Κυβέρνηση – ΔΝΤ: πάθος και μίσος

Οι εποχές που ο Πολ Τόμσεν έμπαινε στο Χίλτον και έτριζαν τα μαρμάρινα πατώματα του lobby έχουν περάσει. Τα χαμηλά τακούνια της Ντέλια Βελκουλέσκου είναι πολύ πιο αθόρυβα και η ίδια εμφανώς πιο χαμηλών τόνων σε σχέση με τον προκάτοχο της θέσης της. Το πρόσωπο του ΔΝΤ ωστόσο παραμένει το ίδιο σκληρό, ανεξαρτήτως εκπροσώπου. Το Ταμείο επιστρέφει από την ερχόμενη εβδομάδα στην Αθήνα για διαπραγματεύσεις επί του δεύτερου πακέτου προαπαιτουμένων. Δημοσιονομικά, ενεργειακά, κόκκινα δάνεια, όλα και πάλι στο τραπέζι. Παρ’ όλα αυτά, το ΔΝΤ εμφανίζεται αμφίθυμο για τη συμμετοχή του στο νέο ελληνικό πρόγραμμα, κάτι που επιβεβαίωσε και ο εκπρόσωπός του στην Ουάσιγκτον βάζοντας αυστηρούς όρους.

Αμφίθυμη είναι όμως και η ελληνική κυβέρνηση για το αν έχει σκοπιμότητα ή όχι η επιστροφή του ΔΝΤ. Ανώτατο στέλεχος του οικονομικού επιτελείου εξηγεί πως μέχρι τον Ιούνιο θα έχει ψηφιστεί το 80% των μέτρων του Μνημονίου, εξέλιξη που ενδεχομένως καθιστά από οικονομικής άποψης τη συμμετοχή του ΔΝΤ αχρείαστη. Κάτι που αν το διαβάσει κανείς πολιτικά, καθιστά ακόμη και τη διεύρυνση της κυβέρνησης – εφόσον στο μεταξύ δεν υπάρξει ατύχημα – μη αναγκαία.

ΟΙ ΔΕΥΤΕΡΕΣ ΣΚΕΨΕΙΣ. Υπάρχουν όμως διάφορες παράμετροι που οδηγούν το κυβερνητικό επιτελείο και σε δεύτερες σκέψεις. Από τη μια, το Ταμείο ακόμη και μέσω της γενικής του διευθύντριας Κριστίν Λαγκάρντ έχει μιλήσει για την ελάφρυνση του ελληνικού χρέους, στοιχείο που προφανώς εξυπηρετεί την επιθυμία του Αλέξη Τσίπρα να επιτύχει την αναδιάρθρωσή του. Επιπλέον τη συμμετοχή του την επιζητούν και ορισμένες χώρες-μέλη, ανάμεσά τους και η Γερμανία. Από την άλλη, όμως, οι μεταρρυθμίσεις που αξιώνουν επιμόνως οι εκπρόσωποι του ΔΝΤ είναι τόσο αυστηρές ώστε κάνουν το οικονομικό επιτελείο να βάζει στη ζυγαριά τα υπέρ και τα κατά της παρουσίας του Ταμείου στο νέο πρόγραμμα.  

Ολα αυτά, σύμφωνα με αρμόδιους οικονομικούς παράγοντες, δεν είναι άσχετα με τους όρους που θέτουν οι τροϊκανοί του ΔΝΤ για το Ασφαλιστικό. Η κυβέρνηση θεωρεί και το είπε και ο Πρωθυπουργός στην Κοινοβουλευτική του Ομάδα ότι ψηφίζοντας την αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης έχει καλύψει το 0,6% από το 1% του ΑΕΠ (περίπου 1,8 δισ. ευρώ) που οφείλει να εξοικονομήσει από το συνταξιοδοτικό στο πλαίσιο της συμφωνίας. Επομένως αναζητεί το υπόλοιπο 0,4% αρχίζοντας από τη λογική της μη μείωσης κύριων συντάξεων.

ΣΦΙΧΤΑ ΛΟΥΡΙΑ. Ο δρόμος που έχει επιλέξει μέχρι στιγμής το Μαξίμου και προωθεί και το υπουργείο Εργασίας στο Ασφαλιστικό δείχνει προς την κατεύθυνση της αύξησης των ασφαλιστικών εισφορών εργοδοτών και εργαζομένων. Εδώ όμως εμφανίζεται το ΔΝΤ και κρούει τον κώδωνα του κινδύνου λέγοντας στο οικονομικό επιτελείο: «Ετσι δημιουργείτε προβλήματα ανταγωνιστικότητας στις επιχειρήσεις». Η κυβέρνηση γνωρίζοντας τις αντιστάσεις του ΔΝΤ στο θέμα έχει φροντίσει να ενεργοποιήσει την Επιτροπή Απασχόλησης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ώστε να παίξει ρόλο «διαιτητή» στη διαπραγμάτευση κυβέρνησης – τρόικας για το Ασφαλιστικό με στόχο να επηρεάσει σαφώς την Κομισιόν. Αγνωστο εάν το Ταμείο υποχωρήσει σε αυτό το θέμα. Το καλό είναι πάντως πως δεν πιέζει για τη λήψη των λεγόμενων προκυκλικών δημοσιονομικών μέτρων παρότι ζητεί επίμονα από την κυβέρνηση να νομοθετήσει τώρα καθορίζοντας το πλαίσιο πάνω στο οποίο το ασφαλιστικό σύστημα θα γίνει βιώσιμο π.χ. μέχρι το 2025.

Συγχρόνως όμως ασκεί πιέσεις και στα δημοσιονομικά. Η καχυποψία των δανειστών παραμένει ο νούμερο ένα πρωταγωνιστής στις συναντήσεις με την τρόικα και το ΔΝΤ αξιώνει από το οικονομικό επιτελείο να πείσει ότι θα λάβει μέτρα για να φθάσει το 2018 σε πρωτογενές πλεόνασμα 3,5% και συγχρόνως αμφισβητεί τις αποδόσεις που θα έχουν αυτά τα μέτρα. Σημειωτέον ότι η κυβέρνηση προτού κλείσει η πρώτη αξιολόγηση θα πρέπει να περάσει από τη Βουλή μέτρα ύψους 1% του ΑΕΠ για να εφαρμοστούν το 2017.

Ομως τα λουριά παραμένουν σφιχτά και στα κόκκινα δάνεια. Με την επιστροφή της η τρόικα και κυρίως η εκπρόσωπος του ΔΝΤ θα ζητήσει να δει σε αριθμούς κατά πόσο θα μειωθεί το ποσοστό των απωλειών των τραπεζών από τα κόκκινα δάνεια.

Η κυβέρνηση έχοντας γνώση των δυσκολιών ξέρει ότι πρέπει να μπει σε ένα παιχνίδι ισορροπιών κοιτάζοντας πάντα προς το Ασφαλιστικό. Χωρίς αυτό δεν κλείνει άλλωστε η πρώτη αξιολόγηση, επομένως δεν ανοίγει η συζήτηση για το χρέος.