[Διαστάσεις] Οργή μετ’ αγνοίας

Ο Γκίντεον Ράχμαν, ο γνωστός αρθρογράφος των «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς», βρέθηκε πριν από λίγες ημέρες σε μια προεκλογική συγκέντρωση του Ντόναλντ Τραμπ στο Νιου Χαμσάιρ. Ο Τραμπ δεν είναι καλός ρήτορας, το πλήθος βαριόταν και ο δημοσιογράφος βρήκε την ευκαιρία να πιάσει κουβέντα μ’ έναν από τους παρισταμένους. Δικηγόρος στο επάγγελμα, καλοστεκούμενος, φανατικός οπαδός του δισεκατομμυριούχου υποψηφίου, οργισμένος κι αυτός με το «κατεστημένο» και την «Ουάσιγκτον», φύλαγε την καλύτερη ατάκα για το τέλος. «Αν δεν ψηφίσω τελικά τον Τραμπ», είπε, «θα ψηφίσω τον Σάντερς».

Η ιστορία αυτή μου θύμισε έναν καταστηματάρχη στη γειτονιά μου, παραμονή εκλογών του 2012. Είχαμε πιάσει φιλίες, ήταν κι αυτός πολύ οργισμένος με το «σύστημα» και τους «πολιτικούς», αμφιταλαντευόταν κι αυτός για το τι θα ψηφίσει. «Είμαι ανάμεσα στον ΣΥΡΙΖΑ και στη Χρυσή Αυγή», μου είπε. «Εσύ τι λες;».

Η οργή είναι κακός σύμβουλος. Η οργή σε συνδυασμό με την άγνοια μπορεί να οδηγήσει στην καταστροφή. Η Αμερική έχει ασφαλιστικές δικλίδες, η περίπτωση να αποκτήσει πρόεδρο τον Τραμπ (ή τον Σάντερς) είναι σχεδόν μηδενική. Η Γαλλία έχει λιγότερες, η Μαρίν Λεπέν έχει θεωρητικά πιθανότητες να θρονιαστεί του χρόνου στο Ελιζέ. Η Ελλάδα δεν έχει καμιά. Αυτό δεν σημαίνει ότι κινδυνεύει από μια νέα χούντα, όπως φέρεται να είχε πει κάποτε ο Γιώργος Παπανδρέου στον Σαρκοζί. Κινδυνεύει όμως από μια νέα εθνική καταστροφή.

Η οργή των κατοίκων της Κω ή των αγροτών οφείλεται εν μέρει σε προσωπικό συμφέρον και εν μέρει σε παντελή άγνοια της πραγματικότητας. Κανείς δεν τους είπε ποτέ την αλήθεια, κι εκείνοι δεν ενδιαφέρθηκαν να τη μάθουν. Μόλις πριν από λίγους μήνες, ο Καμμένος έλεγε στην Κω ότι αν γίνει εκεί hotspot το νησί θα καταστραφεί. Μόλις πριν από λίγα χρόνια, ο Τσίπρας έλεγε στους αγρότες – όπως και σε άλλες επαγγελματικές κατηγορίες – πως όταν αποκτήσει την εξουσία θα τους έχει βασιλιάδες. Τώρα που τους έχει απέναντί του, ήρθε η σειρά της Νέας Δημοκρατίας να τους φλερτάρει και να ζητήσει – αν είναι δυνατόν! – απόσυρση του ασφαλιστικού νομοσχεδίου και ξεκίνημα του διαλόγου από την αρχή.

Τουλάχιστον αθωώθηκε ο Ρίχτερ.