Στον μονόδρομο της πόλωσης

Το Μαξίμου κάνει πόλεμο. Και η στρατηγική τής σύγκρουσης ξετυλίγεται σε όλα τα επίπεδα παρά την επίγνωση των κυβερνώντων πως ενέχει και τον κίνδυνο της κατάρρευσης. Ομως όλα δείχνουν πως το πρωθυπουργικό επιτελείο έχει αποφασίσει να πάρει το ρίσκο και να αντιπαρατεθεί σε όλα τα μέτωπα επιλέγοντας το χαρτί της πόλωσης.

Το αίτημα του Αλέξη Τσίπρα για διενέργεια προ ημερησίας διατάξεως συζήτηση στη Βουλή με αντικείμενο τα θέματα της Δικαιοσύνης αυτό επιβεβαιώνει. Με αφορμή την υπόθεση Παπαγγελόπουλου για την οποία η κυβέρνηση βρέθηκε με την πλάτη στον τοίχο, ο Πρωθυπουργός θέλει να τραβήξει τον Κυριάκο Μητσοτάκη στη Βουλή και να ανοίξει όλη τη βεντάλια των θεμάτων περί Δικαιοσύνης και διαφθοράς. Περιλαμβανομένων των περίφημων λιστών Λαγκάρντ και Μπόργιανς για τις οποίες πιστεύει ότι η αντιπολίτευση είναι υπόλογη και πολλαπλώς εκτεθειμένη.

Στην τακτική της σύγκρουσης το Μέγαρο Μαξίμου έχει τραβήξει ωστόσο δύο κόκκινες γραμμές. Η πρώτη αφορά τη στάση απέναντι στις κοινωνικές ομάδες και στα μαζικά κινήματα. Η εμφανής κυβερνητική υποχώρηση έναντι των αγροτών είναι ενδεικτική. Στην Κεντρική Επιτροπή του ΣΥΡΙΖΑ άλλωστε ο Αλέξης Τσίπρας το είπε με τον πλέον ξεκάθαρο τρόπο. «Τις κοινωνικές αντιδράσεις τις αντιμετωπίζουμε με διάλογο και όχι με καταστολή. Δεν ποινικοποιούμε, ούτε και συμφωνούμε στην ποινικοποίηση των κοινωνικών αγώνων και των κινητοποιήσεων. Σύντομα θα φέρουμε διάταξη στη Βουλή που θα δίνει τη δυνατότητα να μην υπάρχουν ποινές, να σταματήσουν τα αγροτοδικεία, τα μαθητοδικεία, τα κάθε είδου δικαστήρια απέναντι σε κοινωνικές ομάδες που διεκδικούν». Είναι σαφές πως η κυβέρνηση έχει αποφασίσει να κρατήσει κοντά της κοινωνικές ομάδες που της έδωσαν την εντολή στις δύο τελευταίες εκλογικές κινητοποιήσεις .

Η δεύτερη κόκκινη γραμμή της κυβέρνησης είναι η σταθερή απόρριψη κάθε σεναρίου για εκλογές. Ο Αλέξης Τσίπρας δεν θέλει τις εκλογές. Ή τουλάχιστον δεν τις θέλει τώρα. Η εκτίμησή του ότι κάποιοι δημιουργούν σενάρια δεύτερης αριστερής παρένθεσης είναι παγιωμένη και ο ίδιος έχει ξεκάθαρα αποκλείσει στους συνεργάτες του την προοπτική τού να στηθούν νέες κάλπες στην χώρα.

Προτιμά τη λογική τού πολέμου – ταιριάζει και στην ιδιοσυγκρασία του – και σύμφωνα με συνομιλητές του θεωρεί ότι η κυβέρνηση μπορεί να βγει αλώβητη από αυτόν. Εμφανίζεται όμως να έχει επίγνωση της κατάστασης. Ξέρει ότι θα χάσει εάν τα στενά και οι γειτονιές της Αθήνας γεμίσουν με πρόσφυγες και συγχρόνως η κυβέρνηση βρεθεί να κόβει τις συντάξεις που έχει υποσχεθεί επανειλημμένως ότι θα διατηρήσει στα σημερινά δεδομένα, και πως δύσκολα θα του δοθεί η δυνατότητα να ξανακερδίσει.

