[Αριστερά της Εδέμ] Satisfaction

Ζήσαμε για να διαβάσουμε πως ο μοναδικός δείκτης Δημοκρατίας για μια χώρα είναι η δυνατότητα να κάνουν εκεί συναυλία οι Rolling Stones. Το πρόσφατο θριαμβικό λάιβ των γερόλυκων στην Κούβα άναψε ακόμη μια κουβέντα. Η παράλληλη ιστορική επίσκεψη Ομπάμα στο νησί του υπαρκτού σοσιαλισμού έδωσε το έναυσμα για να πάρει θεσμική χροιά μια κοινωνική μεταβολή που συντελείται εκεί για χρόνια. Οσοι έχουν πάει στην Κούβα, και όχι με τη λαϊφσταϊλίστικη τελετουργία (σέλφι με πούρο στην Πλατεία της Επανάστασης – γυναίκες – μοχίτο), γνωρίζουν εξάλλου πως βασικό αίτιο των δεινών για χρόνια υπήρξε το άδικο και εφιαλτικό εμπάργκο. Που ταυτόχρονα έριχνε νερό στον μύλο του καθεστώτος. Συσπείρωνε τον λαό γύρω από τον Κάστρο. Επίσης μία σειρά μεγάλων επιτευγμάτων όπως στο σύστημα υγείας, δεν είναι δυνατόν να αγνοούνται από  τον μέσο παρατηρητή. Οπως και μία σειρά στρεβλώσεων, απότοκα μιας δορυφορικής πρόσδεσης του νησιού στο σοβιετικό άρμα για χρόνια.

Σήμερα, τα πράγματα αλλάζουν άρδην. Μαζί με το ρεύμα αλλαγής – που μετασχηματίζει την Κούβα σε κρατική καπιταλιστική οικονομία – έχουμε και μπόλικους λαθρεπιβάτες. Και ακόμη περισσότερους, που έχουν στον νου τους ως συνώνυμα τον καπιταλισμό με τη δημοκρατία. Ετσι, μαζί με τη βελούδινη πίεση των ΗΠΑ για «μεταρρυθμίσεις» στο καθεστώς του Ραούλ και του Φιντέλ, είχαμε και την άφιξη των Rolling Stones στην Αβάνα. Που πολλοί χαιρέτισαν ως την πρώτη που σπάει το «πολιτιστικό εμπάργκο» (αλήθεια, ποιοι είχαν εμπάργκο σε ποιους;). Ξεχνώντας προφανώς πως τα προηγούμενα χρόνια έχουν περάσει από την Κούβα καλλιτέχνες όπως οι Sepultura, Audioslave, Rick Wakeman, Billy Joel και άλλοι.

Επιστρέφοντας όμως στον συλλογισμό μου, στην παρέα του Μικ Τζάγκερ, θα χρειαστεί ακόμη μία παρατήρηση: η ροκ που οι Stones εξέφρασαν δεν ήταν μια απολιτίκ δυτική φόρμα «οργισμένων» τραγουδιών. Υπήρξε το αποκρυστάλλωμα ενός ρεύματος αμφισβήτησης ολόκληρου του δυτικού μοντέλου. Για την ακρίβεια, μια ταυτόχρονη αμφισβήτηση των κυρίαρχων κοινωνικών μοντέλων του 20ού αιώνα. Του καπιταλισμού. Και του σοσιαλισμού. Σήμερα, δείχνουμε να θυμόμαστε το δεύτερο σκέλος της αμφισβήτησης. Ξεχνάμε το πρώτο. «Είναι σαφές ότι οι Stones φιλοδόξησαν να γίνουν η μουσική υπόκρουση κάποιας επανάστασης. Μιας επανάστασης που δεν έγινε» έγραφε ο γκουρού παραγωγός Τάσος Φαληρέας σε ένα παλιότερο κείμενό του στο περιοδικό «Ηχος». Τώρα που και η Κούβα μπαίνει στο τούνελ της αλλαγής, τα τραγούδια των Stones δεν σηματοδοτούν απλώς και μόνο την έλευση κάποιας γενικής και αόριστης «ελευθερίας». Αλλά την εμβρυακή αμφισβήτηση και της κουβανικής νεολαίας στον δικό της πια καπιταλισμό.