Η πολιτική της οικονομικής αστάθειας

Project Syndicate
Πριν από 24 χρόνια, εν μέσω της προεκλογικής εκστρατείας για την προεδρία των ΗΠΑ, ο επικεφαλής της καμπάνιας του Μπιλ Κλίντον είχε στείλει το μήνυμα: «Είναι η οικονομία, ανόητε». Σήμερα, καθώς οι αγορές προσπαθούν να καταλάβουν τι δημιουργεί την παγκόσμια αστάθεια, υπάρχει μια παρόμοια εξήγηση: Είναι οι ανόητες πολιτικές.

Οι κεντρικές τράπεζες, αντί να σταθεροποιούν πλέον τις αγορές, εν μέρει τις αποσταθεροποιούν. Τώρα οι αγορές βασίζουν τις ελπίδες τους στις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις και τη δημοσιονομική πολιτική. Υπό αυτό το πρίσμα, οι τρέχουσες διακυμάνσεις αποδίδονται σε γεωπολιτικούς λόγους και αυτό δεν είναι καλό. Η βουτιά του πετρελαίου και οι φόβοι για αποπληθωρισμό αποτελούν τον βασικό παράγοντα που βρίσκεται πίσω από τις ανησυχίες. Η δυναμική της προσφοράς στην αγορά πετρελαίου καθορίζεται πλέον από τη χάραξη της πολιτικής.

Αλλος λόγος ανησυχίας είναι η επιβράδυνση του ρυθμού ανάπτυξης της οικονομίας της Κίνας. Ομως η αλλαγή αυτή ήταν αναμενόμενη. Επομένως το βασικό πρόβλημα είναι τα λάθη που έχουν κάνει οι κινέζοι πολιτικοί στη μετάβαση της οικονομίας σε άλλο μοντέλο.

Την ίδια στιγμή στην Ευρώπη η αποτελεσματικότητα της νομισματικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας έχει μειωθεί καθώς το πολιτικό σκηνικό γίνεται όλο και πιο ευάλωτο. Προφανή απειλή αποτελεί και η Βρετανία, η οποία οδεύει προς δημοψήφισμα για την παραμονή ή όχι της χώρας στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Παράλληλα η μεταναστευτική κρίση απειλή την κυβέρνηση της Γερμανίας, ενώ στην Ισπανία δεν έχει δημιουργηθεί ακόμη ισχυρή κυβέρνηση. Στην Ιταλία τα προβλήματα των τραπεζών έχουν εντείνει την αστάθεια. Ερωτηματικό αποτελεί ακόμη η εξέλιξη των προεδρικών εκλογών στις ΗΠΑ.

Η ιστορία μπορεί να μην επαναλαμβάνεται, αλλά ας ελπίσουμε να βρει τον ρυθμό της. Μπορεί να αποδειχτεί ευκολότερο να αντιμετωπιστούν τα οικονομικά προβλήματα από το να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα που δημιουργεί η πολιτική.

Ο Αλεξάντερ Φρίντμαν είναι διευθύνων σύμβουλος της GAM Holding