[Αγιογραφίες] Κουραμάνες

Ο Νίκος Τόσκας δεν ανησυχεί. Η Ελλάδα δεν κινδυνεύει γιατί δεν έχει «ιστορία αποικιοκρατική». «Δεν είχε ποτέ ιμπεριαλιστικές διαθέσεις». Ο υπουργός φαίνεται ότι προσχωρεί στην άποψη πως η ρουτίνα του τρόμου αφορά μόνο τους ισχυρούς που κάποτε πήγαιναν γυρεύοντας. Το γεγονός ότι από την ισλαμική τρομοκρατία υποφέρουν πρώτα χώρες όπως, ας πούμε, η Τυνησία ή η Νιγηρία – για να μη μιλήσει κανείς για την ίδια τη Συρία – περνάει κάτω από το ραντάρ της κοσμοαντίληψης του υπουργού.

Ανεξαρτήτως του γεωπολιτικού του ορίζοντα, ο υπουργός φαίνεται πάντως να έχει δίκιο που εμφανίζεται καθησυχαστικός. Τι έχει να φοβηθεί η Ελλάδα; Το κλείσιμο των συνόρων; Αυτό έχει ήδη συμβεί. Την επιβολή έκτακτων μέτρων ασφαλείας; Αυτά εφαρμόζονται ήδη και μάλιστα χωρίς αποκλειστική αρμοδιότητα της ελληνικής Πολιτείας. Ή πρέπει να φοβόμαστε μην τυχόν η χώρα συκοφαντηθεί ως ξέφραγο πέρασμα και στοχοποιηθεί από τους αναδυόμενους υπερσυντηρητικούς της Ευρώπης;

Το γκρίζο μέλλον που ανοίγει η σκαπάνη του τρόμου στην Ευρώπη, στην Ελλάδα κατά κάποιον τρόπο έχει ήδη αρχίσει. Αν στις Βρυξέλλες ή το Παρίσι το σοκ διακόπτει τη μεταπολεμική συνέχεια μιας σχεδόν αδιατάρακτης ευημερίας, εδώ η συνέχεια έχει ήδη διαρραγεί – αναίμακτα, αλλά ριζικά. Η Ελλάδα έχει προλάβει να μετατραπεί σε ζώνη «εκτάκτου ανάγκης», σε εξαίρεση του ευρωπαϊκού υποδείγματος.

Αρα το ερώτημα μπορεί να επαναδιατυπωθεί: τι άλλο πια έχει να φοβάται η Ελλάδα; Η πρόχειρη απάντηση είναι ότι ακόμη δεν έχει φανεί το βεληνεκές των επιχειρησιακών επιδόσεων της κυβέρνησης. Οτι στις αδυναμίες του αρχικού αιφνιδιασμού προστίθενται νέοι επιβαρυντικοί παράγοντες, όπως οι πολιτικοί ανταγωνισμοί στο τρίγωνο Καμμένου – Τόσκα – Μουζάλα, με τον ηγεμονισμό του πρώτου να αποτελεί μόνιμη εστία αποσταθεροποίησης. Το βραχυκύκλωμα προσλαμβάνει χαρακτήρα τηλεοπτικής μπαλαφάρας. Οι αρμόδιοι υπουργοί έχουν φθάσει να ερίζουν στα κανάλια για το αν θα αυτοδιαλυθεί ή δεν θα αυτοδιαλυθεί ο καταυλισμός της Ειδομένης, αν θα μοιράσει ή δεν θα μοιράσει κουραμάνες στους πρόσφυγες ο στρατός, αν πρέπει ή δεν πρέπει το ελληνικό κράτος να δείξει ότι υπάρχει στη μεθόριο που του περιτείχισαν οι άλλοι.

Κι όμως, το πρόβλημα είναι ακόμη υπό σχετικό έλεγχο. Δεν έχει ακόμη συντελεστεί η σύνδεση του Προσφυγικού με την τρομοκρατία που επισπεύδουν οι ακροδεξιές δυνάμεις στην ΕΕ, όπως η πολωνική κυβέρνηση. Δεν έχει ακόμη γίνει αισθητή η παρουσία των προσφύγων στα ελληνικά αστικά κέντρα. Το κοινωνικό κλίμα ορίζεται ακόμη από τη διάθεση φιλοξενίας – ως επί το πλείστον εξ αποστάσεως.

Πρόκειται για ένα κλίμα που μπορεί να αποδειχθεί εύθραυστο, αν αφεθούν να κακοφορμίσουν δύο θανάσιμες ανασφάλειες: Η παρουσία του Αλλου. Και η απουσία του κράτους.

Λένε ότι η Ευρώπη δεν απειλείται τόσο από τους τρομοκράτες όσο από τον ηθικό πανικό της. Η Ελλάδα κινδυνεύει και σε αυτό να πρωτοπορήσει διά της υστέρησης.