ακούει στις ομιλίες ενός «σκληρού πυρήνα» 100-200 ακτιβιστών. Η «Μοντ» ρώτησε χθες τη γνώμη του Ντανιέλ Κον-Μπεντίτ: «Το κίνημα αυτό που αντιδρά στον νόμο Ελ Κομρί, δείχνει πρώτα από όλα την ανικανότητα αυτής της κυβέρνησης» απάντησε εκείνος. «Προσπαθούν να επαναλάβουν την πρωτοβουλία του Podemos, των ισπανών “αγανακτισμένων” που κινητοποιούνταν για μήνες στις ισπανικές πλατείες προκειμένου να δημιουργήσουν έναν νέο πολιτικό χώρο. Τα κινήματα αυτά αρχικά έχουν πολύ ισχυρή θετική δυναμική, κάποια στιγμή όμως – και εφόσον πάνε καλά – βρίσκονται αντιμέτωπα με πολιτικές ευθύνες, που καθιστούν αυτού του είδους τις πρωτοβουλίες ιδιαίτερα περίπλοκες. Αρκεί να δούμε τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει σήμερα το Podemos στην Ισπανία».