Ο ακήρυχτος εμφύλιος της Δικαιοσύνης

Στον απόηχο της αποφυλάκισης του Γιώργου Ρουπακιά και με μια γενικευμένη εικόνα διάλυσης να επικρατεί στον χώρο των δικαστηρίων, που έχει επιταθεί λόγω και της σχεδόν τρίμηνης αποχής των δικηγόρων από τα καθήκοντά τους, η Δικαιοσύνη μοιάζει να σπαράσσεται από έναν ακήρυχτο εμφύλιο πόλεμο που όμοιό του (σε ένταση και έκταση) δεν έχει συναντήσει ποτέ.

Ενδεικτικό αυτών των χαρακτηριστικών, δηλαδή της έντασης και της έκτασης, του άτυπου πολέμου είναι το ξέσπασμα της Εισαγγελέως του Αρείου Πάγου Ευτέρπης Κουτζαμάνη στην πρόσφατη γενική συνέλευση της Ενωσης Εισαγγελέων Ελλάδας λίγους μήνες πριν από την αποχώρησή της από τη Δικαιοσύνη.

Η ανώτατη εισαγγελική λειτουργός με το θεσμικό βάρος του ρόλου της έστειλε σαφές μήνυμα προς την εκτελεστική εξουσία: αφήστε τη Δικαιοσύνη ανεξάρτητη να επιτελέσει το έργο της, μακριά από εμφανείς ή αφανείς παρεμβάσεις.

Από την άλλη πλευρά, κάθε άλλο παρά συνηθισμένη ήταν η τοποθέτηση του αναπληρωτή υπουργού Δικαιοσύνης Δημήτρη Παπαγγελόπουλου, ο οποίος από το βήμα της Βουλής έκανε λόγο για «δικαστικά πραξικοπήματα», χωρίς βέβαια να δίνει περαιτέρω στοιχεία, όπως ίσως θα περίμενε κανείς και λόγω της παλιότερης εισαγγελικής του ιδιότητας.

Τα «ταραγμένα» χρόνια

Για μία ακόμα φορά, όπως λένε άνθρωποι των δικαστηρίων, πηγή της αναταραχής δεν είναι άλλη από την προσπάθεια της εκτελεστικής εξουσίας να εντάξει τη Δικαιοσύνη στο «οπλοστάσιό» της έναντι των αντιπάλων της, επικαλούμενη ένα δικό της ηθικό πλεονέκτημα.

Τέτοια φαινόμενα στην πολύ πρόσφατη ιστορία της Δικαιοσύνης είχαν παρατηρηθεί το 1989, όταν η περιβόητη κάθαρση αποτέλεσε τη βάση για πρωτοφανείς πολιτικές συμμαχίες, η δε δικαστική της έκφραση ήταν αφενός τα διάφορα Ειδικά Δικαστήρια και αφετέρου ένας άτυχος διαχωρισμός των δικαστικών λειτουργών σε ημέτερους και μη. Στην περίοδο 2005 και μετά, η εξάρθρωση των λογής λογής παραδικαστικών κυκλωμάτων αποτέλεσε εκ νέου αίτιο – αφορμή για εσωτερικές διώξεις και αναταράξεις στη Δικαιοσύνη.

Στην ταραγμένη εποχή της βαθιάς οικονομικής κρίσης, αφού πια η διαχωριστική γραμμή Μνημόνιο – αντιμνημόνιο φαίνεται να ξεπεράστηκε από την ίδια τη ζωή, η ανάγκη ανάδειξης της διαφορετικότητας στηρίζεται σε πολύ μεγάλο βαθμό στον διαχωρισμό ανάμεσα στο «παλιό – διεφθαρμένο» και στο «νέο – διώκτη» της διαφθοράς.

Οι διαρροές

Το «τάνγκο» λοιπόν πολιτικής και δικαστικής εξουσίας στις μέρες μας φαίνεται καλά να κρατεί. Και ενδεικτικό αυτού του πράγματος είναι η επικείμενη συζήτηση για τη Δικαιοσύνη με πρωτοβουλία της κυβέρνησης που έχει οριστεί να διεξαχθεί σε επίπεδο αρχηγών κομμάτων, χωρίς να αρκεί η εκκρεμούσα συνεδρίαση της Επιτροπής Θεσμών και Διαφάνειας. Πριν ακόμα οι ομιλητές ανέβουν στο βήμα, διαρροές στον Τύπο έκαναν λόγο για παρουσίαση στοιχείων όχι από δικογραφίες που βρίσκονται στο δημόσιο στάδιο του ακροατηρίου αλλά στοιχείων καινούργιων, τα οποία αν έχουν φτάσει στη Δικαιοσύνη βρίσκονται στο προκαταρκτικό στάδιο, που βέβαια οφείλει εκ του νόμου να είναι μυστικό απέναντι σε όλους, μη εξαιρουμένων των μελών της κυβέρνησης.

Πρωταγωνιστές σε αυτό το σκηνικό έχουν αναδειχθεί πρόσωπα που έχουν μακρά πορεία στη Δικαιοσύνη και που στο παρελθόν, όπως υποστηρίζουν δικαστικές πήγες, και όταν ο άνεμος φυσούσε διαφορετικά κατατάσσονταν από συναδέλφους τους σε πολιτικό χώρο εντελώς διαφορετικό – από αυτό θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως «πρώτη φορά Αριστερά».

Δικαστική διχόνοια

Ο αντίκτυπος του όλου κλίματος στη Δικαιοσύνη, όπως λένε δικαστικές πηγές, ήταν η διάχυση ενός διχασμού που έχει λάβει πρωτόγνωρες διαστάσεις και διατρέχει όλες τις βαθμίδες και όλους τους κλάδους της (αν και όχι με την ίδια ένταση).

Οπως χαρακτηριστικά τονίζουν ανώτατες δικαστικές πηγές, δεν έχει ξαναγίνει συνάδελφοι επί δεκαετίες να συναντιούνται στους διαδρόμους και να αποφεύγουν ακόμα και να καλημεριστούν, ενώ άλλοι, όπως λένε θέλοντας να δώσουν το στίγμα των εσωτερικών της Δικαιοσύνης, αντί να αφήνονται απερίσπαστοι να δουλεύουν, είναι υποχρεωμένοι να πηγαινοέρχονται στα Πειθαρχικά δίνοντας εξηγήσεις ακόμα και για την ουσιαστική κρίση τους σε δικαστικά θέματα.

Τα δε συνδικαλιστικά όργανα των δικαστικών λειτουργών, αντί να διεκδικούν λύσεις σε υπαρκτά προβλήματα, έχουν μετατραπεί σε πεδία διαμάχης προκειμένου να εξασφαλιστεί η στήριξή τους στις ενέργειες της μιας ή της άλλης πλευράς. Η οξύτητα των προβλημάτων της Δικαιοσύνης, που λόγω της έλλειψης υποδομών οδεύει προς γενική χρεοκοπία, καθιστά πλέον μια τέτοιου είδους αντιπαράθεση βρόγχο, όχι μόνο στον λαιμό της πολιτείας αλλά και στον λαιμό των απλών πολιτών που προσδοκούν λύση για πολλά προβλήματά τους από τη Δικαιοσύνη.