Καζάνι που βράζει οι Τόρις

Το σκηνικό είχε κάτι από τις διαβόητες Συνόδους Κορυφής των περασμένων ετών για την Ελλάδα: μαραθώνιες συνομιλίες μέχρι το ξημέρωμα, γκρίνιες, απειλές και υπαναχωρήσεις της τελευταίας στιγμής. Μόνο που αυτήν τη φορά δεν διακυβευόταν το Grexit, αλλά το Brexit. Τελικά, ο Ντέιβιντ Κάμερον κατάφερε να φύγει από τις Βρυξέλλες με μια συμφωνία που, όπως ο ίδιος υποστήριξε, «παρέχει στη Βρετανία ειδικό καθεστώς στην ΕΕ» και να επιστρέψει στο Λονδίνο για να πουλήσει το πακέτο στη βρετανική κοινή γνώμη, στην οποία εισηγείται να ψηφίσει υπέρ της παραμονής της χώρας στην Ευρωπαϊκή Ενωση στο ιστορικό δημοψήφισμα της 23ης Ιουνίου.

Aν η Βρετανία φύγει από την ΕΕ, προειδοποίησε ο Κάμερον, θα απειληθούν η οικονομική και η εθνική της ασφάλεια. «Δεν αγαπάω τις Βρυξέλλες, αλλά τη Βρετανία» τόνισε αποκαλώντας το Brexit «άλμα στο σκοτάδι». Αρχίζει όμως την εκστρατεία του λαβωμένος, αφού μια σειρά από σημαίνοντα στελέχη της κυβέρνησης και του κόμματός του τάχθηκαν ανοικτά υπέρ του Brexit – μεταξύ τους και ο ιδιόρρυθμος, αλλά εξαιρετικά δημοφιλής δήμαρχος του Λονδίνου Μπόρις Τζόνσον.

Στις δημοσκοπήσεις οι Βρετανοί εμφανίζονται διχασμένοι: άλλοτε περνά μπροστά το Ναι και άλλοτε το Οχι. Στα online στοιχήματα, πάντως, το Ναι έχει τις μικρότερες αποδόσεις. «Επειδή το μεγαλύτερο μέρος της βρετανικής κοινής γνώμης είναι συντηρητικό, θεωρώ ότι στο τέλος μάλλον θα επικρατήσει το Ναι» είπε στα «ΝΕΑ» ο καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης του Πανεπιστημίου Γέιλ Στάθης Καλύβας, ο οποίος βρέθηκε την περασμένη εβδομάδα στο Λονδίνο.

Δελφίνοι και αντίπαλοι

Η επεισοδιακή Σύνοδος Κορυφής της ΕΕ άρχισε το μεσημέρι της Πέμπτης και ολοκληρώθηκε το απόγευμα της Παρασκευής σχεδόν χωρίς διάλειμμα. Από το περιβάλλον του Κάμερον διέρρευσε ότι ο βρετανός πρωθυπουργός κοιμήθηκε μόλις τρεις ώρες εκείνη τη νύχτα. Ωστόσο, κάποιοι δεν φάνηκαν να συγκινούνται από το ξενύχτι του. Επτά υπουργοί (Δικαιοσύνης, Πολιτισμού, Εργασίας, Βόρειας Ιρλανδίας, Απασχόλησης, Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και Ενέργειας) ανακοίνωσαν μέσα στο Σαββατοκύριακο ότι θα υποστηρίξουν την εκστρατεία του Οχι. Γιατί; Οπως είπε ο υπουργός Δικαιοσύνης Μάικλ Γκόουβ, ένας από τους στενότερους συμμάχους του Κάμερον, «η Βρετανία θα είναι καλύτερα έξω από την ΕΕ, η οποία ενθαρρύνει τον εξτρεμισμό σε όλη την Ευρώπη».

Ο Μπόρις Τζόνσον, ένας από τους δελφίνους του Κάμερον για την ηγεσία των Συντηρητικών ο οποίος έχει μεγάλη επιρροή στη βάση του κόμματος, ανακοίνωσε χθες το απόγευμα στους δημοσιογράφους που είχαν κατασκηνώσει έξω από το σπίτι του ότι τάσσεται υπέρ του Brexit – τα μίντια βάφτισαν ήδη την απόφασή του… Borxit -, επιφέροντας καίριο πλήγμα στον βρετανό πρωθυπουργό. Το Brexit υποστηρίζει και μια ακόμη ισχυρή φιγούρα των Συντηρητικών, ο πρόεδρος της Βουλής των Κοινοτήτων Κρις Γκρέιλινγκ, όπως επίσης και τουλάχιστον 144 βουλευτές του Κάμερον, κάνοντας τους Τόρις να μοιάζουν με καζάνι που βράζει.

Οσο για την αντιπολίτευση, ο ηγέτης των Εργατικών Τζέρεμι Κόρμπιν ξεκαθάρισε ότι το κόμμα του θα αγωνιστεί για να παραμείνει η Βρετανία στην ΕΕ, ωστόσο χαρακτήρισε τη διαπραγμάτευση Κάμερον «θεατρική παράσταση», ενώ ο ηγέτης του UKIP Νάιτζελ Φάρατζ είπε ότι η συμφωνία είναι «εντελώς αξιοθρήνητη».

Τι προβλέπει η συμφωνία

Το πραγματικό διακύβευμα της διαπραγμάτευσης Κάμερον – ΕΕ ήταν τα λεφτά. Συγκεκριμένα, αν το Σίτι του Λονδίνου θα εξαιρεθεί ή όχι από το ρυθμιστικό πλαίσιο της ΕΕ για τον χρηματοπιστωτικό τομέα. Με απαίτηση του προέδρου της Γαλλίας Φρανσουά Ολάντ στη συμφωνία περιελήφθη η φράση «διασφάλιση ισότιμων όρων» στον τομέα αυτόν. Ωστόσο, ο βρετανός πρωθυπουργός κατάφερε να εξασφαλίσει ότι η χώρα του θα μπορεί να λαμβάνει έκτακτα μέτρα για την «προστασία» του Σίτι και των βρετανικών επιχειρήσεων.

Το δεύτερο μεγάλο αγκάθι ήταν το περίφημο «φρένο έκτακτης ανάγκης» στα επιδόματα των μεταναστών που προέρχονται από την ΕΕ (μεταξύ αυτών και πολλοί Ελληνες), το οποίο θα εφαρμόζεται από τη στιγμή που αρχίζουν να εργάζονται στη Βρετανία και για τέσσερα χρόνια το πολύ. Το μέτρο θα ισχύσει για επτά χρόνια και όχι για 13 που ζητούσε ο Κάμερον, ο οποίος έκανε πίσω και στην απαίτησή του να συμπεριλάβει και αυτούς που βρίσκονται ήδη στη Βρετανία.

Τέλος, ο Κάμερον πέτυχε την εξαίρεση της Βρετανίας από τη δέσμευση για «ολοένα στενότερη ευρωπαϊκή ενοποίηση».