Το εντελβάις έβγαλε αγκάθια

Δεν είναι από τις Συνόδους Κορυφής που θα μείνουν στην Ιστορία για το Προσφυγικό – ή μπορεί και να μείνει για τον ακριβώς αντίθετο λόγο από αυτόν που ήταν ο στόχος. Πρώτον, επειδή η κρίση που απειλεί την ίδια την ύπαρξη της ενωμένης Ευρώπης θα συζητηθεί σε νέα Σύνοδο που πιθανότατα θα συγκληθεί στις αρχές Μαρτίου (5-7 του μηνός είναι η πιθανότερη ημερομηνία) με τη συμμετοχή και της Τουρκίας, την οποία η καγκελάριος Μέρκελ θεωρεί κάτι παραπάνω από απαραίτητη. Και δεύτερον, επειδή από τη Σύνοδο στη θέση του άσπρου καπνού βγήκε ένα αγκάθι: η  Αυστρία ξεκαθάρισε ότι θα επιμείνει στην απόφαση που έλαβε στις αρχές της περασμένης εβδομάδας να υποδέχεται μόνο 80 πρόσφυγες την ημέρα προκειμένου να εξετάσει τις αιτήσεις τους για άσυλο.

Η Βιέννη προτίθεται να εφαρμόσει την απόφαση από σήμερα, παρά τις έντονες αντιδράσεις από τους εταίρους της. Η πρώτη φωνή της χορωδίας των επικρίσεων, σύμφωνα με τους «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς», ήταν ο Αλέξης Τσίπρας. Ενώ ο έλληνας επίτροπος Δημήτρης Αβραμόπουλος προειδοποίησε εγγράφως τη Βιέννη ότι η απόφασή της παραβιάζει τόσο τη Συνθήκη της Γενεύης όσο και τη Συνθήκη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου αλλά και το κεφάλαιο του καταστατικού χάρτη της ΕΕ για τα Θεμελιώδη Δικαιώματα. «Σας καλώ να αναθεωρήσετε τα μονομερή μέτρα που ανακοινώσατε» γράφει ο έλληνας επίτροπος στην επιστολή του.

Η Αυστρία ωστόσο δηλώνει ανυποχώρητη. «Θα προχωρήσουμε όπως έχουμε αποφασίσει» δήλωσε η υπουργός Εσωτερικών Γιοχάνα Μικλ Λέιτνερ απαντώντας στην Κομισιόν. Μία ημέρα νωρίτερα ο αυστριακός καγκελάριος Βέρνερ Φάιμαν είχε ξεκαθαρίσει ότι η χώρα του «δεν θα σταματήσει». Στην υπενθύμιση του Αβραμόπουλου ότι «η Αυστρία έχει τη νομική υποχρέωση να δεχθεί όλες τις αιτήσεις ασύλου», η Βιέννη απαντά: «Στις νομικές γνωμοδοτήσεις θα απαντήσουν οι νομικοί μας». Ο «διάλογος» δίνει και τις διαστάσεις του χάσματος που χωρίζει τις δύο πλευρές. Αυτό που για την ΕΕ συνιστά καθαρή παραβίαση όλων των διεθνών συνθηκών για τη Βιέννη είναι κάτι σαν νόμιμη άμυνα. Το συμπέρασμα είναι ότι το αυστριακό εντελβάις μετατρέπεται σε αγκάθι, το οποίο προστίθεται στα τέσσερα αγκάθια του Βίσεγκραντ: την Πολωνία, την Ουγγαρία, την Τσεχία και τη Σλοβακία που αρνούνται να συμμετάσχουν στο σύστημα ποσοστώσεων, βάσει του οποίου θα διαμοιραστούν οι πρόσφυγες.

Το πρόβλημα αποκτά και γερμανική διάσταση, ενδεικτική του σκηνικού που διαμορφώνεται και στο εσωτερικό της Γερμανίας. Σε έρευνα που διενήργησε το γερμανικό Ινστιτούτο Ifo μεταξύ 220 γερμανών οικονομολόγων, 40% θεωρεί ότι οι πρόσφυγες θα προκαλέσουν κυρίως ζημιά στη γερμανική οικονομία, ενώ 38% θεωρεί ότι θα προκαλούσαν προβλήματα «εν μέρει ναι και εν μέρει όχι». Ενας στους δύο εξάλλου πιστεύει ότι οι πρόσφυγες, εφόσον γίνουν δεκτοί στη Γερμανία, δεν θα πρέπει να έχουν δικαίωμα στον κατώτατο μισθό. Και να φανταστεί κανείς ότι δεν έχει περάσει παρά ελάχιστος καιρός από τότε που ο επικεφαλής οικονομολόγος της Deutsche Bank Ντάβιτς Φόλκερτς Λαντάου χαρακτήριζε την άφιξη των προσφύγων στη χώρα του την «πιο μεγάλη ευκαιρία για τη Γερμανία μετά την επανένωση».

Υποτονική αντίδραση από τη Μέρκελ
Η αντίδραση της Ανγκελα Μέρκελ στην επιμονή της Βιέννης ήταν μάλλον υποτονική. Η γερμανίδα καγκελάριος ποντάρει τα πάντα στη συμφωνία με την Τουρκία όπως φάνηκε και από τη σχετική της δήλωση: «Θα ήθελα η ευρωτουρκική ατζέντα να τεθεί σε απόλυτη προτεραιότητα προκειμένου να εφαρμόσουμε ό,τι έχει συμφωνηθεί για την προστασία των συνόρων μας»