[Αριστερά της Εδέμ] Ξύλο στο μετρό

Είναι φορές που οι πράξεις – όσο κι αν το παλεύεις – δεν έχουν καμία σημειολογία. Και εκεί που ψάχνεις πολιτικά ελατήρια, σηκώνεις τα χέρια ψηλά. Περασμένο Σάββατο βράδυ, ο σταθμός του μετρό στο Μοναστηράκι δέχθηκε επίθεση από ομάδα είκοσι ατόμων άγνωστης ιδεολογίας που έσπασαν με μανία μηχανήματα πώλησης εισιτηρίων, ακυρωτικά και τζαμαρίες. Η είδηση θα περνούσε απαρατήρητη, αλλά ακριβώς ίδιο περιστατικό είχε σημειωθεί την προηγούμενη ημέρα και στον σταθμό Κεραμεικός.

Καταλαβαίνω ότι ζούμε στη χώρα με τον περισσότερο μηδενισμό ανά κάτοικο, αλλά τα δύο παραπάνω περιστατικά υπερβαίνουν ακόμη και τα πιο «ρομαντικά» επιχειρήματα βίας – αντιβίας. Είναι που στην Ελλάδα ο νέος κύκλος της μετα-μεταπολίτευσης, μετά το 2008, σημαδεύτηκε από μια νέα διάχυση και ώσμωση τερορισμού και χαμηλής έντασης μπάχαλου που ξεπερνούσε ακόμη και τους παλιούς κλασικούς όρους κινηματισμού και μητροπολιτικής συμπεριφοράς της άγριας νεολαίας. Πολλοί βιάστηκαν να ευθυγραμμίσουν: κρίση ίσον βία. Εξίσωση αληθινή στο ένα σκέλος της και μόνο. Οι ακόμη πιο συμπυκνωμένες ημέρες μετά το 2010 διαμόρφωσαν νέους κανόνες και νέες τελετουργίες βίας – αντιβίας. Και πάλι όμως η εξίσωση παρέμενε πιο πολύπλοκη. Και εδώ μην αναζητάτε φορείς αλλαγής της υλικής βάσης, ιδεολογικούς πόλους και νέα πολιτικά υποκείμενα. Σαν τις «ακρίδες» της Βίβλου, με θεολογικό τρόπο, όλο και συχνότερα ομάδες νέων και χωρίς αφορμή επιδίδονται σε καταστροφές.

Η φτώχεια δεν είναι ο πυροκροτητής. Ισως είναι μόνο μέρος της. Η αποστοίχιση του κόσμου από τις πολιτικές δυνάμεις και τις συνδικαλιστικές οργανώσεις, η απαξία των κομμάτων, η νέα «κανονικότητα» που δεν χωρά ολόκληρα τμήματα της νεολαίας αποτελούν λόγους. Πάλι, όμως, κάτι παραμένει ανερμήνευτο.

Για παράδειγμα και για να επανέλθουμε στην αρχή ετούτου του σημειώματος: το μετρό δεν είναι φορέας κάποιας απρόσωπης εξουσίας. Με αυτό μετακινούνται χιλιάδες άνθρωποι καθημερινά. Λαϊκά στρώματα κυρίως. Μπορεί με τα πρόσφατα μέτρα το εισιτήριο να αυξήθηκε, αλλά για να είμαστε ακριβείς επιμηκύνθηκε ο χρόνος ισχύος του, ενώ και οι μηνιαίες ή ετήσιες κάρτες διαρκείας δεν ακρίβυναν. Επίσης, με το μετρό μπορούν πλέον να μετακινούνται δωρεάν οι μακροχρόνια άνεργοι.

Ακόμη βέβαια και αν το φτηνό και ταχύτατο μέσο μεταφοράς είχε μεταβληθεί σήμερα σε «ακριβό σπορ» για τον άνθρωπο της πόλης, φαντάζομαι δεν θα έφταιγαν τα ακυρωτικά μηχανήματα και τα τζάμια. Το μετρό σήμερα μεταφέρει καθημερινά την εναπομείνασα εργατική τάξη της χώρας. Οχι κάποια τρομερή ελίτ. Το ξέρουμε όσοι κυκλοφορούμε με αυτό. Φαίνεται πάντως πως δεν είναι αυτονόητα όλα αυτά για κάποιους.