[Αριστερά της Εδέμ] Το εκκρεμές

Παραθέτω δύο διαφορετικά περιστατικά των προηγούμενων ημερών: η αρχή της αναλογικότητας δεν ίσχυσε στην οδό Αριστοτέλους της Θεσσαλονίκης και ένα ολόκληρο επιχειρησιακό σχέδιο της Αστυνομίας μπήκε σε εφαρμογή για τη σύλληψη ενός – φερόμενου ως φοροφυγάδα – καστανά. Απ’ την άλλη η αρχή της έμπρακτης απείθειας ίσχυσε στο μετρό, όπου ομάδα νεαρών επιτέθηκε σε τρεις ελεγκτές εισιτηρίων.

Στο πρώτο, η αυστηρότητα «απ’ τα πάνω» εξαντλήθηκε σε έναν πλανόδιο μεροκαματιάρη. Στο δεύτερο, η απειθαρχία «απ’ τα κάτω» δεν συναίνεσε σε έλεγχο. Στην πρώτη σκηνή έχουμε κάτι από τον όψιμο τιμωρητισμό που θέλει να δείξει πως οριζόντια αποδίδει φορολογική δικαιοσύνη. Στη δεύτερη έχουμε κάτι από τα απόνερα του κινήματος «δεν πληρώνω».

Και το παράδοξο είναι πως και τα δύο στιγμιότυπα αποτελούν τις δύο όψεις του ίδιου νομίσματος της μνημονιακής εποχής. Η μανία του κόσμου να δει αποτελέσματα οδηγεί στην αγαρμποσύνη και τον τιμωρητικό ναρκισσισμό. Το άλλοτε «δεν πληρώνω» που και ο ΣΥΡΙΖΑ στήριξε, σήμερα στρέφεται εναντίον του. Και στις δύο περιπτώσεις, η καμπή της Ιστορίας έφερε τον χθεσινό διαμαρτυρόμενο στη θέση του άχαρου εισπράκτορα. Και για μία ακόμη φορά μέρος της κοινωνίας απέναντί του.

Η αλήθεια είναι πως εδώ και περίπου έναν χρόνο η διακυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ μοιάζει με εκκρεμές στο κυνήγι δημόσιων εσόδων. Από τη μια δείχνει την πρόθεση να βρει χαραμάδες χαλάρωσης, ένα μίνιμουμ πρόγραμμα ανακούφισης, υπαρκτό αλλά σχεδόν θαμμένο στις λεπτομέρειες. Από τα εισιτήρια που δεν πληρώνουν πλέον στα μέσα μεταφοράς οι άνεργοι, από τα σεμινάρια για τα φυτοφάρμακα που είναι φτηνότερα για τους αγρότες μέχρι τις 100 δόσεις ή τα τέλη κυκλοφορίας. Υπαρκτό αλλά όχι αρκετό το πρόγραμμά του και μίλια μακριά από τις εξαγγελίες της Αριστεράς δεν παύει να ισχύει. Από την άλλη η ίδια κυβέρνηση μοιάζει να έχει εξαπολύσει σαφάρι ταξικό, ένα είδος κυνηγιού του μικρομεσαίου. Και το πλάνο των εσόδων της φαίνεται να εξαντλείται στη φοροκαταιγίδα και στις νεοφιλελεύθερες πρακτικές – που η ίδια αποδοκίμαζε.

Και μπορεί ιστορικά η λογική του εκκρεμούς (κοινωνικό κράτος και ανάπτυξη) να ίσχυσε και στον πρώτο κύκλο του ΠΑΣΟΚ με μίνι ενδιάμεσα σταθεροποιητικά προγράμματα, αλλά τότε μιλούσαμε για άλλο επίπεδο πολιτικής διαδικασίας και φάσης της συσσώρευσης του ελληνικού καπιταλισμού. Δεν ξέρω αν η ανάπτυξη θα αναθερμανθεί από τον καστανά της Αριστοτέλους. Και δεν ξέρω αν αντιπολίτευση στον ΣΥΡΙΖΑ είναι ο ξυλοδαρμός των ελεγκτών. Το σίγουρο είναι πως πρέπει να βρεθεί τρόπος οι ταλαντώσεις του εκκρεμούς να γίνουν (κάπως) αρμονικές.