  

«ΟΥΤΕ ΒΗΜΑ ΠΙΣΩ». Για τον Αλέξη Τσίπρα και την ηγετική ομάδα η σύγκρουση εμφανίζεται περίπου ως μονόδρομος. Κυβερνητικό στέλεχος εξηγώντας την επιλογή του Μαξίμου αναφέρει πως η ερμηνεία που δίνει η ηγεσία στο εκλογικό αποτέλεσμα τόσο του Ιανουαρίου του 2015 όσο και του Σεπτεμβρίου της ίδιας χρονιάς είναι μία σαφής εντολή του εκλογικού σώματος να ξεκαθαρίσει το τοπίο σε θέματα διαφάνειας και διαφθοράς: «Να βάλουμε ένα τέλος στις συγκαλύψεις, στη φοροδιαφυγή  και στη γενικευμένη διαπλοκή», λέει τονίζοντας πως «δεν υπάρχει περίπτωση να κάνουμε βήμα πίσω».

Οι μάχες επομένως απέναντι στα κάθε λογής συμφέροντα που βλέπει η κυβέρνηση αποτελούν το αντίβαρο στις κρίσεις του Προσφυγικού και της οικονομίας, που είναι άδηλο πότε και πώς θα αντιμετωπιστούν. Η επίθεση της κυβέρνησης στα μίντια είναι στρατηγικού χαρακτήρα· φαίνεται δε να γνωρίζει πως μέσα από αυτήν ενδεχομένως να καταγραφούν και ιστορικού τύπου απώλειες. Μέσα από αυτήν τη μάχη μπορεί και δύο – τρεις να χάσουν, αλλά ο κόσμος θα το θυμάται αναφέρει γνώστης του σχεδίου.

Σε αυτήν τη σύγκρουση η κυβέρνηση δίνει έναν χαρακτήρα πολιτικό, ηθικό, οικονομικό και αναπτυξιακό με το σκεπτικό για παράδειγμα πως η εκτεταμένη φοροδιαφυγή προκαλεί επιβράδυνση της ανάπτυξης. Στο διά ταύτα το θέμα των τηλεοπτικών αδειών προχωρά, ενδεχομένως δε και μέχρι το τέλος του μήνα θα βγουν και τα τεύχη δημοπράτησης.

   

ΣΤΗΡΙΞΗ. Ομοίως η κυβέρνηση θα ανοίξει και τα θέματα της Δικαιοσύνης. Κυβερνητικοί κύκλοι τονίζουν ότι ο αναπληρωτής υπουργός Δικαιοσύνης Δημήτρης Παπαγγελόπουλος τυγχάνει της πρωθυπουργικής στήριξης σε ποσοστό 1.500%, θέλοντας να υπερτονίσουν πως οι αποκαλύψεις γύρω από την εμπλοκή του στην υπόθεση Τσατάνη δεν επηρεάζουν στο ελάχιστο τις σχέσεις του με το Μαξίμου. Αλλωστε η ανάγνωση του συγκεκριμένου φακέλου από την κυβέρνηση γίνεται με εντελώς διαφορετικό τρόπο και εστιάζεται στον τρόπο με τον οποίο η δικογραφία της υπόθεσης βρέθηκε στα χέρια της συγκεκριμένης δικαστικής λειτουργού, κάτι που θα μπορούσε να επισύρει και πειθαρχικές ποινές σύμφωνα με στελέχη της. Τα ίδια στελέχη μιλούν για ένα σύστημα στη Δικαιοσύνη που είχε στηθεί, όπως υπαινίσσονται, από την προηγούμενη κυβέρνηση και το οποίο έχει δημιουργήσει ένα τεράστιο μπάχαλο στη λειτουργία της. Αντιστρέφουν δηλαδή τα επιχειρήματα που χρησιμοποιεί η σημερινή αντιπολίτευση εναντίον της. Το αναφέρει χαρακτηριστικά και η επιστολή του Αλέξη Τσίπρα προς τον Πρόεδρο της Βουλής συνοδεύοντας το αίτημα για προ ημερησίας διατάξεως συζήτηση με αντικείμενο τα θέματα της Δικαιοσύνης. «Την τελευταία περίοδο η δημόσια συζήτηση κατακλύζεται και δηλητηριάζεται από αβάσιμες και προσχηματικές αιτιάσεις που αφορούν τους όρους άσκησης της κυβερνητικής πολιτικής στον τομέα της Δικαιοσύνης (…) Ομως δεδηλωμένος στόχος της κυβέρνησης είναι η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των πολιτών απέναντι στη Δικαιοσύνη, εμπιστοσύνη που τα τελευταία χρόνια έχει διαρραγεί εξαιτίας και εξωθεσμικών και αντισυνταγματικών παρεμβάσεων των προηγούμενων κυβερνήσεων».

