[Αγιογραφίες] Προβιές

«Θέλω να σας πω κάτι που το έχω διασταυρώσει από δύο πηγές…». Αυτή δεν είναι βέβαια μια φράση που περιμένει κανείς να ακούσει σε μια σατιρική εκπομπή. Αλλά για τον Λάκη Λαζόπουλο, που την ξεστόμισε με την οίηση του ειδήμονα, η σάτιρα δεν είναι πια αναγκαία ούτε σαν προβιά.

Οι «πηγές του» έχουν πει στον Λαζόπουλο ότι οι Γερμανοί απειλούσαν την ελληνική κυβέρνηση ότι θα έκοβαν το νερό – ναι, το νερό! – στους Ελληνες αν η Αθήνα δεν υπέγραφε νέο Μνημόνιο. Θα στοιχημάτιζε κανείς ότι ύστερα από αυτή την «αποκάλυψη» θα ήταν ανθρωπίνως αδύνατο να ειπωθεί κάτι πιο προχωρημένο στη σατιροφανή εκπομπή πολιτικού φρονηματισμού διά της οποίας μετέχει στη δημόσια ζωή ο Λαζόπουλος. Κι όμως. Το μενού είχε και διαγνώσεις παραφροσύνης για όσους είναι καθηλωμένοι σε καροτσάκι.

Ο Λαζόπουλος επιχείρησε να ανασκευάσει, εξηγώντας ότι το σχόλιό του δεν αφορούσε γενικώς τους αναπήρους, αλλά μόνο τον Σόιμπλε. Δεν έβρισε δηλαδή την αναπηρία όλων. Εβρισε μόνο την αναπηρία του ενός.

Θα μπορούσε να πει κανείς ότι οι αντιδράσεις που σάρωσαν χθες τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης τραυματίζουν ανεπανόρθωτα την εικόνα του σόουμαν. Θα μπορούσε να υποθέσει ότι η ικανότητά του να απευθύνεται στο κοινό ως λαϊκός κατήγορος, η δύναμή του να επηρεάζει είναι δύσκολο να αναρρώσει ύστερα από τέτοια κατακραυγή.

Αυτή η εκτίμηση θα ήταν τυφλός αυτοματισμός. Ο αυτοματισμός μιας κοινότητας που δεν βλέπει Λαζόπουλο ή βλέπει μόνο για να τον καταγγείλει. Που την επομένη των εκπομπών του ικανοποιεί την αυταρέσκεια της πνευματικής και αισθητικής της ανωτερότητας με μια-δυο καυστικές τηλεκριτικές, δυο-τρία tweets εξυπνακίστικης αποδόμησης του χονδροειδούς λαϊκισμού.

Ομως ο Λαζόπουλος δεν είναι συμβατικό μιντιακό φαινόμενο. Εκείνοι που αντιλαμβάνονται την τοξικότητά του δεν εκτίθενται σε αυτή. Κι εκείνοι που εκτίθενται δεν την αντιλαμβάνονται, ούτε είναι εύκολο να την αντιληφθούν, γιατί δεν μετέχουν στη δημόσια σφαίρα που την αναδεικνύει.

Για τον Λαζόπουλο ισχύει ό,τι και για τη Χρυσή Αυγή – με την οποία μοιράζεται πολύ περισσότερα από την άποψη ότι η φυσική αδυναμία ισοδυναμεί με οντολογική κατωτερότητα.

Η δημοκρατία προστατεύει το δικαίωμα του Λάκη και της ΧΑ να εξαπολύουν συνωμοσιολογικό και ρατσιστικό δηλητήριο. Αλλά δεν μπορεί να προστατεύει κανέναν από το να καταπίνει μονορούφι αυτό το δηλητήριο. Οχι μόνο είναι άτρωτοι στην κριτική. Η κριτική τούς τροφοδοτεί κιόλας γιατί εκφέρεται σε μια γλώσσα που δεν αγγίζει το ακροατήριό τους.

Εντάξει, το κοινό του Λαζόπουλου δεν μπορεί να είναι εντελώς στεγανό. Ο ίδιος ωστόσο δεν θα έπεφτε τελείως έξω αν προσάρμοζε στον εαυτό τη μνημειώδη φράση «οι ψηφοφόροι μου δεν έχουν λεφτά στην τράπεζα». Θα μπορούσε με την ίδια ευκολία να πει «οι τηλεθεατές μου δεν έχουν ευαισθησίες πολιτικής ορθότητας. Πείτε ό,τι θέλετε. Γράψτε. Κράξτε. Οι τηλεθεατές μου δεν μπαίνουν στο Ιντερνετ. Δεν διαβάζουν εφημερίδες. Είναι για σας χαμένοι».