Ο έρωτας της Σκάρλετ Ο’Χάρα

«Δεν κάνω τηλεόραση, κάνω σινεμά πολλών ωρών», δήλωνε επανειλημμένα ο Κώστας Κουτσομύτης. Σαν να ήθελε να ξορκίσει το μέσον που του έφερε επιτυχία, αναγνωρισιμότητα και έμπνευση για ένα έργο που έγραψε – ιστορία. Υπέρ της μιας μεγάλης αγάπης του, του σινεμά. Μμμμμμ δεν είναι ακριβώς η αλήθεια. Διότι υπήρχε στο πλάνο και η λογοτεχνία, η άλλη αγάπη. Και πολλοί έρωτες, με λογοτεχνικές ηρωίδες που θέλησε να τους δώσει ζωή, έστω και σε μικρή οθόνη, για να μπορεί να τις αγγίξει, έστω με το βλέμμα.

Αυτές οι αγάπες του τον έκαναν από μικρό να ταξιδεύει μακριά από τη γενέτειρά του, τα Γρεβενά (όπου πρωτοείδε το φως στις 20 Σεπτεμβρίου 1938). Κάτω από τη σκάλα του πατρικού του θαύμασε τη Σκάρλετ Ο’Χάρα στις σελίδες τού «Οσα παίρνει ο άνεμος» της Μάργκαρετ Μίτσελ. Και την ερωτεύτηκε. Την πρώτη από πολλές λογοτεχνικές ηρωίδες που ερωτεύτηκε. Οπως και τη φυγή. «Εμείς στην επαρχία με τι μεγαλώσαμε; Με όνειρα», έλεγε. «Δύο φυγές είχαμε, το σινεμά και το βιβλίο».

Τη φυγή την έκανε και πραγματικότητα στα 19 του, όταν κόντρα στις βουλές του πατέρα του, ο οποίος δούλευε για την Αγροτική Τράπεζα στους συνεταιρισμούς της Μακεδονίας και ήθελε να καμαρώσει γιατρό τον έναν από τους τρεις κανακάρηδές του, πήρε το τρένο για τη Βιέννη. Για να σπουδάσει στην Ακαδημία Κινηματογράφου και Τηλεόρασης. Ή – κατά τη σαστισμένη από την απόφασή του γιαγιά του – για να γίνει «κοκοτάς», όπως έλεγαν οι Θεσσαλοί τους ηθοποιούς του σινεμά εκείνα τα χρόνια.

Μαθήματα, εικόνες, φαγητό στη Μένσα, φλερτάκια, πολύ σινεμά και για πρώτη φορά τηλεόραση! Και τα καλοκαίρια γράσο και κορδέλα παραγωγής στα διαφορικά της Φολκσβάγκεν για να τσοντάρει στον μισθό του πατέρα του, που έπρεπε να ζήσει πέντε νοματαίους και να σπουδάσει τον ίδιο και τα δύο αδέλφια του (τον δεύτερο μηχανικό επίσης στην Αυστρία και τον τρίτο αρχιτέκτονα στη Γερμανία). Οσο για την «πρωτοβουλία» του ως προς την καριέρα του, τελικά οι δικοί του μπορεί πρώτα να την αντιμάχονταν, αλλά τελικά την αποδέχτηκαν.

Εκεί, στην Ακαδημία γύρισε και την πρώτη του ταινία μικρού μήκους, «Το έβδομο δωμάτιο», το 1965 (έναν χρόνο προτού συνυπογράψει με τον Βασίλη Βασιλικό το σενάριο για τα «Θύματα ειρήνης»). Λίγο πριν επιστρέψει στην Ελλάδα και καταφέρει να βρει θέση βοηθού σκηνοθέτη στα στούντιο της Φίνος Φιλμ, ζώντας πια την καθημερινότητα της Ελλάδας των «τεσσάρων πληγών» όπως έλεγε: του πολέμου, της Κατοχής, του Εμφυλίου και της δικτατορίας.