Πάνω στα θέματα αδιαφάνειας, διαφθοράς και διαπλοκής εστιάζει η κυβέρνηση και την επίθεσή της κατά της Νέας Δημοκρατίας. Ο Αλέξης Τσίπρας εξακολουθεί να πιστεύει ότι η Βουλή είναι ένα προνομιακό πεδίο για τον ίδιο και ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης δεν μπορεί τουλάχιστον ακόμη να αναμετρηθεί μαζί του κερδίζοντας τις εντυπώσεις. Μία από τις τακτικές του Πρωθυπουργού έναντι του αντιπάλου του είναι το να εμφανίζονται δημοσίως και να αντιπαρατίθενται με το σκεπτικό πως ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης χάνει τα σημεία. Στην προηγούμενη συζήτηση ο Τσίπρας δημοσιοποίησε την επιστολή Μπόργιανς με αιτιάσεις για έλλειψη ενδιαφέροντος από την κυβέρνηση Σαμαρά  και η ΝΔ φάνηκε να μην εκπροσωπείται στη Βουλή, δεδομένης της απουσίας του αρχηγού της. Το ίδιο θα πράξει ο Πρωθυπουργός και στην επικείμενη συζήτηση για τη Δικαιοσύνη προσπαθώντας να στριμώξει τον αντίπαλό του σε θέματα αδιαφάνειας και ηθικής τάξης, τα οποία θεωρεί ότι αποτελούν την αχίλλειο πτέρνα αν όχι του ιδίου οπωςδήποτε της παράταξής του.

Το Μαξίμου θεωρεί ότι ο πρόεδρος της ΝΔ είναι ευάλωτος στα ακροδεξιά στοιχεία του κόμματός του και πιστεύει ότι ο Μητσοτάκης έχρισε τον Γεωργιάδη αντιπρόεδρο της ΝΔ για να αμβλύνει αφενός τις αντιδράσεις των πολύ δεξιών και να συγκρατήσει αφετέρου στο κόμμα ένα στελεχικό δυναμικό αλλά και μια δεξαμενή ψηφοφόρων που ενδεχομένως να ενδιαφερόταν να πειραματιστεί με ένα νέο κόμμα στα δεξιά της ΝΔ. Αλλωστε αυτόν τον ρόλο στην παρούσα φάση δεν μπορούν να τον παίξουν οι Ανεξάρτητοι Ελληνες του Καμμένου δεδομένης της κυβερνητικής τους συνεργασίας με τον ΣΥΡΙΖΑ. Στο πρωθυπουργικό επιτελείο πιστεύουν ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης εκπροσωπεί τον απόλυτο και ακραίο καθαρό νεοφιλελευθερισμό και ότι όλα τα ανοίγματα που εκείνος επιχειρεί προς το μετριοπαθές Κέντρο δεν θα έχουν κάποια σοβαρή τύχη διότι το πραγματικό πρόσωπό του θα αποκαλυφθεί. Κάποιοι δε στο Μαξίμου λένε ότι τελικώς ο ΣΥΡΙΖΑ εξυπηρετείται από την ανάδειξη Κυριάκου στην ηγεσία της ΝΔ διότι είναι τόσο ευδιάκριτες οι διαφορές μεταξύ Τσίπρα και Μητσοτάκη που δεν απαιτούνται υπερβάσεις από τον Πρωθυπουργό για να αποδείξει ότι ο σωστός δρόμος βρίσκεται στον ΣΥΡΙΖΑ και όχι στη ΝΔ ενός χαμογελαστού και λαϊκού Βαγγέλη Μεϊμαράκη.

