[Αριστερά της Εδέμ] Ευτυχισμένες μέρες

Εδώ και 48 ώρες μια φωτογραφία κάνει τον γύρο του Ιντερνετ, σχολιάζεται από ραδιόφωνα και τηλεοράσεις, πυροδοτεί συζητήσεις. Ο λαϊκο-ποπ βάρδος Παντελής Παντελίδης πλάι σε ένα βουνό από γαρίφαλα σε νυχτερινό κέντρο της Θεσσαλονίκης. Κι όταν λέμε βουνό, το εννοούμε. Σε οποιαδήποτε άλλη στιγμή, η παραπάνω εικόνα μάλλον θα περνούσε απαρατήρητη. Για την ακρίβεια, μέχρι το 2009 οι περισσότεροι θα τη θεωρούσαν αυτονόητη ή και θα είχαν μια δική τους εμπειρία «έκλυτου» βίου με φόντο σκυλάδικο να καταθέσουν.

Είναι όμως αυτές οι μετέωρες μέρες. Η κοινωνία, έκτη χρονιά σε σκληρή επιτήρηση και με οδικό χάρτη ένα βαρύ πρόγραμμα μέτρων, βλέπει το 2009 ως μια εξωτική εποχή. Μετράει ακόμη και το ευρώ για το μετρό. Και αν θέλετε ένα πρόσθετο στοιχείο, για κάθε 10 ευρώ που βγάζει ένας οικονομολόγος ελεύθερος επαγγελματίας, πληρώνει τα 7 σε φόρους και ασφαλιστικές εισφορές, όπως έγραφε χθες η εφημερίδα μας και βάσει στοιχείων που έδωσε το Οικονομικό Επιμελητήριο Ελλάδος, έπειτα από μελέτη περιπτώσεων από όλα τα εισοδηματικά κλιμάκια, μέσω της αύξησης των ασφαλιστικών εισφορών.

Αν όμως είναι τόσο δυσμενή τα πράγματα, ποιος γέμισε την πίστα και ποιος έρανε τον βάρδο με τόσες εκατοντάδες λουλούδια; Από την άλλη, είναι αυτή εικόνα – δείκτης ευμάρειας ή εξαίρεση στον χάρτη της μελαγχολίας; Θα δυσαρεστήσω πολλούς, κήνσορες και θεράποντες της θεωρίας του «λίπους» των Νεοελλήνων, αλλά η εικόνα που ταξιδεύει είναι εξαίρεση της εξαίρεσης.

Θα το πω με στοιχεία: ολόκληρη η Αθήνα, για παράδειγμα, έχει έντεκα μεγάλες πίστες. Μόνον έξι εξ αυτών έχουν χωρητικότητα άνω των 1.000 ατόμων. Ολες δουλεύουν μόνο δύο μέρες την εβδομάδα. Ολες, επίσης, δουλεύουν πέντε με έξι μήνες τον χρόνο. Μεγάλο μέρος των πελατών είναι, συχνά, σχολεία που έρχονται εδώ με πακέτο περιορισμένης τιμής ανά άτομο ή μπουκάλι. Κάποιες ήδη έχουν μετατραπεί σε υβρίδια θεάτρων λόγω μειωμένης φορολογίας.

Η εικόνα του Παντελίδη στη Θεσσαλονίκη, λοιπόν, δεν αποτυπώνει κάποια γκροτέσκα μπουρζουαζία. Ούτε είναι ο κανόνας.

Κάτι ακόμη. Θα πρέπει ορισμένοι να αποφασίσουν. Αν η εικόνα δείχνει μια κοινωνία που ακόμη αντέχει γενικευτικά (και άρα έχει αγοραστική δύναμη), δεν βγαίνει το αφήγημα της εξαθλίωσης. Αν πάλι είναι εξαίρεση σε μαύρο καμβά, δεν μπορεί να οδηγεί σε γενικευτικά συμπεράσματα. Η αλήθεια είναι πικρή. Οι ελεύθεροι επαγγελματίες, παραδοσιακό target group των μπουζουκιών, σήμερα μοιάζουν να προλεταριοποιούνται μέρα με τη μέρα. Οι ευτυχισμένες μέρες έχουν περάσει ανεπιστρεπτί. Οι ίδιοι μοιάζουν πια θαμμένοι μέχρι τον λαιμό σε ένα βουνό από φόρους. Οχι γαρίφαλα.