Μέσα στη χούντα, το 1971, έκανε την πρώτη μεγάλη του επιτυχία στο νέο μέσο που γνώρισε στη Βιέννη, την τηλεόραση, πάνω σε σενάριο του Νίκου Φώσκολου: «Αγνωστος πόλεμος» στην ΥΕΝΕΔ. Και αμέσως; Μετά, το 1972, βοήθησε την ΕΙΡΤ να αντεπιτεθεί με τον «Παράξενο ταξιδιώτη» σε σενάριο Γιάννη Φίλιππα, πρώτο τηλεοπτικό ρόλο του Αλέκου Αλεξανδράκη, τον οποίο έφτασε να σταματάει κόσμος στον δρόμο για να του πει «Παράξενε, άσε κάτω τη βαλίτσα»! Αλλωστε και ο ίδιος ο Κουτσομύτης μιλούσε για τη μεγάλη επιτυχία εκείνων των ετών: «Σταμάταγε η κυκλοφορία σε όλη την Ελλάδα… τι να πω τώρα για θεαματικότητα».

Οι λογοτεχνικές ηρωίδες τον περίμεναν ακόμη. Ωσπου με τον Κώστα Μουρσελά (πάνω σε κείμενά του έστησε και το επιτυχημένο τηλεοπτικό «Εκείνος κι εκείνος» με τους Γιώργο Μιχαλακόπουλο και Βασίλη Διαμαντόπουλο) έβαλαν μπροστά την τηλεοπτικοποίηση του «Κίτρινου φακέλου» του Μ. Καραγάτση και χρειάστηκε να αναζητήσει τη Μαρία Πετροπούλου του. Βλέποντας τη νεαρή Καρυοφυλλιά Καραμπέτη στο θέατρο κατάλαβε πως τη βρήκε. «Εκανα να του απαντήσω έναν μήνα. Πήρα τηλέφωνο όλους τους δασκάλους μου και τους φίλους και ρώτησα» θυμόταν πρόσφατα η Καρυοφυλλιά Καραμπέτη (για τη σειρά στην οποία πρωταγωνίστησε με τον Γιώργο Κιμούλη).

Δεν έκανε το ίδιο και ο Γιώργος Νινιός, τον οποίο εντόπισε σε μια ταινία μικρού μήκους στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης και εν προκειμένω έγινε Λούης στη σειρά. Η πρωταγωνίστρια έγινε και η Μάρθα του στα «Βαμμένα κόκκινα μαλλιά» πάνω στο βιβλίο του Κώστα Μουρσελά.

Το 1987 τόλμησε να περάσει στη μεγάλη οθόνη την πρώτη στην παγκόσμια ιστορία αεροπειρατεία, στις 13 Σεπτεμβρίου του 1948, από έξι θεσσαλονικιούς μαθητές γυμνασίου με τον τίτλο «Ο κλοιός», αποσπώντας στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης τα βραβεία σκηνοθεσίας, σεναρίου, ήχου και ερμηνείας για τους έξι νέους πρωταγωνιστές.

Τα υπόλοιπα είναι τηλεοπτική ιστορία.

Και, βέβαια, λογοτεχνικές ηρωίδες: «Τερέζα Βάρμα ντα Κόστα» του Γρηγόρη Ξενόπουλου, «Καπνισμένος ουρανός» του Κώστα Κοτζιά, «Κατάδικος» του Κωνσταντίνου Θεοτόκη, «Εκτέλεση» του Φρέντυ Γερμανού, «Πρόβα νυφικού» και «Μεγάλος θυμός» της Ντόρας Γιαννακοπούλου, «Παιδιά της Νιόβης» του Τάσου Αθανασιάδη, «Η αγάπη άργησε μια μέρα» της Λιλής Ζωγράφου, «Μάγισσες της Σμύρνης» της Μάρας Μεϊμαρίδου, «Κι ύστερα ήρθαν οι μέλισσες» του Γιάννη Ξανθούλη και το ύστατο «Ματωμένα χώματα» της Διδώς Σωτηρίου, το 2008, κάνοντας όπως έλεγε «τηλεόραση για τον λαό και όχι για τα μηχανάκια της AGB». Δίχως, τελικά, να πραγματοποιήσει ένα ακόμη όνειρο. «Αυτό που θέλω πάνω από όλα», έλεγε, «είναι να έχω το μυαλό και την υγεία μου και να πεθάνω στο πλατό».