Οσο για τον Μεϊμαράκη, η αντικατάστασή του από την Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας της Βουλής λίγο πριν φθάσει εκεί το θέμα Παπαγγελόπουλου δείχνει για την κυβέρνηση μια αμηχανία της αξιωματικής αντιπολίτευσης αναφορικά με τις σχέσεις Μεϊμαράκη και Καραμανλή.

  

Η ΤΡΟΪΚΑ. Τα μέτωπα όμως είναι πολλά. Η τρόικα επέστρεψε στην Αθήνα, όμως η κυβέρνηση φαίνεται πως δεν ησυχάζει. Το ιδανικό σενάριο για τον Αλέξη Τσίπρα βρίσκεται στην εξαφάνιση του ΔΝΤ από το ελληνικό πρόγραμμα. Ομως το Ταμείο γύρισε και απομένει να φανεί ποια τακτική θα ακολουθήσει έναντι των υπόλοιπων θεσμών και έναντι ασφαλώς της ελληνικής πλευράς. Η κυβέρνηση δεν χάνει ευκαιρία να υπενθυμίζει τις αποτυχημένες πολιτικές λιτότητας και περικοπών που προτείνει το ΔΝΤ ως το ασφαλές μονοπάτι για την ανάκαμψη. Ενδιαφέρεται βεβαίως για την επιρροή που θα ασκήσει η ηγεσία του ΔΝΤ στη συζήτηση για την αναδιάρθρωση του χρέους, πρωτίστως όμως ανησυχεί μήπως μπλοκάρει τη διαπραγμάτευση επαναλαμβάνοντας τις απόψεις του και τις ενστάσεις του οι οποίες με έναν μαγικό τρόπο εξαφανίστηκαν παραμονές της επιστροφής της τρόικας. Ενδεχομένως έπειτα από πιέσεις που ασκήθηκαν πρωτίστως από τη Γερμανία. Παρά το προσωρινό modus vivendi, η κυβέρνηση δεν επαναπαύεται και περιμένει να δει πώς θα αντιδράσει το Ταμείο όταν οι ευρωπαϊκοί θεσμοί θα καταλήξουν σε κάποια νούμερα ως προς το δημοσιονομικό κενό που πόρρω απέχουν από τις δικές του προβλέψεις. Κι αυτό διότι το ΔΝΤ δεν γύρισε στην Αθήνα για να εμφανιστεί ότι υποχωρεί ή ακόμη ότι ήταν λάθος οι προβλέψεις του.

Μέσα σε αυτό το σκηνικό, το μέτωπο του Προσφυγικού παραμένει ανοιχτό και συγχρόνως ασαφές και για την ίδια την κυβέρνηση. Ο αιφνιδιασμός του Ντόναλντ Τουσκ που τις προηγούμενες εβδομάδες ήλθε στην Αθήνα και μόνο που δεν αγκάλιασε τον Τσίπρα για τη συνεισφορά της Ελλάδας στην προσφυγική κρίση με δηλώσεις του τύπου ο βαλκανικός διάδρομος είναι κλειστός με απόφαση των 28 χωρών προβληματίζει σφόδρα το Μαξίμου.

Κι εκείνο έχει αρχίσει να συνειδητοποιεί ότι η σύγκρουση στις Βρυξέλλες δεν τελειώνει ποτέ. Τώρα αρχίζει.