[Αριστερά της Εδέμ] Ευρωσκεπτικισμός

Μόνο κάποιος που βρίσκεται εντελώς εκτός κοινωνίας δεν αφουγκράζεται τη δόνηση. Ολο και λιγότεροι συμπολίτες μας πιστεύουν στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Πολύ περισσότεροι είναι αυτοί που την αποδοκιμάζουν σιωπηρά. Και ένα όλο και μεγαλύτερο κύμα τέμνεται με τα ρεύματα του γενικευμένου ευρωσκεπτικισμού έξω. Μη βιαστείτε να βρείτε ιδεολογικό πρόσημο στην παραπάνω τάση. Για την ακρίβεια, το νέο πρόσημο είναι ακριβώς αυτό: ο ευρωσκεπτικισμός.

Κι αν το παραπάνω μοιάζει με εικασία προφορικότητας, τα πρόσφατα στοιχεία ήταν αποκαλυπτικά. Τα βρήκα στην ιστοσελίδα του think tank ΔιαΝΕΟσις. Στις 22 Φεβρουαρίου δημοσιεύθηκε το 84ο τακτικό Ευρωβαρόμετρο, το οποίο διενεργήθηκε στο διάστημα 15-17 Νοεμβρίου 2015. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, οι έλληνες πολίτες εμπιστεύονται την Ευρωπαϊκή Ενωση λιγότερο από όλους τους άλλους. Το ακόμα πιο σημαντικό εύρημα της έκθεσης του Ευρωβαρόμετρου είναι πως η ευρωσκεπτικιστική τάση έχει ενισχυθεί κατά 4 μονάδες από την αντίστοιχη έρευνα του φθινοπώρου του 2014, ενώ το 81% που παρουσιάζει η Ελλάδα βρίσκεται 26 μονάδες υψηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, διαβάζω στα στοιχεία που παραθέτει η ιστοσελίδα σε άρθρο του κυρίου Καραμαγκάλη. Σοκ;

Πριν από μερικά χρόνια θα έλεγε κανείς πως οι ευρωσκεπτικιστές στην Ελλάδα ήταν οι συνήθεις ύποπτοι. Μέρος της Αριστεράς και εθνοκεντρικοί. Σήμερα όμως η οριζόντια αποδοκιμασία δεν παρακάμπτεται εύκολα. Και αλήθεια, τι να περιμένει ένας τριαντάρης από την αρχιτεκτονική της Ευρωπαϊκής Ενωσης; Τι ορίζεται ως κανονικότητα όταν μέλη της ευρωζώνης είναι βαθιά βουτηγμένα στην ύφεση; Τι να ελπίζει κάποιος όταν η Ενωση δείχνει πια διασπασμένη ακόμη και για το μείζον θέμα των προσφυγικών ροών;

Για όλο και μεγαλύτερο μέρος του κόσμου, η Ευρώπη χωρίζεται σε δανειστές και δανειζομένους. Βοήθησε και το αφήγημα Σόιμπλε σε αυτό. Για όλο και μεγαλύτερο μέρος της νεολαίας, το ευρώ δεν είναι ο συνεκτικός ιστός ενός συμπαγούς οικοδομήματος και άρα ένα κοινό οικονομικό σχέδιο. Το ευρώ δεν είναι η αποκρυστάλλωση μιας ενοποίησης. Εξάλλου, όπως λέει και ο παλιός στίχος, «τι να τα κάνεις τα λεφτά άμα δεν έχεις φράγκο;».

Οι φυγόκεντρες δυνάμεις, οι ηγεμονισμοί στο εσωτερικό της ΕΕ, ο παγγερμανισμός και η ταξική διάσταση με τον Νότο αποτελούν τις επιμέρους ψηφίδες ενός παζλ που μοιάζει να αποσυντίθεται. Η ανάδυση της Ακροδεξιάς ή του λαϊκισμού τύπου Πέπε Γκρίλο είναι παράγοντες επιστροφής σε έναν νέο εθνοκεντρισμό. Μοιάζει παράδοξο και αντιφατικό: δεν θα αργήσει η ώρα που οι φιλευρωπαϊκές δυνάμεις θα αποτελούν ισχνή μειοψηφία. Την πόρτα θα έχουν χτυπήσει ήδη τα νέα ρεύματα μίσους και απελπισίας.