[Πίσω από τη βιτρίνα] Μπροστά στο χάος

Πρώτα έφθασε η είδηση για την πρόταση των Βέλγων και τη δημιουργία κέντρου κράτησης 400.000 μεταναστών στην Αθήνα, που ευτυχώς δεν βρήκε άλλους υποστηρικτές στην Ευρώπη. Μετά ήρθε η πληροφορία για συσχέτιση του μεταναστευτικού προβλήματος με το ζήτημα της μείωσης του χρέους, με τη μορφή διαρροής στους «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς». Και στο τέλος, το τελεσίγραφο με την τρίμηνη διορία για συμμόρφωση με τους ευρωπαϊκούς κανόνες, αλλιώς φεύγουμε από τη Συνθήκη Σένγκεν. Η κλιμάκωση του Προσφυγικού, μέσα στη βδομάδα, είχε μόνο κακά νέα.

Η διαχείριση έχει όντως κυβερνητικές αστοχίες: προφανώς η ελληνική πλευρά ευθύνεται για την πολιτική των ανοιχτών συνόρων στην πρώτη φάση έξαρσης των μεταναστευτικών ροών, όταν οι Βρυξέλλες μάς έβλεπαν περισσότερο τροχονόμους της διέλευσης, παρά φύλακες των εξωτερικών συνόρων. Μπορεί το μέγεθος του προβλήματος να υπερβαίνει κατά πολύ τις επιχειρησιακές και τις οικονομικές δυνατότητες του ελληνικού κράτος, αλλά και πάλι δείξαμε σημαντική καθυστέρηση στην απορρόφηση ευρωπαϊκών κονδυλίων και στην ενίσχυση με εξοπλισμό και στη δημιουργία των hotspots. Οσο δεδομένες και να είναι όμως οι ευθύνες της ελληνικής πλευράς, το Προσφυγικό δεν παύει να αποτελεί μια ασύμμετρη απειλή για την ασφάλεια της Ευρώπης που δεν αντιμετωπίζεται με τον αποκλεισμό μιας χώρας από τη Σένγκεν, ούτε με την ενίσχυση των συνόρων των Σκοπίων με την Ελλάδα, ώστε να αποκοπεί η ροή των προσφύγων προς τον Βορρά. Η εμπειρία δείχνει ότι ακόμη κι όταν φράζεις μια δίοδο και το σύστημα μπουκώνει, πάντα θα βρεθούν τρόποι παροχέτευσης των ροών από εναλλακτικές διαδρομές.

Οι δημόσιες επιπλήξεις στην Ελλάδα κρύβουν μάλλον ανεπιτυχώς τις υπόκωφες εντάσεις στο εσωτερικό των κοινωνιών της Βόρειας Ευρώπης αλλά και τα φανερά ρήγματα στον τρόπο διαχείρισης του Προσφυγικού από τις πολιτικές ηγεσίες. Αυτό αφορά κυρίως τη Μέρκελ που μετά το προσκλητήριο ανεκτικότητας που απηύθυνε το καλοκαίρι, βλέπει το πρόβλημα να δημιουργεί ρήξεις στον δικό της κυβερνητικό συνασπισμό, γι’ αυτό και το Βερολίνο αυστηροποιεί συνεχώς το πλαίσιο της πολιτικής ασύλου στη Γερμανία και δυσκολεύει τις προϋποθέσεις παροχής του. Παράλληλα η Ευρώπη αντιλαμβάνεται ότι βασικό ρόλο στη διαχείριση του προβλήματος παίζει η Τουρκία και το κέντρο βάρους της πίεσης αναμένεται να μεταφερθεί σταδιακά προς τα εκεί, με συμφωνίες επαναπροώθησης και ελέγχου των ροών.

Ολοι όμως διαπιστώνουν τα αποτελέσματα της συγκρουσιακής σχέσης που καλλιέργησε την προηγούμενη χρονιά η ελληνική κυβέρνηση με τους εταίρους και τον αντίκτυπο που αυτή έχει στο διεθνές της περιβάλλον. Οπως ομολογούν στελέχη του υπουργείου Εξωτερικών, «μνήμη υπάρχει ακόμη και στην απρόσωπη διπλωματία» και το κλίμα για την Ελλάδα είναι κάκιστο. Η χώρα βαδίζει σε ένα τρίμηνο «φωτιά», με την αξιολόγηση στον αέρα, την ψήφιση των νομοθετημάτων αβέβαιη και την εκ νέου οικονομική ασφυξία πιθανή. Το σενάριο εξόδου της χώρας από τη Σένγκεν και του πιθανού εγκλωβισμού μεγάλου αριθμού μεταναστών στην Ελλάδα μπορεί να αποτελέσει τη θρυαλλίδα συγκρούσεων και κοινωνικού χάους. Ευτυχώς, ξεχάσαμε τους λεκτικούς μας τσαμπουκάδες και τους τζιχαντιστές που θα γέμιζαν τις πλατείες της Ευρώπης, γιατί μάλλον συνειδητοποιήσαμε ότι το πρόβλημα αφορά κυρίως εμάς.