[Αγιογραφίες] Γεωγραφία

Μερικές φορές συμφέρει να κάνεις πως δεν ακούς. Με μια τέτοια εκούσια κώφωση υποδέχτηκε η Χαριλάου Τρικούπη τις δημόσιες υποδείξεις του Βαγγέλη Βενιζέλου για το πρότζεκτ της Κεντροαριστεράς. Οποιαδήποτε άλλη αντίδραση πλην του παθητικού κατευνασμού θα επιδείνωνε το πρόβλημα – αφού είναι μάλλον απίθανο να περιμένει κανείς ότι ο Βενιζέλος επιδέχεται κομματικού σωφρονισμού.

Πέρα από τις διατυπώσεις, που έχουν πάντα μια δόση βενιζελικού οξέος, δεν φαίνεται να υπάρχει διαφωνία ως προς το βασικό ζητούμενο: για να έχει νόημα το κάλεσμα πρέπει να ανταποκριθεί τουλάχιστον Το Ποτάμι. Μόνο μια τέτοια συνεργασία θα έδινε σε ένα νέο σχήμα βεληνεκές ευρύτερο του εναπομείναντος ΠΑΣΟΚ. Πρόκειται για έναν στόχο που φαίνεται να αναγνωρίζει και η ίδια η Γεννηματά, αν κρίνει κανείς από τον διαλλακτικό τρόπο με τον οποίο προσπαθεί να προσεγγίσει τον Θεοδωράκη.

Η ένσταση του Βενιζέλου φαίνεται να εντοπίζεται κυρίως στην πλαισίωση του εγχειρήματος ως «κεντροαριστερού». Το σκεπτικό είναι ότι έτσι στενεύει την αναφορά του, αφήνοντας απέξω άλλες φιλευρωπαϊκές δυνάμεις, οι οποίες εμφιλοχωρούν στο Ποτάμι και με τις οποίες το ΠΑΣΟΚ δεν θα είχε λόγο να μη συναντηθεί. Γι’ αυτό και ο πρώην πρόεδρος θα προτιμούσε μια ευρύτερη στόχευση που θα αναφερόταν στο «προοδευτικό Κέντρο».

Ετσι παρουσιασμένη η διαφορά ακούγεται μάλλον νομιναλιστική. Πίσω από τις ονομασίες κρύβεται ωστόσο ένα δίλημμα με στρατηγικό βάθος. Πρέπει το ΠΑΣΟΚ να διεκδικήσει την επιβίωσή του ως αντιδεξιό μόρφωμα που θα αυτοδιαλυθεί για να συμπληρωθεί μόνο με την επιστροφή του ασώτου (βλέπε ΓΑΠ); Ή πρέπει να βγει στην επίθεση, φιλοδοξώντας να εκφράσει την εκλογική βάση την οποία εποφθαλμιά τώρα ο Μητσοτάκης;

Η βάση αυτή υπάρχει. Είναι το 39% του Ναι. Ο Βενιζέλος φαίνεται να πιστεύει ότι το ΠΑΣΟΚ κινδυνεύει να αποξενώσει αυτούς τους ψηφοφόρους, όταν λέει ότι από τη ΝΔ το χωρίζει άβυσσος. Και ίσως νιώθει ότι με αυτή τη ρητορική η Χαριλάου Τρικούπη αποκηρύσσει εμμέσως τη συγκυβέρνηση με τη ΝΔ, στην οποία ο ίδιος πρωταγωνίστησε.

Δεν ήταν βέβαια μόνος σε αυτή τη συγκυβέρνηση. Είχαν κι άλλοι υπουργικά χαρτοφυλάκια στην άβυσσο – της νυν προέδρου του ΠΑΣΟΚ μη εξαιρουμένης. Η συνειδητοποίηση αυτής της ανακολουθίας φαίνεται ότι οδήγησε και την ίδια τη Γεννηματά σε λείανση της γραμμής της έναντι της νέας ηγεσίας της ΝΔ.

Το λογικό συμπέρασμα της βενιζελικής παρέμβασης είναι ότι το ΠΑΣΟΚ δεν μπορεί να έχει πολιτική ίσων αποστάσεων έναντι της ΝΔ και του ΣΥΡΙΖΑ. Οχι επειδή με τον ΣΥΡΙΖΑ έχει τώρα πολλά αντιπολιτευτικά μέτωπα ανοιχτά. Ούτε επειδή με τη ΝΔ βρέθηκε κάποτε στην ίδια πλευρά της Ιστορίας, υπερασπιζόμενο την ευρωπαϊκή θέση της χώρας. Αλλά επειδή έτσι του υπαγορεύει η εκλογική γεωγραφία του 39%.