[Διαστάσεις] Η κουλτούρα της συμφωνίας

Η προεκλογική εκστρατεία στην Ισπανία παρουσιάζει πολύ μεγάλο ενδιαφέρον. Αν το Λαϊκό Κόμμα μοιάζει να εξασφαλίζει την πρώτη θέση χάρις στην ανάπτυξη της οικονομίας και την υποχώρηση των σκανδάλων διαφθοράς, το τοπίο από εκεί και κάτω είναι ρευστό. Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις δείχνουν μια ανοδική τάση για το Podemos και μια καθοδική τάση για τους Ciudadanos, ενώ οι Σοσιαλιστές αγωνίζονται να κρατηθούν στη δεύτερη θέση. Με έναν στους τρεις Ισπανούς να παραμένει αναποφάσιστος, όμως, η εικόνα αυτή μπορεί να ανατραπεί.

Ενα είναι βέβαιο. Για πρώτη φορά στη σύγχρονη ισπανική δημοκρατία, τα δύο μεγάλα κόμματα που ηγεμόνευαν ώς τώρα στην πολιτική σκηνή θα πρέπει να μοιραστούν την εξουσία με τους δύο νεοφερμένους. Οπως έγραφε χθες στην Ελ Παΐς ο Χοσέ Χουάν Τοαρία, πρόεδρος του ινστιτούτου δημοσκοπήσεων Metroscopia, ξεκινά μια νέα εποχή όπου όποιος κυβερνά θα πρέπει να το κάνει συμμαχώντας για όλα, όλο τον καιρό, με όλους. Με άλλα λόγια, ο επόμενος πρωθυπουργός θα πρέπει να προσαρμοστεί σε καινούργιους κανόνες του παιχνιδιού, όπου το να κερδίζεις δεν θα σημαίνει πια μόνο να διοικείς, αλλά να συζητάς, να διαπραγματεύεσαι και να κτίζεις διαρκώς συμμαχίες. Η συλλογική ζωή πρέπει να προσανατολιστεί προς την κουλτούρα της συμφωνίας: αυτό θέλουν οι πολίτες, γι’ αυτό αναμένεται να ψηφίσουν μαζικά την Κυριακή, αυτό θα γίνει.

Πρόκειται ακριβώς για την κουλτούρα απέναντι στην οποία αισθάνονται αλλεργία τα ελληνικά πολιτικά κόμματα. Η κυβερνητική συνεργασία του ΣΥΡΙΖΑ με τους ΑΝΕΛ, όπως και η συγκυβέρνηση της ΝΔ με το ΠΑΣΟΚ, δεν ήταν προϊόντα διαλόγου και σύγκλισης απόψεων, ούτε προσπάθειες να ικανοποιηθεί μια σχετική επιθυμία των ψηφοφόρων, αλλά αποτελέσματα συγκυριακών αναγκών. Ακόμη και Το Ποτάμι, ένα κόμμα που ήθελε να φέρει νέα ήθη στην πολιτική ζωή, δείχνει να φοβάται τις συμμαχίες. Οσο για την περίφημη οικουμενική κυβέρνηση, δεν τη θέλει κανείς, αφού είναι κοινό μυστικό ότι ο ένας θα βάζει τρικλοποδιές στον άλλον.

Οπως δείχνει όμως η Γερμανία, όπως έδειξε προχθές η Γαλλία και θα δείξει την Κυριακή η Ισπανία, ο εξτρεμισμός και ο λαϊκισμός μόνο από την κουλτούρα της συμφωνίας μπορεί να νικηθούν.